Επικρότηση-Κρίση- Επίκριση-Κατάκριση

Γράφει η Μαίρη Παπανδρέου

Το «Ήθος» και η «Παιδεία», φανερώνονται από τις λέξεις και τις εκφράσεις που χρησιμοποιούμε, από τη στάση μας απέναντι στον συνάνθρωπό μας, από την αντίδρασή μας στις επικρίσεις των άλλων, από το ύφος και το λεξιλόγιό που χρησιμοποιούμε, από την τάση μας στο να βρίσκομε πάντα λάθη στους άλλους, που βέβαια, αυτό σημαίνει πως ‘μειώνοντας τον άλλον’ νομίζομε ότι προβάλλομε τον εαυτό μας ως ‘ανώτερο/ευφυέστερο και πιο μορφωμένο. Ο φιλόσοφος και ποιητής Ραμπιντρανάθ Τανγκόρ είχε πει: «Τα αγκάθια μπορεί να τα βλέπει μόνον αυτός, που πρώτα έχει δει το τριαντάφυλλο».

Η έλλειψη ήθους, είναι θέμα «Παιδείας» ή ψυχοπαθολογικής κατάστασης; Ο Σωκράτης, όταν τον είχαν ρωτήσει: «Τι η γη, βαρύτερον βαστάζει;» Απάντησε: «Άνθρωπον απαίδευτον». Μια μητέρα ζήτησε από τον Δάσκαλο των Αιώνων Πυθαγόρα, να τη συμβουλεύσει πως ν’ αναθρέψει το παιδί της κι εκείνος ρώτησε την ηλικία του παιδιού. «Μόλις σαράντισε», απάντησε η μητέρα. Κι ο Πυθαγόρας παρατήρησε: «

Τώρα πια, είναι πολύ αργά». Η Παιδεία, λοιπόν θεωρείται πρωταρχικός παράγων και για την «ηθική ποιότητα» του πολίτη. Σχεδόν καθημερινά, παρατηρούμε επιθετικές λεκτικές συμπεριφορές,  κρούσματα βανδαλισμών από ‘επαναστατημένους’ νέους, άρθρα ή δηλώσεις και καταγγελίες, που δυστυχώς, μερικές φορές χρησιμοποιούνται και ανεπίτρεπτοι χαρακτηρισμοί κι εκφράσεις, όπως: «…από πού κρατάει η σκούφια της…», «…είναι τρωκτικά…», «…τουρκόσπορος (όταν κάποιος εκφράζει αντίθετες από τις δικές μου απόψεις)…» κ.α. Σε κάποιους η γλώσσα τους και η πένα τους, προτρέχουν της διανοίας (αν φυσικά διαθέτουν ‘διάνοια’).

Συνήθως,  δεν κάνομε τον κόπο ή δεν έχομε την εντιμότητα, την μεγαλοθυμία και το θάρρος να επικροτήσομε μια πράξη, και συχνά-πυκνά το ‘εύγε’ μας, το λένε ίσως και από ‘ιδιοτέλεια’.  Τους διαφεύγει όμως το αναμφισβήτητο γεγονός, ότι κάποιοι ‘αρνητικοί’ χαρακτηρισμοί κι επικρίσεις, από το δικό τους στόμα ή πένα, αποτελούν τιμητικά παράσημα για τον άνθρωπο που στοχεύουν.

Για την σημερινή πραγματικότητα, φέρει τις ευθύνες της και η περασμένη γενιά - η δική μου γενιά. Φταίμε κι εμείς, που δεν δώσαμε την κατάλληλη παιδεία και μέσα απ’ αυτήν, τις αξίες της ζωής.

Πολλές προσπάθειες έγιναν κι εξακολουθούν ευτυχώς να γίνονται από φορείς και ιδιώτες, για την μόρφωση και ‘επιμόρφωσή’ μας, αλλά πόσοι από εμάς επωφελούνται από τις ευκαιρίες αυτές; Φορείς μόρφωσης αναμφισβήτητα είναι το Πανεπιστήμιο, η Στέγη Γραμμάτων & Τεχνών Δωδεκανήσου, ο ΠΟΔΡ βέβαια, το ΔΚΣΜ Ρόδου, ο Σύλλογος για την Διατήρηση της Αρχιτεκτονικής Κληρονομιάς της Μεσαιωνικής Πόλης, οι δραστηριότητες του Νεστωρίδειου Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, η μη κερδοσκοπική Εταιρεία «Πανάκεια» που ίδρυσε ο Ψυχίατρος Πλατής και προσφέρει σε όλους ανεκτίμητες υπηρεσίες, τα πολλά ιδρύματα που χορηγούν υποτροφίες κ.α.

