Με τι θέλουμε να μοιάζει η ανάπτυξη;

Γράφει ο Δημήτρης Παμπάκας*

Από το ξέσπασμα της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης και το πρώτο μνημόνιο γίνεται συνεχώς λόγος για την ανάπτυξη. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο σε μία από τις πρόσφατες μελέτες του υπολόγισε ότι το διάστημα που χρειάζεται για να επανέλθει το κατά κεφαλήν ΑΕΠ μιας χώρας στο επίπεδο που βρισκόταν πριν την κρίση είναι ίσο με το διάστημα που η χώρα βρίσκεται σε κρίση. Όταν λοιπόν έρθει η πολυπόθητη ανάπτυξη με τι θέλουμε να μοιάζει;


Aν θέλουμε να ξέρουμε τι είδους ανάπτυξη φαντάζεται η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ μας αρκεί να κοιτάξουμε τις πολιτικές που εφαρμόζει σε σχέση με τις επιχειρήσεις. Αν θέλουμε μια μεσαία τάξη που να έχει ευρωπαϊκά πρότυπα διαβίωσης και πολιτικής συνείδησης, αυτό δεν θα γίνει με τις πολιτικές που ακολουθούμε σήμερα. Αύξηση άμεσων και έμμεσων φόρων όπως και η αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών οδηγούν στον αφανισμό της μικρής και μεσαίας επιχειρηματικότητας.

Από το 2008 μέχρι σήμερα έχουν κλείσει 244.714 επιχειρήσεις και έχουν χαθεί  842.670 θέσεις εργασίας. Στην κατηγορία των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων οι ενεργές επιχειρήσεις είναι περίπου 500.000 οι οποίες απασχολούν κατά μέσο όρο 2,7 εργαζομένους. Στον αντίποδα ο  ευρωπαϊκός μέσος όρος να διαμορφώνεται στους 4,2 εργαζομένους ανά επιχείρηση. Είναι φανερό λοιπόν προς τα πού πρέπει να είναι η στόχευση για την αύξηση της απασχόλησης.

 Αφαιρώντας τα εμπόδια που βάζει η ελληνική γραφειοκρατία στις επιχειρήσεις συνδυασμένα με τα κατάλληλα – φορολογικά, χρηματοδοτικά – κίνητρα  μπορεί η ανεργία να μειωθεί τουλάχιστον κατά το 1/3.  Έτσι μπορούν να μπουν οι βάσεις και για την επιστροφή του ανθρώπινου κεφαλαίου που έφυγε από τη χώρα κατά τη διάρκεια της κρίσης.

Επικαλούμενη στοιχεία από τις χώρες υποδοχής και από εγχώριες έρευνες, η Endeavor Greece υποστηρίζει πως η φυγή ανθρώπινου κεφαλαίου, το λεγόμενο brain drain, από τον Ιανουάριο 2008 μέχρι σήμερα κυμαίνεται μεταξύ 350.000 (εκτίμηση Endeavor) και 427.000 (εκτίμηση Τραπέζης της Ελλάδος) ατόμων. Αξιοσημείωτο είναι πως αθροιστικά, από το 2008 μέχρι και σήμερα, οι Έλληνες του brain drain έχουν παραγάγει περισσότερα από 50 δισ. ευρώ ΑΕΠ στις νέες «πατρίδες» τους. Σύμφωνα δε με την Endeavor, το ελληνικό κράτος έχει δαπανήσει περί τα 8 δισ. ευρώ για την εκπαίδευσή τους.

Σε συνδυασμό με μία άλλη μελέτη επίσης της Endeavor Greece σχετικά με την φυγή των ελληνικών επιχειρήσεων στο εξωτερικό, βλέπουμε ότι περισσότερες από 9.000 επιχειρήσεις σκέφτονται την άμεση εγκατάσταση τους στο εξωτερικό. Στην ίδια μελέτη όμως εμφανίζεται και ως κύριος λόγος παραμονής στη χώρα η υψηλής ποιότητας ανθρώπινο δυναμικό.

Συνδυάζοντας τις δύο μελέτες μπορούμε να συμπεράνουμε ότι  βασικός λόγος μετανάστευσης εργαζομένων και επιχειρήσεων είναι απουσία αναπτυξιακού μοντέλου και προοπτικής σε επίπεδο χώρας.  
Με την ευρύτερη κατάσταση να αποθαρρύνει τις μεγάλες επενδύσεις ο σχεδιασμός και το μέλλον και την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας πρέπει να βασιστεί στην μικρομεσαία επιχείρηση. Σε τοπικές συνέργειες και συνεταιρισμούς που μπορούν να αξιοποιήσουν το υψηλής ποιότητας ελληνικό ανθρώπινο δυναμικό και να δώσουν υπεραξίες. Το επίκεντρο πρέπει να είναι οι άνθρωποι.
Γιατί «Άνθρωποι» σημαίνει εκπαίδευση και επιμόρφωση, δεξιότητες, διανοητικό κεφάλαιο, έρευνα, καινοτομία, επιχειρηματικότητα και κυρίως εργασία.

* O Δημήτρης Παμπάκας είναι Οικονομολόγος
Αν. Γραμματέας Σ.Ε. ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ρόδου