Πατέρας στην εγκυμοσύνη

Γράφει ο Βασίλειος Μπόλκας Μαιευτήρας  Χειρουργός Γυναικολόγος

Ο ρόλος του πατέρα στην εγκυμοσύνη είναι πολύ σημαντικός, αν και αρκετές φορές «φοβίζει» κυρίως εξαιτίας της άγνοιας για την περίοδο αυτή που έχει η πλειοψηφία των ανδρών.

Πόσο διαρκεί η εγκυμοσύνη;
Η εγκυμοσύνη διαρκεί περίπου 40 εβδομάδες, η οποία είναι ίση με 9 μήνες. Οι 9 μήνες της εγκυμοσύνης χωρίζονται σε τρεις περιόδους 3-μηνών που ονομάζονται τρίμηνα.

Ποια είναι η πιθανή ημερομηνία τοκετού;
Είναι μόνο μια εκτίμηση για το πότε θα γεννηθεί το μωρό.
Για να την υπολογίσετε, δοκιμάστε αυτή την απλή μέθοδο: πάρτε την ημερομηνία της πρώτης ημέρας της τελευταίας περιόδου του συντρόφου σας και να αφαιρέσετε 3 μήνες. Στη συνέχεια, προσθέστε 7 ημέρες και θα έχετε την πιθανή ημερομηνία τοκετού.

Τι συμβαίνει κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου;
Κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου, οι περισσότερες γυναίκες χρειάζονται περισσότερη ανάπαυση. Οι γυναίκες, στην αρχή της κύησης, μπορεί να έχουν τα συμπτώματα της ναυτίας και του εμετού. Αν και είναι κοινώς γνωστό ως «πρωινή αδιαθεσία», αυτά τα συμπτώματα μπορούν να εμφανιστούν ανά πάσα στιγμή κατά τη διάρκεια της ημέρας ή της νύχτας.

Τι συμβαίνει κατά τη διάρκεια του δεύτερου τριμήνου;
Για τις περισσότερες γυναίκες, το δεύτερο τρίμηνο της εγκυμοσύνης (14-28 εβδομάδες) είναι ο χρόνος που αισθάνονται καλύτερα. Καθώς το σώμα της γυναίκας προσαρμόζεται στην εγκυμοσύνη, συνήθως αρχίζει να αισθάνεται καλύτερα σωματικά και η πρωινή αδιαθεσία συνήθως απομακρύνεται.

Τι συμβαίνει κατά τη διάρκεια του τρίτου τριμήνου;
Στο τρίτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης (28-40 εβδομάδες), η έγκυος μπορεί να αισθανθεί κάποια ενόχληση, καθώς το μωρό μεγαλώνει και το σώμα της ετοιμάζεται για τον τοκετό. Μπορεί να έχει προβλήματα στον ύπνο, το γρήγορο περπάτημα , και στο να κάνει κάποιες εργασίες ρουτίνας.

Μπορώ να έχω σεξουαλικές επαφές κατά την εγκυμοσύνη;
Μπορείτε να κάνετε σεξ σε ολόκληρη τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, εάν σας το συνέστησε ο ιατρός σας.

Τι θα συμβεί αν καπνίζετε;
Το να μην καπνίζετε κοντά στην έγκυο είναι σημαντικό, γιατί οι χημικές ουσίες στον καπνό του τσιγάρου μπορεί να βλάψουν το μωρό σας πριν και μετά τη γέννηση. Τα μωρά που εκτίθενται σε παθητικό κάπνισμα έχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης άσθματος και του συνδρόμου αιφνίδιου βρεφικού θανάτου.

Θα πρέπει να παρακολουθώ τις προγεννητικές επισκέψεις της συντρόφου μου;
Μπορεί να είναι χρήσιμο για σας να πάτε σε κάποια από τις προγεννητικές επισκέψεις της συντρόφου σας. Σε μια από τις πρώτες επισκέψεις, εσείς και η σύντροφός σας θα δεχθείτε ερωτήσεις για την προσωπική και οικογενειακή υγεία σας . Εάν έχετε ένα ισχυρό οικογενειακό ιστορικό μιας ορισμένης νόσου, μπορεί να έχετε ένα γονίδιο για την ασθένεια που μπορεί να περάσει στο μωρό σας. Μην είστε βέβαιος ότι η σύντροφός σας γνωρίζει το ιστορικό σας. Αν δεν μπορείτε να είστε εκεί, φροντίστε να την πληροφορήσετε.