Έχομε ηθική υποχρέωση ν’ αναγνωρίσομε την σημαντικότητα της «παρουσίας» της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας Δωδεκανήσου. Πρέπει να εκτιμηθεί δεόντως, το αναμφισβήτητο γεγονός,  ότι η Αρχαιολογία μας, είναι ο κλάδος της Επιστήμης που επιβεβαιώνει με τα αρχαιολογικά ευρήματα, την μακραίωνη και μοναδική Ιστορία και Πολιτισμό της Πατρίδας μας, μας έχει δώσει όλα τα εχέγγυα για εθνικές διεκδικήσεις μας και με τις άοκνες προσπάθειές της, έχει καταστήσει ολόκληρη τη χώρα μας μοναδικό κέντρο πολιτισμού, σε ολόκληρη την υφήλιο.  

Σε τοπικό επίπεδο, είναι αξιοσημείωτο που οι επιστήμονες αρχαιολόγοι μας, μερικοί μάλιστα από τους οποίους έχουν συνταξιοδοτηθεί, εργάζονται άοκνα και αμισθί, για τον τόπο. Είχα την τύχη και τη χαρά, να πάρω την πρώτη συνέντευξη που παραχώρησε στην αρχή της σταδιοδρομίας της, η Δρ. Αρχαιολογίας Μελίνα Φιλήμονος, όταν πραγματοποιούσε αρχαιολογικές ανασκαφές στην Μεσαιωνική Πόλη.

Στάθηκα δίπλα της, επί ώρες ολόκληρες κάτω από ένα λιοπύρι Αυγουστιάτικο, παρατηρώντας και θαυμάζοντας την μεθοδικότητα, την γνώση, την υπομονή κι ακόμα περισσότερο την αγάπη που έβαζε σε κάθε θραύσμα που ανακάλυπτε. Είχα τη χαρά να ακολουθήσω την αρχαιολόγο μας Μαρία Μιχαλάκη στο ‘δρόμο ταχύτητας και αντοχής’, όταν ακολουθούσε τον εκσκαφέα που άνοιγε το χαντάκι για αγωγό στη λεωφόρο Δημοκρατίας, καταγράφοντας και φωτογραφίζοντας αρχαιολογικά ευρήματα και τις ανασκαφές της σε αρχαίους τάφους.

Είχα την πρωτόγνωρη εμπειρία να παρακολουθήσω την ανασκαφή/ανακάλυψη προκλασικού τάφου στην Ιαλυσό, και πολλές ακόμα ανασκαφές, στις οποίες οι επιστήμονες αρχαιολόγοι μας, ήταν ‘ψυχή τε και σώματι’ αφοσιωμένοι. Τις σειρές διαλέξεων που έδιναν μια φορά την εβδομάδα στο Μεσαιωνικό κατάλυμα της Αγίας Αικατερίνης, παρακολουθούσαν Ροδίτες, ακόμα και όρθιοι.

Το Παγκόσμιο Συνέδριο που οργάνωσε με εξαιρετική επιτυχία ο Δρ. Γιάννης Παπαχριστοδούλου, είχε συγκεντρώσει τη Ρόδο, τους μεγαλύτερους Επιστήμονες Αρχαιολόγους και διήρκεσε επί πολλές ημέρες και παρακολούθησαν όσοι Ροδίτες ενδιαφέρονταν για την Ιστορία του τόπου.

Οι δωρεάν ξεναγήσεις στις αρχαιότητες της Ρόδου (όλων των ιστορικών περιόδων) μοναδικές. Αξέχαστες παραμένουν οι ξεναγήσεις στο «Νυμφαίο» που είναι – όπως μας είπε η Αρχαιολόγος Μαρία Μιχαλάκη – το δεύτερο σε μέγεθος «Νυμφαίο» στη χώρα μας.

Οι ξεναγήσεις στις «επάλξεις» της Μεσαιωνικής μας πόλης, στην  εντυπωσιακή τάφρο και σε άλλους αρχαιολογικούς χώρους, παραμένουν μοναδικές. Να μην ξεχνάμε και τους ‘επιγραφολόγους’ που π.χ. ανακάλυψαν στην Παραλίμνη της Βόρειας Ελλάδας την αρχαιότερη γραφή στην Ευρώπη (7.500 ετών) και ακόμα όλους όσους συνέβαλαν και συμβάλουν στην αποκατάσταση και ανάγνωση των όσων είναι καταγραμμένα στον «Υπολογιστή των Αντικυθήρων», που όπως από το 1999 έχουν αποδείξει οι Αρχαιολόγοι, είναι κατασκευασμένος στη Ρόδο. Αρχαιολόγος που ασχολείται ιδιαίτερα με τις «επιγραφές»,  είναι και η Δρ Άννα-Μαρία Κάσδαγλη.

