Δρόμοι και δρομάκια της Ρόδου: Μια ιστορική περιδιάβαση σε οδούς της πόλης μας

Επιμέλεια
Αλέξανδρος Ν. Κατσαράς
φιλόλογος


Οδός Ορφανίδου: πήρε το όνομα της από τον Αντισμήναρχο Παναγιώτη Ορφανίδη από την Κάρπαθο , ήρωα του  Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Με την κήρυξη του Ελληνοϊταλικού πολέμου βρέθηκε ως εθελοντής στο ελληνοαλβανικό μέτωπο. Ως επισμηναγός  έλαβε μέρος σε πολλές αποστολές, ήταν μάλιστα υποδιοικητής της 32ης Μοίρας βομβαρδιστικών. Σκοτώθηκε τον Δεκέμβριο του 1940 όταν το δικινητήριο βομβαρδιστικό αεροσκάφος του τύπου Μπλέναμ έγινε παρανάλωμα του πυρός λίγα λεπτά μετά την απογείωσή του, λόγω των ατελειών που παρουσίαζε στην ασφάλεια του δεσίματος των βομβών.

Οδός Μάρκου Μαλλιαράκη: ο  Μάρκος Ιωάννου ή Μαλλιαράκης ήταν καραβοκύρης, καπετάνιος αγωνιστής του 1821 και πολιτικός από την Κάσο. Ήταν γνωστός σαν  Διακομάρκος. Μετά θάνατον τιμήθηκε με τον βαθμό του πλοιάρχου.

Οδός Παναγιώτη Ροδίου: ο  Παναγιώτης Ρόδιος (1789 - 1851),ήταν αγωνιστής του 1821 , πολιτικός και στενός συνεργάτης του πρώτου Έλληνα Κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια. Υπηρέτησε σε όλο τον Αγώνα ως αξιωματικός του πεζικού και διετέλεσε υπουργός των Στρατιωτικών και Εξωτερικών. Παντρεύτηκε μία από τις κόρες του Γενναίου Κολοκοτρώνη, με την οποία απέκτησε ένα γιο.

Οδός Δημητρίου Θέμελη: ήταν  οπλαρχηγός, αγωνιστής του 1821 και πολιτικός. Γεννήθηκε στην Πάτμο . Πέθανε στις 26 Μαρτίου 1826 κατά την πολιορκία του Μεσολογγίου όπου είχε μεταβεί για να πολεμήσει μαζί με τους υπερασπιστές του.

Οδός  Ευσταθίου Γεωργίου: o Στάθης Γεωργίου καταγόταν από τις Φάνες. Κατατάχθηκε  ως εθελοντής στην Α’ Ελληνική Ταξιαρχία που πολέμησε στην μάχη του Ελ Αλαμέιν, στην οποίαάφησε και την τελευταία του πνοή.

Οδός Λέοντος Γαβαλά: ο Λέων Γαβαλάς ένας βυζαντινός τοπάρχης. Μετά την κατάληψη  της Κωνσταντινούπολης από τους σταυροφόρους της Τέταρτης Σταυροφορίας κατέλαβε τη Ρόδο μαζί με τα γειτονικά νησιά. Πήρε τους τίτλους άρχων της Ρόδου και της Καρπάθου και Καίσαρ των Κυκλάδων. Επί των ημερών του η Ρόδος και τα γειτονικά νησιά γνώρισαν μεγάλη ακμή.

Οδός Θεμιστοκλή Σοφούλη: διακεκριμένος Έλληνας πολιτικός του κεντρώου χώρου, ο οποίος διετέλεσε τρεις φορές πρωθυπουργός της Ελλάδας και ισάριθμες  φορές πρόεδρος της Βουλής. Γεννήθηκε το 1860 στη Σάμο και πέθανε το 1949 στην Αθήνα.

Οδός Ιωάννη Δενδρινού: ο Γιάννης Δενδρινός ήταν  Ρόδιος αντιστασιακός που εκτελέστηκε λίγες μέρες πριν την απελευθέρωση της Ρόδου στο στρατόπεδο Κάζα ντι Πίνι ως αντίποινα για την απόπειρα απόδρασης συγκρατουμένων του.

Οδός Δημητρίου Αναστασιάδη:  φιλόλογος και  πρώτος Γυμνασιάρχης  του  Βενετοκλείου  Γυμνασίου. Ήταν εκ των δημιουργών του Αθλητικού συλλόγου Διαγόρας μαζί με άλλους 18 Ρόδιους πατριώτες.