Τι εξετάσεις θα κάνει η σύντροφός μου κατά την πρώτη προγεννητική επίσκεψη της;
• Πλήρης φυσική εξέταση με εξετάσεις αίματος και ούρων
• Μια γυναικολογική εξέταση
• Πίεση του αίματος, μετρήσεις ύψους και βάρους
Όλες οι έγκυες γυναίκες ελέγχονται για τον ιό της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας (HIV) και τη σύφιλη. Πολλές γυναίκες εξετάζονται και για άλλα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα.

Πότε μπορεί να γίνει εξέταση μέσω υπερήχου;
Σε κάθε επίσκεψη ελέγχεται η εγκυμοσύνη υπερηχογραφικά. Εξετάζεται η εντόπισή της εντός της μήτρας και πιθανά ανάλογα με την ηλικία κύησης και τη βιωσιμότητα .

Τι άλλες εξετάσεις μπορούν να συμπεριληφθούν σε επισκέψεις προγεννητικού ελέγχου;
Έλεγχος καρδιακού ρυθμού του μωρού
Μέτρηση της αρτηριακής πίεσης της συντρόφου σας
Εξέταση ούρων της για σημάδια του διαβήτη κύησης
Μέτρηση βάρους της
Εκτίμηση της ανάπτυξης του μωρού
Έλεγχος της θέσης του εμβρύου
Οι δοκιμές διαλογής για γενετικές ανωμαλίες
Εξέταση αίματος για τον διαβήτη κύησης
Διαγνωστική εξέταση για στρεπτόκοκκο ομάδας Β

Τι μπορώ να κάνω για να βοηθήσω στην προετοιμασία για τον τοκετό;
Περιηγηθείτε στην κλινική και γνωρίστε το προσωπικό και τους χώρους της.
Εγκαταστήστε ένα βρεφικό κάθισμα αυτοκινήτου.

Τι θα πρέπει να περιμένω κατά τη διάρκεια του τοκετού;
Ο τοκετός συμβαίνει σε τρία στάδια. Μπορεί να διαρκέσει μεταξύ 10 και 20 ώρες. Σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης, κατά τη διάρκεια του τοκετού, μπορεί να σας ζητηθεί να εγκαταλείψετε την αίθουσα. Ο ιατρός θα σας εξηγήσει τους λόγους.

Πώς μπορώ να βοηθήσω τη σύντροφό μου κατά τη διάρκεια του τοκετού;
Υπάρχουν πολλά που μπορείτε να κάνετε για να βοηθήσετε στην αίθουσα τοκετών:
• Βοηθήστε να αποσπαστεί η σύντροφός σας κατά τη διάρκεια του πρώτου σταδίου του τοκετού.
• Εκτός και αν έχει ενημερωθεί να μείνει στο κρεβάτι, κάντε μικρές βόλτες με τη σύντροφό σας.
• Χρονομετρήστε τις ωδίνες – συσπάσεις της.
• Κάντε μασάζ στην πλάτη και τους ώμους της, μεταξύ των συσπάσεων.
• Βοηθήστε την με τις τεχνικές χαλάρωσης που μάθατε στα μαθήματα ανώδυνου τοκετού.
• Ενθαρρύνετέ τη κατά το στάδιο της εξώθησης.

Τι θα πρέπει να περιμένω κατά τη διάρκεια της περιόδου μετά τον τοκετό;
Η περίοδος μετά τον τοκετό είναι οι πρώτες 6 εβδομάδες μετά τη γέννηση. Οι περισσότερες γυναίκες θα αισθάνονται κουρασμένες για μερικές ημέρες έως λίγες εβδομάδες μετά τον τοκετό. Για τις γυναίκες που είχαν καισαρική τομή μπορεί να χρειαστεί περισσότερος χρόνος για να επουλωθεί το κοιλιακό τραύμα. Επίσης, το να έχετε ένα νέο μωρό στο σπίτι μπορεί να είναι αγχωτικό. Εσείς, η σύντροφός σας, και όλα τα άλλα παιδιά θα πρέπει να προσαρμοστείτε σε ένα νέο τρόπο ζωής.

Τι είναι η επιλόχεια κατάθλιψη;
Είναι πολύ κοινό για τις νέες μητέρες να αισθάνονται λυπημένες, αναστατωμένες, ανήσυχες πριν ή μετά τον τοκετό. Πολλές νέες μητέρες έχουν ήπια αισθήματα θλίψης . Όταν αυτά τα συναισθήματα είναι πιο ακραία ή διαρκούν περισσότερο από μια εβδομάδα ή δύο, μπορεί να είναι ένα σημάδι μιας πιο σοβαρής κατάστασης που είναι γνωστή ως επιλόχεια κατάθλιψη. Η επιλόχεια κατάθλιψη μπορεί επίσης να συμβεί αρκετές εβδομάδες μετά τη γέννηση. Οι γυναίκες με ιστορικό κατάθλιψης διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο.

