Ευτυχία είναι  το αντιφέγγισμα  των αναμνήσεων

Γράφει η Μαίρη Παπανδρεόυ

Ο αείμνηστος αγαπημένος μου Καθηγητής/Παιδοψυχολόγος, Καστελλοριζιακής καταγωγής και επί πολλές δεκαετίες ο Έλληνας Διευθυντής του «Αμερικανικού Κολλεγίου Ελλάδος-Pierce», Κωνσταντίνος Φτυαράς, είχε πει: «Ευτυχία είναι το αντιφέγγισμα των αναμνήσεων». Και γι’ αυτό το “αντιφέγγισμα των αναμνήσεων” σε ευχαριστούμε «ΡΟΔΙΑΚΗ», που μας αφυπνίζεις με τη στήλη σου «ΦΛΑΣ στο παρελθόν». Όσοι λοιπόν δεν φοβόμαστε το πέρασμα του χρόνου, και δεν κρύβομε την ηλικία μας, γυρίζομε πίσω στα χρόνια, που αναμφισβήτητα ήταν καλύτερα απ’ τα σημερινά.

Η αναδημοσίευση της διαφήμισης του ΜΙΡΑ ΜΑΡΕ, με πήγε πίσω το χρόνο στις 10 Δεκεμβρίου 1959, που ήταν η ημέρα που φτάσαμε στη Ρόδο, καθώς ο Αρχιτέκτων Μηχανικός Σφαέλος, εμπιστεύτηκε στο σύζυγό μου, την επίβλεψη της ανέγερσης του ΜΙΡΑ ΜΑΡΕ, που είχε αναλάβει ως εργολάβος ο αναγνωρισμένος Κύπριος Πολιτικός Μηχανικός Χριστόφορος Χριστοδίφης. Ο Αρχιτέκτων Σφαέλος, υπήρξε ηγετικό στέλεχος της Εταιρείας Δοξιάδη, γνώριμος από τη συνεργασία μας στο Ιράκ, όπου μαζί με τον Αρχιτέκτονα/Πολεοδόμο Ανδρέα Παπανδρέου, είχαν σχεδιάσει τα πολεοδομικά πολλών νέων πόλεων στη Μοσούλη, Κιρκούκ, Αρμπίλ, Βαγδάτη και Βασόρα. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Ανδρέας Παπανδρέου (αδελφός του συζύγου μου), είχε ιδιαίτερη έφεση στο σχεδιασμό Ορθοδόξων Εκκλησιών, είχε πάρει μέρος σε πανελλήνιο αρχιτεκτονικό διαγωνισμό για τον Ιερό Ναό του Νεκροταφείου, που είχε κηρύξει ο αείμνηστος δήμαρχος Πετρίδης και του είχε απονεμηθεί το πρώτο βραβείο. Ο Ι.Ναός του Κοιμητηρίου, είναι δικό του αρχιτεκτονικό δημιούργημα και πάντα μιλούσε με θερμά λόγια για την ομορφιά της Ρόδου και των κατοίκων της.

Ο έγκριτος γιατρός Πατρονικόλας, είχε αγοράσει την έκταση γύρω από το ήδη υπάρχον ξενοδοχείο ΜΙΡΑ ΜΑΡΕ που ήταν ιδιοκτησίας του Μιχάλη Παυλίδη και είχε μάλιστα ενοικιάσει το μικρό υπάρχον κτίριο. Ό Πατρονικόλας, ήταν παντρεμένος με την αδελφή του Αριστοτέλη Ωνάση, αλλά τα κεφάλαια που διέθετε για την ανέγερση του ΜΙΡΑ ΜΑΡΕ, ήταν εξ ολοκλήρου δικά του. Το Δεκέμβρη του 1959 υπήρχε μεγάλη πίεση χρόνου, για την κατασκευή των πολυτελών Bungalows, αλλά και των διωρόφων, για να μείνουν οι διάσημοι ηθοποιοί του Χόλυγουντ, Ντέβιντ Νίβεν, Γκρέγκορι Πεκ, Άντονι Κουίν, Τζία Σκάλας κ.α. οι οποίοι θα πρωταγωνιστούσαν στην υπερπαραγωγή «Τα Κανόνια του Ναβαρόνε».