Οδός Αντιπλοιάρχου Λάσκου: ο Βασίλης Λάσκος, Αντιπλοίαρχος του Πολεμικού Ναυτικού (τότε Βασιλικού Ναυτικού) και τελευταίος κυβερνήτης του υποβρυχίου «Κατσώνης», υπήρξε ήρωας του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Σκοτώθηκε  τον Σεπτέμβριο του 1943 στην διάρκεια πολεμικής αποστολής που είχε ως αποτέλεσμα την βύθιση  του  υποβρυχίου του.

Οδός  Απολλωνίου  Ροδίου:  ήταν Έλληνας ποιητής που  γεννήθηκε στις αρχές του 3ου αιώνα πιθανότατα στην Αλεξάνδρεια έζησε όμως μεγάλο  μέρος της ζωής του στη Ρόδο. Σώζεται το έργο του Αργοναυτικά.

Οδός Έρνεστ Μπέβιν: Βρετανός Υπουργός Eργασίας το 1940  και Υπουργός Εξωτερικών το 1945.  

Οδός Κοδριγκτώνος: Πήρε το όνομα της από  τον  Σερ  Έντουαρντ  Κόδριγκτον  που ήταν ναύαρχος του Βρετανικού στόλου, ήρωας της ναυμαχίας του Τραφάλγκαρ και της ναυμαχίας του Ναυαρίνου.

Οδός Εμμανουήλ Ζαννή: Ο Εμμανουήλ Ζαννής ( 1907 - 1983) ήταν Έλληνας γιατρός και πολιτικός, ο οποίος υπηρέτησε για αρκετές θητείες ως βουλευτής Δωδεκανήσου. Γεννήθηκε στη Ρόδο. Ήταν διδάκτωρ των Ιατρικών Σχολών στα Πανεπιστήμια των Παρισίων και της Πίζας.

Οδός Στρατηγού Ζήση: ο Ιωάννης Ζήσης ,ήταν διοικητής της Ταξιαρχίας του Έβρου κατά την διάρκεια του  Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Στις 9 Απριλίου, η Θεσσαλονίκη καταλαμβάνεται από τους Γερμανούς. Η Ταξιαρχία του Έβρου, για να μην παραδοθεί στους Γερμανούς έχει διαφύγει στην Ύψαλα της ανατολικής Θράκης. Η απόφαση για να περάσει η Ταξιαρχία τα σύνορα στηριζόταν σε συμφωνία Ελλάδος–Τουρκίας. Οι Τούρκοι, μετά την γερμανική επικράτηση, αθέτησαν τη συμφωνία και αφόπλισαν το Σύνταγμα. Ο Υποστράτηγος Ζήσης δεν μπορούσε να δεχτεί την παράδοση , μπήκε στη σκηνή του και αυτοκτόνησε.

Οδός Αλεξάνδρου Φλέμιγκ: Σκοτσέζος βιολόγος, που μαζί με τη σύζυγό του Αμαλία Φλέμινγκ, ανακάλυψε την πενικιλίνη. Για την επιτυχία του αυτή τιμήθηκε με Νόμπελ.

Οδός Βάλια  Σεμερτζίδη: ήταν Έλληνας ζωγράφος και χαράκτης. Με τα ταξίδια και τη παραμονή του στη Ρόδο, θα έρθει σε επαφή με τη νησιωτική ζωή και το ροδιακό τοπίο, το οποίο θα αποτελέσει πηγή έμπνευσης για εκείνον μέχρι το τέλος της ζωής του. Στη Ρόδο θα διακοσμήσει με τοιχογραφίες την αίθουσα συνεδρίων του Επιμελητηρίου καθώς και άλλα δημόσιου χαρακτήρα κτίρια, αλλά και ιδιωτικές κατοικίες.

Oδός Εμμανουήλ  Γεωργιλά: Ο Εμμανουήλ Γεωργιλάς υπήρξε λόγιος και κληρικός από τη Ρόδο. Έζησε από το 15ο ως το 16ο αιώνα. Συνέγραψε έργα που δίνουν πληροφορίες για τα δραματικά γεγονότα στη Ρόδο, στα τέλη του 15ου αιώνα. Το σημαντικότερό του έργο είναι το Θανατικόν της Ρόδου, στο οποίο εξιστορούνται τα γεγονότα έπειτα από την επιδημία της πανώλης που έπληξε το Νησί των Ιπποτών το 1488.

Οδός Ανδρέα Μοσχόβη: δημοδιδάσκαλος από την Σύμη ο Ανδρέας Μοσχόβης εκτελέστηκε  λόγω της συμμετοχής του στο κατασκοπευτικό κλιμάκιο του νησιού στην διάρκεια της Κατοχής.

