Ο δωδεκανησιακός θρησκευτικός τουρισμός  ορθολογικός αναπτυξιακός παράγοντας

Τις τελευταίες ημέρες ο Αθηναϊκός τύπος επανέρχεται στο θέμα της περαιτέρω ανάπτυξης του θρησκευτικού τουρισμού στην Ελλάδα.

Υπολογίζεται, ότι ο τζίρος του, σε παγκόσμιο επίπεδο, ξεπερνά ετήσια τα 15 δισεκατομμύρια ευρώ και η χώρα μας δεν έχει παρά να διεκδικήσει ένα μερίδιό του, και μάλιστα στα πλαίσια της οικονομικής κρίσης που διερχόμεθα (χ).

Προς τον σκοπό, δε, αυτόν συστήθηκε μια κοινή Επιτροπή από την Εκκλησία της Ελλάδας και το υπουργείο Τουρισμού, που θα αναλάβει ουσιαστικά το ρόλο για την επίτευξη του στόχου. Επειδή, ωστόσο, έχουμε αποκτήσει ανάλογη πείρα από τη μέχρι τούδε δημιουργία παρόμοιων Επιτροπών, να ευχηθούμε η τωρινή να δραστηριοποιηθεί ενεργότερα.

Είναι, δε, ήδη γνωστό ότι προ 13ετίας, το 2003, τόσο ο Ελληνικός Τουρισμός, όσο και άλλες Οργανώσεις είχαν κινητοποιηθεί προς την κατεύθυνση αυτή χωρίς κανένα ουσιαστικό αποτέλεσμα, γεγονός που με παρακίνησε να γράψω το σημερινό άρθρο.

Ως εκ τούτου, στηριζόμενοι σε προηγούμενες εμπειρίες, επιβάλλεται τοπικά να δραστηριοποιηθούμε τώρα ανάλογα, με επικεφαλής την Εκκλησία της Δωδεκανήσου.

Είναι, δε, γνωστό ότι, όταν αρχές Απριλίου 2003 ο Ελληνικός Οργανισμός Τουρισμού (ΕΟΤ) κυκλοφόρησε έγχρωμο έντυπο εξ 107 σελίδων σε 66.000 αντίτυπα σε τέσσερις γλώσσες, (ελληνική, αγγλική, ιταλική και ρωσική), το οποίο έφερε τον τίτλο: «Στα βήματα του Αποστόλου Παύλου στην Ελλάδα», δεν υπήρχε ούτε μία γραμμή για την περιοχή της Δωδεκανήσου, Ρόδος, Κως, Πάτμος, Λίνδος κ.ά. Και η παράλειψη αυτή, παρά την ιστορικότητα της Ιεράς Μονής Πάτμου, της Λίνδου και άλλων δωδεκανησιακών περιοχών.

Επίσης, πουθενά δεν αναφέρθηκε στα τότε ξενόγλωσσα έντυπα, ότι ο Θεόγλωσσος, κατά τον Φώτη Κόντογλου, Παύλος, πέρασε από το δωδεκανησιακό σύμπλεγμα και συγκεκριμένα από τη Ρόδο, Κω, όπως, τουλάχιστον, αναφέρεται ρητά στις «Πράξεις των Αποστόλων», συντάκτης των οποίων, στο μεγαλύτερο μέρος είναι ο ιατρός και ιστορικός Λουκάς, ο Ευαγγελιστής, ο οποίος είχε συνοδεύσει τον Παύλο στις περισσότερες Αποστολικές περιοδείες του, μεταξύ των ετών 47-68 μ.Χ.

Στις «Πράξεις Αποστόλων», Κεφάλαιο ΚΑ’ αναφέρεται:

«Ως δε εγένετο αναχθήναι ημάς,

αποσπασθέντες αυτών,

οπισθοδρομήσαντες ήλθομεν

εις την Κω, τη δε εξής εις την Ρόδον,

κακείθεν εις Πάταρα».

Δεν είναι γνωστό για πόσο χρονικό διάστημα παρέμεινε στην πόλη της Ρόδου ο Απόστολος Παύλος. Το μόνο που πληροφορούμαστε είναι, ότι είχε προγραμματίσει να βρίσκεται με την Ακολουθία του την ημέρα της Πεντηκοστής στα Ιεροσόλυμα. Επί του προκειμένου οι «Πράξεις των Αποστόλων», (Κεφ. 1-16), καθώς αναφέρονται στον τερματισμό της τρίτης αποστολικής περιοδείας καταλήγουν: «Έσπευσε, γαρ, δυνατόν ην αυτώ την ημέραν της Πεντηκοστής γενέσθαι εις Ιεροσόλυμα».