Παραμένει αναμφισβήτητο το γεγονός της συμβολής του Πατρονικόλα, στην ανάπτυξη του τουρισμού στη Ρόδο, καθώς αναζητούσε το καλύτερο δυνατόν για την επιχείρησή του και για τη Ρόδο. Τότε, η περιοχή του ΜΙΡΑ ΜΑΡΕ, που σήμερα μοιάζει πραγματική ζούγκλα πρασίνου, τότε ήταν χέρσα γη, που δεν είχε ούτε θάμνο. Ο Πατρονικόλας, μετέφερε από την Αθήνα πανύψηλους φοίνικες, φίκους και άλλα μεγάλα δέντρα, τα συνεργεία του Χριστόφορου Χριστοφίδη, άνοιγαν με εκσκαφείς τεράστιους λάκκους και με γερανούς, φύτευαν τα υπερμεγέθη δέντρα. Μέσα σε λίγες μέρες, όλη η περιοχή είχε γίνει μια πραγματική όαση, έτοιμη να υποδεχθεί τους διάσημους αστέρες. Ο Ωνάσης βέβαια, με την αεροπορική του εταιρεία, την Ολυμπιακή, με τη διαφήμιση των άνετων και πολυτελών αεροσκαφών του, έφερε στη Ρόδο τους πρώτους επώνυμους τουρίστες, αλλά και δημοσιογράφους για να καλύψουν το γύρισμα της ταινίας, όπως και κάποιους ‘ετερόφωτους’ που επιζητούσαν την προβολή τους, μέσω των αστέρων του Χόλυγουντ. Από τις μεγάλες προσωπικότητες της 7ης Τέχνης, ξεχώριζε η γνήσια ευγένεια του Γκρέκορι Πεκ και του Ντέιντ Νίβεν, σε αντίθεση με τον απότομο χαρακτήρα του Άντονι Κουίν, ο οποίος ερωτεύτηκε τόσο πολύ τη Ρόδο, που αγόρασε το γνωστό λιμανάκι.

Στο ΜΙΡΑ ΜΑΡΕ όμως, ήρθε και ελληνική κινηματογραφική εταιρεία για γυρίσματα της ταινίας,  «Διακοπές στη Ρόδο» και η διαφήμιση για το εξωτικό νησί με τους ιβίσκους και τις μπουκαμβίλιες, άρχισε να διαφημίζεται σε πολλά επίπεδα και κύκλους. Στις σκηνές της αναρρίχησης στους απότομους βράχους της Λίνδου, δεν πρωταγωνιστούσαν οι διάσημοι ηθοποιοί, αλλά δικοί μας Λοκατζήδες. Πάρα πολλές σκηνές γυρίζονταν στο Ροδίνι, που το διαφήμιζαν όχι μόνον στην Αθήνα, αλλά στα πέρατα της οικουμένης.

Η πρώτη μου επαφή με Ροδίτες, ήταν συγκινητική. Καθώς η επίβλεψη του ΜΙΡΑ ΜΑΡΕ απαιτούσε την συνεχή παρουσία του συζύγου μου και όλα τα συνεργεία δούλευαν απίστευτες υπερωρίες, ενοικιάσαμε κοντά στο ΜΙΡΑ ΜΑΡΕ ένα θαυμάσιο παραδοσιακό Ροδίτικο σπίτι, επιπλωμένο. Ανήκε στον αείμνηστο Νικόλαο Μπόνη, που είχε το μοναδικό βυρσοδεψείο στη Ρόδο και είχε τρία παιδιά, γνωστές προσωπικότητες της Ρόδου για το Ήθος τους, τον Κώστα, την Παρή και τη Σοφία. Ευγενέστατοι με εγκάρδιες προσωπικότητες, που θυμάμαι μέχρι σήμερα με ιδιαίτερη συγκίνηση, καθώς βίωσα μια συγκλονιστική εμπειρία. Το χειμώνα του 1960, πέρασε ένας φοβερός κυκλώνας πάνω από το σπίτι του Ν. Μπόνη, πήρε τη μισή κεραμοσκεπή του, ενώ την υπόλοιπη, την έριξε μέσα.

Σε κλάσματα δευτερολέπτου, ο πραγματικός κατακλυσμός από την καταρρακτώδη βροχή, του είχε καταστρέψει όλα τα έπιπλα. Ειδοποίησε τον κ. Μπόνη ο σύζυγός μου, ότι το σπίτι του καταστρέφεται κι εμείς φεύγομε έντρομοι. Κατέφθασε ασθμαίνοντας. Είδε την περιουσία του να χάνεται κι εκείνος με δάκρυα στα μάτια επαναλάμβανε σταυροκοπούμενος: «Ευτυχώς, δεν επάθατε τίποτε. Ευτυχώς, ο Θεός είναι μεγάλος και είσαστε όλοι σώοι»! Αυτή η στάση του γνήσιου Ροδίτη, που έχανε την περιουσία του και αδιαφορούσε, ευγνωμονώντας τον «Κύριο» που κανένας από τους ενοίκους δεν έπαθε τίποτε, θα μου μείνει αλησμόνητη. Με έκανε να πεισθώ, ότι η Ρόδος, δεν είναι μόνον ένα μαγευτικό νησί, αλλά κατοικείται και από πανέμορφους - εσωτερικά και εξωτερικά - ανθρώπους.