Ποια είναι τα συμπτώματα της επιλόχειας κατάθλιψης;
Μια νέα μητέρα μπορεί να αναπτύσσει-ή-έχει ήδη επιλόχεια κατάθλιψη εάν έχει οποιοδήποτε από τα ακόλουθα σημεία και συμπτώματα:
• Έχει αισθήματα θλίψης, η αμφιβολίας, ή ενοχής, ή ανικανότητας τα οποία φαίνεται να αυξάνονται κάθε εβδομάδα.
• Δεν είναι σε θέση να φροντίσει τον εαυτό της ή το μωρό της.
• Έχει πρόβλημα στο να κάνει εργασίες στο σπίτι ή στη δουλειά.
• Η όρεξή της αλλάζει.
• Πράγματα που τη χαροποιούσαν δεν το κάνουν πια.
• Η ανησυχία για το μωρό είναι πάρα πολύ έντονη, ή το ενδιαφέρον για το μωρό είναι ανύπαρκτο.
• Άγχος ή κρίσεις πανικού . Μπορεί να φοβάται να μείνει μόνη της με το μωρό.
• Φοβάται ότι θα βλάψει το μωρό.
• Έχει σκέψεις αυτοτραυματισμού ή αυτοκτονίας.

Πώς μπορώ να βοηθήσω κατά τη διάρκεια του θηλασμού;
Μερικοί πατέρες αισθάνονται ότι είναι αποκλεισμένοι όταν παρακολουθούν το θηλασμό. Αλλά αν η σύντροφός σας έχει επιλέξει να θηλάσει, υπάρχουν τρόποι που μπορείτε να μοιραστείτε αυτές τις στιγμές:
• Φέρτε της το μωρό για να το τάισμα.
• Βοηθήστε το μωρό να ρευτεί και να το αλλάξετε αργότερα.
• Αγκαλιάστε και κουνήστε το μωρό για να κοιμηθεί.
• Ταΐστε το μωρό σας αν η σύντροφός σας χρησιμοποιεί αντλίες θηλασμού και αποθηκεύει   γάλα σε ένα μπουκάλι.

Πότε μπορούμε εγώ και η σύντροφός μου να έχουμε σεξουαλική επαφή μετά τη γέννηση του μωρού;
Δεν υπάρχει προκαθορισμένη «περίοδος αναμονής» πριν από την οποία μια γυναίκα μπορεί να κάνει και πάλι σεξ μετά τον τοκετό. Ορισμένοι προτείνουν να περιμένετε 4-6 εβδομάδες. Οι πιθανότητες ενός προβλήματος , όπως αιμορραγία ή λοίμωξη, είναι μικρές μετά από 2 περίπου εβδομάδες μετά τη γέννηση. Εάν η σύντροφός σας είχε μια περινεοτομή ή ένα σκίσιμο κατά τη γέννηση, η επαφή μπορεί να είναι επώδυνη .

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΙΑΤΡΟΥ: Γεννήθηκε στη Ρόδο στις 25/11/1979. Αποφοίτησε από το τμήμα της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστήμιου Αθηνών. Υπηρέτησε ως Αγροτικός Ιατρός στο Κέντρο Υγείας Αρχάγγελου Ρόδου.
Εκπαιδεύτηκε ως Ειδικευόμενος Γενικός Χειρουργός στην Β’ Χειρουργική Κλινική του Γενικού Νοσοκομείου Ρόδου. Συνέχισε την εκπαίδευσή του ως ειδικευόμενος  Μαιευτήρας Χειρουργός Γυναικολόγος στο Βενιζέλειο Γενικό Νοσοκομείο Ηρακλείου Κρήτης.
Ολοκλήρωσε την εκπαίδευσή του ως Μαιευτήρας Χειρουργός Γυναικολόγος στην Γ ‘ Πανεπιστημιακή Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου ¨Αττικόν¨ Αθηνών.
Του απονεμήθηκε ο τίτλος του Μαιευτήρα Χειρουργού Γυναικολόγου στις 27/7/2015
Μετεκπαιδεύτηκε στον τομέα της Εμβρυομητρικής Ιατρικής και Προγεννητικού Ελέγχου, ως επιστημονικός υπότροφος στο Harris Birthright Research Center for Fetal Medicine, του πανεπιστημιακού νοσοκομείου King’s College Hospital  του Λονδίνου.