Να μην παραγνωρίζομε επίσης, ότι στην Ιστορία μας –στην Ιστορία της Ρόδου – που απέδειξαν και ανέδειξαν με τα αρχαιολογικά ευρήματα οι Αρχαιολόγοι μας – στηρίζεται και η αίτηση της Πόλης της Ρόδου, για να ανακηρυχθεί «Πολιτιστική Πρωτεύουσα» το 2021. Και βέβαια, η αναγόρευση της Μεσαιωνικής μας Πόλης, ως «Πολιτιστικό Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς», πραγματοποιήθηκε με την ουσιαστική συμβολή των Αρχαιολόγων. Πιστεύω ότι και πάλι οι Αρχαιολόγοι της Ρόδου, θα μεριμνήσουν για το ξερίζωμα των αγριάδων από τα Μεσαιωνικά τείχη.

Λίγοι ίσως γνωρίζουν, ότι η Αρχαιολογική Βιβλιοθήκη της Ρόδου, είναι η πλουσιότερη Αρχαιολογική Βιβλιοθήκη της Ανατολικής Μεσογείου και είναι εκπληκτικό ότι οι Αρχαιολόγοι μου, εξακολουθούν να ερευνούν την Ιστορία μας, μελετώντας μέχρι τις μεταμεσονύχτιες ώρες, ακόμα και όταν έχουν συνταξιοδοτηθεί. Τα Ιστορικά βιβλία που έχουν εκδώσει οι Αρχαιολόγοι της Ρόδου, παραμένουν πολύτιμα ντοκουμέντα για την τοπική ιστορική διαδρομή, ξεκινώντας βέβαια από τον αείμνηστο Δρ. Γρηγόρη Κωνσταντινόπουλο, Δρ. Ηλία Κόλλια και Δρ. Ηώ Ζερβουδάκη.

Ας μην ξεχνάμε, τον σοφό μας πρόγονο Σωκράτη, που έλεγε: «Η Παιδεία είναι εκείνη που οδηγεί στην Αρετή» και έθετε το ερώτημα: «Μπορώ να γίνω αυτός που πρέπει ή θα μείνω αυτός που είμαι;»

Η συνεχής/αέναη μόρφωση και επιμόρφωση, είναι το κλειδί της ηθικο-πνευματικής μας ανέλιξης. Υπάρχουν οι συμπολίτες μας που επιδιώκουν την συνεχή πνευματική τους ανέλιξη, υπάρχουν και άλλοι, που ποτέ δεν ολοκλήρωσαν τις όποιες σπουδές τους, όχι λόγο οικονομικών δυσχερειών ή προβλημάτων φυσικής υγείας. Πρέπει να γνωρίζομε και ν’ αναγνωρίζομε τους φορείς και τους πολίτες που μεριμνούν έμπρακτα για την επιμόρφωσή μας, και να το επικροτούμε

Σίγουρα όλοι πληροφορήθηκαν και την προχθεσινή ανακάλυψη των Ελλήνων Αρχαιολόγων, που έφεραν στο φως της δημοσιότητας την αρχαιότερη βυθισμένη πόλη στον κόσμο, ηλικίας 5.000 ετών, στο Παυλοπέτρι της Λακωνίας. Και στη Ρόδο υπάρχουν ‘βυθισμένες’ πολιτείες, όπως αποκαλύφθηκε από τους Αρχαιολόγους μας, σε Παγκόσμιο Συνέδριο που πραγματοποιήθηκε προ ετών σε χωριό της Νότιας Ρόδου, με κύριους ομιλητές τον Δρ. Γιάννη Παπαχριστοδούλου και άλλους έγκριτους αρχαιολόγους μας. Σήμερα, Διευθύντρια  της Ενιαίας Εφορείας Αρχαιοτήτων Δωδεκανήσου, είναι η επίσης καταξιωμένη Αρχαιολόγος Δρ. Μαρία Μιχαηλίδου.

Ο Καθηγητής Πανεπιστημίου Αρχαιολογίας Χρήστος Ντούμας, που επάξια έγινε παγκόσμια γνωστός για τις ανασκαφές και αποκαταστάσεις των μοναδικών αρχαιοτήτων στο Ακρωτήρι της Σαντορίνης, είχε επίσης υπηρετήσει στη Ρόδο ως Έφορος Αρχαιοτήτων.