Όσοι, όμως, ιστορικοί ασχολήθηκαν με το ταξίδι αυτό του Παύλου, διατυπώνουν την άποψη, ότι δεν συμβιβαζόταν με την αποστολή του, καθόσον τόσο στη Λίνδο, όσο και στο υπόλοιπο νησί υπήρχε σημαντικό ειδωλολατρικό στοιχείο.

Και καθώς συμπληρώνει επί του προκειμένου και ο ιταλός ιστορικός Agostino Chilardi στη σειρά: «Οι Μεγάλοι όλων των εποχών-Απόστολος Παύλος «...ο ορμητικός χαρακτήρας του Αποστόλου των Εθνών» προορισμένος να μεταβάλλει σε δράση τις επιταγές του πνεύματος, δεν θα μπορούσε να μείνει αργός».

Έτσι, κατά την παράδοση, ο Παύλος στη Ρόδο έκανε πολλούς οπαδούς, μεταξύ των οποίων και έναν πλουσιότατο νέο, ο οποίος θεωρείται ως ο ιδρυτής της Παναγίας της Φιλερήμου. Και ο Καθηγητής της Εκκλησιαστικής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Γεράσιμος Ι. Κονιδάρης, στο έργο του: «Εκκλησιαστική Ιστορία της Ελλάδος», Αθήνα 1954, σημειώνει: «...Ο γερμανός ιστορικός Harnack ορθώς αναφέρει δια τη Ρόδο, ότι υπάρχουν αρχαίαι Χριστιανικαί επιγραφαί και ότι αι εκεί φιλοσοφικαί Σχολαί ανταγωνίζοντο τας Αθηναϊκάς».

***

Οι Έλληνες, οι απανταχού της γης, είμαστε υπερήφανοι για το παρελθόν μας. Κατανοούμε, δε, ότι τα Μνημεία, η παράδοση, οι επιγραφές και η ιστορία μιλάνε από μόνα τους και ότι είναι η μεγάλη μας, η βαριά μας βιομηχανία.

Ως εκ τούτου, το ιστορικό προνόμιο που έχουμε αποκτήσει, ως δωδεκανησιακό σύμπλεγμα, ότι από τα χώματά μας πέρασε ο Απόστολος Παύλος, πρέπει να διαφυλαχθεί σαν κόρη οφθαλμού.

Δυστυχώς, όμως, ακόμη και αυτό το πρόγραμμα που χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση για θρησκευτικό τουρισμό, το αφήνουμε, σχεδόν, για να μην πούμε τελείως αναξιοποίητο.

Πρωτοβουλία που πρέπει να προχωρήσει
Στις 8-12-2007 στο Ηράκλειο της Κρήτης πραγματοποιήθηκε Ημερίδα με θέμα: «Κρήτη-Δωδεκάνησος και Εκκλησιαστικός Τουρισμός».

Στην εν λόγω Ημερίδα παρέστησαν ο Μητροπολίτης Ρόδου κ. Κύριλλος, ο Καθηγούμενος Ιεράς Μονής Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου Πάτμου Αρχιμανδρίτης κ. Αντύπας που επίσημος ομιλητής στο πρόγραμμα, εκπρόσωπος του Δωδεκανησιακού Οργανισμού Τουρισμού της Νομαρχίας και του δήμου Νότιας Ρόδου.

Από τους διοργανωτές αποφασίστηκε, μεταξύ άλλων, όπως οι Εκκλησίες των δύο προαναφερθέντων νησιωτικών χώρων συνεργαστούν με την Πολιτεία, την Τοπική Αυτοδιοίκηση πρώτου και δεύτερου βαθμού, τους κατά τόπους τοπικούς φορείς, (ήδη πριν από μερικούς μήνες αυτή η συνεργασία μεταξύ Εκκλησίας Δωδεκανήσου και Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου είναι γεγονός), ως και με την ιδιωτική πρωτοβουλία, ώστε να καθοριστούν οι διαδικασίες ανάπτυξης του Εκκλησιαστικού Τουρισμού και να τεθεί το πλαίσιο, ως και οι κανόνες λειτουργίας.

Χρειάζεται, ως εκ τούτου, συντονισμός, ώστε να μην αδικηθεί η Δωδεκάνησος, όπως έγινε το 2007.

χ: Στάθης Κουσούνης.
Η Ελλάδα του θρησκευτικού τουρισμού.
«Η Καθημερινή» 13-14 Αυγούστου 2016.

Γράφει ο Κυριάκος Ι. Φίνας