Οδός Γαριβάλδη: Γαριβαλδινοί ή Γαριβάλδηδες ονομάζονταν Ιταλοί πολεμιστές που συγκρότησαν εθελοντικό στρατιωτικό σώμα με τον τίτλο Φάλαγγα Γαριβαλδινών  ή Τάγμα Γαριβαλδινών ή Σώμα Γαριβαλδινών. Το όνομά τους προέρχεται από τον ιδρυτή του εθελοντικού αυτού σώματος τον Ιταλό πατριώτη Τζιουζέπε Γκαριμπάλντι. Κατά τον Ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897 ο γιος του Τζιουζέπε , ο Ριτσιότι  Γκαριμπάλντι  έσπευσε στην Ελλάδα στο πλευρό των Ελλήνων με δύναμη 800 ανδρών οι οποίοι και έλαβαν μέρος στη μάχη του Δομοκού (5-5-1897).

Οδός Γεωργίου Αμαράντου: ο Γεώργιος Αμάραντος και η αδελφή του Δέσποινα Αμαράντου, αιγυπτιώτες ομογενείς, είναι οι ιδρυτές της Αμαραντείου Σχολής. Εγκαινιάστηκε στις 19 Σεπτεμβρίου 1911.  

Οδός Κλαυδίου Γαληνού: ήταν ο δεύτερος σπουδαιότερος Έλληνας γιατρός της Αρχαιότητας μετά τον Ιπποκράτη και ο τελευταίος χρονικά από όλους τους σημαντικούς ιατρούς του ελληνορωμαϊκού κόσμου. Σώζονται περί τις εκατό μελέτες του, που προώθησαν σημαντικά την ιατρική επιστήμη.

Οδός Μιχαηλίδη Νουάρου Μιχαήλ: Φιλόλογος, ιστορικός και λαογράφος από την Κάρπαθο. Έγραψε αρκετά παιδαγωγικά και ιστορικά έργα όπως τα Νομικά έθιμα Δωδεκανήσου, η Ιστορία της νήσου Κάσου, η Ιστορία της Δωδεκανήσου από της μυθικής εποχής μέχρι του τέλους της Ιταλοκρατίας κτλ

Οδός Μανουήλ Γεδεών: ήταν Έλληνας λόγιος, συγγραφέας και ιστοριοδίφης, καθώς και μέγας χαρτοφύλακας του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Από τους μεγαλύτερους μελετητές του Νεότερου Ελληνισμού.

Οδός  Δωρικής  Εξαπόλεως: ήταν οι έξι σημαντικές πόλεις που ιδρύθηκαν από τους Δωριείς και αποτέλεσαν ένα είδος συνομοσπονδίας. Οι πόλεις αυτές ήταν η Κνίδος και η Αλικαρνασσός, στο Μικρασιατικό τμήμα, η Λίνδος, η Κάμειρος και η Ιαλυσός στο νησί της Ρόδου και η Κως στο ομώνυμο νησί.

Οδός Φλώρου Ζουγανέλη: ασυρματιστής λοχίας του  ελληνικού  στρατού  από την Μύκονο. Εκτελέστηκε λόγω της συμμετοχής του στο κατασκοπευτικό κλιμάκιο της Σύμης.

Οδός  Αλεξάνδρου  Καρανικόλα: εκπαιδευτικός και πρώτος Πρόεδρος του Κέντρου Εκπαιδευτικών Μελετών και Επιμορφώσεως .Γεννήθηκε το 1911 στο νησί Σύμη στη Δωδεκάνησο και πέθανε το 1982 στην Αθήνα.

Οδός Μανουήλ Κουντή: Ο Μανουήλ Κουντής σε πλάκα που σώζεται εντειχισμένη στην Πύλη του Αγίου Ιωάννη αναφέρεται ως πρωτομάστορας των νέων τειχών της Ρόδου που ολοκληρώθηκαν το 1457.

Οδός Πολυμνίας: ήταν η Μούσα των ύμνων ή των ασμάτων που ψάλλονταν προς τιμή των θεών και των ηρώων. Ήταν κόρη του Δία και της Μνημοσύνης.

Οδός Παρθενόπης: ήταν μια από τις μυθικές Σειρήνες της Ελληνικής Μυθολογίας. Έπεσε και πνίγηκε στην θάλασσα όταν ο Οδυσσέας και οι σύντροφοι του δεν σταμάτησαν στα κελεύσματα τους.

Οδός Αμφιτρίτης: η Αμφιτρίτη ήταν κατά την μυθολογία θέα της θάλασσας και σύζυγος του Ποσειδώνα.
Πλατεία  Σαμουέλ  Μπω  Μποβύ: ήταν Ελβετός φιλόλογος νεοελληνιστής, αλλά και αρχιμουσικός, εθνομουσικολόγος  που ασχολήθηκε με την μουσική των Δωδεκανήσων.