Ο τελευταίος από τους επιζώντες στο κοντσεντραμέντο της Ρόδου

Γράφει ο δημοσιογράφος
ΓΙΩΡΓΟΣ ΖΑΧΑΡΙΑΔΗΣ


Πέθανε  χτες ο τελευταίος (μαζί με τον Σάββα Μαμαλίγκα)   από τους επιζώντες του κοντσεντραμέντο !.. Ο Σταύρος Μαλανδράκης σε ηλικία 94 χρόνων  έφυγε από τη ζωή κλείνοντας έτσι σιγά-σιγά τον κύκλο των αγωνιστών που έδωσαν τις σκληρές μάχες για να διατηρηθεί η ελληνικότητα της Δωδεκανήσου και να απελευθερωθούν τα νησιά μας. Αγωνιστής από μικρό παιδί ο Σταύρος (όπως και ολόκληρη η οικογένειά του) ήταν πάντα στην πρώτη γραμμή κα πολέμησε με πάθος για τα ιδανικά της πατρίδας.

Σε ηλικία μόλις 18 χρόνων μαζί με τον πατέρα του Χρήστο, συνελήφθησαν από τους Ιταλούς  κατακτητές στις 28 Οκτωβρίου 1940 και κλείστηκαν  σε  στρατόπεδο συγκέντρωσης –όπως επίσης και πολλοί άλλοι Δωδεκανήσιοι, επειδή διατηρούσαν την ελληνική υπηκοότητα!.. Και ο νεώτερος αδελφός του Γιώργος (που έφυγε πριν δύο χρόνια από τη ζωή) συνελήφθη μόλις συμπλήρωσε το 18ο έτος της ηλικίας του και κλείστηκε και αυτός στο στρατόπεδο συγκέντρωσης.

Ο μικρότερος αδελφός του Ανδρέας δραπέτευσε και με βάρκα από τη Σορωνή πήγε στην Τουρκία και στη συνέχεια στη Μέση Ανατολή όπου  κατατάχτηκε στον Ιερό Λόχο. Μέχρι σήμερα ο Ανδρέας δίνει το παρών σε κάθε εκδήλωση που γίνεται στη Σύμη για την επέτειο της 8ης Μαΐου 1945 όπου ήταν παρών σαν ιερολοχίτης όταν οι Γερμανοί παρέδωσαν τα νησιά στις συμμαχικές δυνάμεις.

Ο Σταύρος Μαλανδράκης μαζί με τον πατέρα του και τους άλλους Δωδεκανήσιους πατριώτες παρέμειναν φυλακισμένοι στη Μεσαιωνική Τάφρο για επτά μήνες κάτω από άθλιες συνθήκες. Σε μια πρόσφατη συνέντευξη του στη «Ροδιακή» και στη Ροδούλα Λουλουδάκη περιγράφει με τρόπο συγκλονιστικό τη ζωή στο κοντσεντραμέντο.

«Οι Ιταλοί, αφηγείται ο Σταύρος Μαλανδράκης, μας είχαν χορηγήσει αντίσκηνα τα οποία θα έπρεπε από μόνοι μας να τα στήσουμε  χωρίς εργαλεία, παίρνοντας πέτρες όπου βρίσκαμε για να καρφώσουμε τις πέτρες στη γη. Το αντίσκηνο ήταν για τρία ή τέσσερα άτομα και έπρεπε να μείνουν μέσα έξι ή επτά .Όταν την πρώτη μέρα κατορθώσαμε κάπως να τα στήσουμε, είχαμε ανθρώπους μέσης και μεγάλης ηλικίας οι οποίοι είχαν πρόβλημα με συχνουρίες κι΄έπρεπε μέσα στη νύχτα να τους βγάλουμε έξω, δεν υπήρχε φωτισμός, έρεβος... Κοιμόμασταν με τα ρούχα και τα παπούτσια χωρίς κλινοσκεπάσματα. Δεν υπήρχαν τουαλέτες και εκεί μέσα στα κόπρανα ζούσαμε 300 άτομα».

Για επτά μήνες η οικογένεια Μαλανδράκη και οι άλλοι κρατούμενοι παρέμειναν στη Μεσαιωνική Τάφρο. Στη συνέχεια οδηγήθηκαν στον υπαίθριο χώρο πίσω από το δημαρχείο όπου ήταν ο στάβλος για τα άλογα των Ιταλών στρατιωτών, όπου παρέμειναν εκεί μέχρι την απελευθέρωση τους.

Ο Σταύρος, ο αδελφός του Γιώργος και ο πατέρας τους  τόσο μέσα στο στρατόπεδο όσο και έξω  -μαζί με άλλους Δωδεκανήσιους πατριώτες- είχαν στήσει ένα δίκτυο πληροφοριών για τις κινήσεις των εχθρικών δυνάμεων, που διαβίβαζαν  στα κατασκοπευτικά κλιμάκια.

Η οικογένεια Μαλανδράκη μετά τον πόλεμο δραστηριοποιήθηκε στο εμπόριο, αλλά είχε συμμετοχή στους κοινωνικούς και δημοκρατικούς αγώνες. Το Νιοχώρι ήταν η μεγάλη τους αγάπη, όπου έζησαν για πολλά χρόνια στα στενά της γραφικής συνοικίας της Ρόδου.

Ο Σταύρος με τιμούσε με τη φιλία του. Παρακολουθούσε καθημερινά όσα συνέβαιναν στον τόπο μας και κάθε φορά που συναντιόμασταν σχολιάζαμε την επικαιρότητα. Βαθύτατα δημοκρατικός ,αγαπούσε με πάθος τη Ρόδο, όπως ο πατέρας του ο Χρήστος, ο αδελφός του ο Γιώργος και ο νεώτερος Ανδρέας για τον οποίο καμαρώνει η οικογένειά του που πολέμησε σαν  ιερολοχίτης για την απελευθέρωση της Δωδεκανήσου.
Καλό σου ταξίδι φίλε Σταύρο!..

(Η κηδεία του θα γίνει σήμερα στις 5 μ.μ. στην εκκλησία των Εισοδίων του Νιοχωριού)