Το 1ο Φεστιβάλ καλλιτεχνικής  και πνευματικής δημιουργίας

Το Πρώτο Φεστιβάλ Ρόδου καλλιτεχνικής και πνευματικής δημιουργίας 2016,  αφιερωμένο στον Παντελή Ευθυμίου, ολοκληρώθηκε και μπορώ, ως απολογισμό,  με προσωπικές μου θέσεις, που σε μερικά σημεία τους μοιάζουν με μανιφέστο, ν’ αναφερθώ σε πολύ θετικά αποτελέσματα, ανώτερα των προσδοκιών μου.

Συμμετείχαν γνωστοί καλλιτέχνες, μερικοί πολυβραβευμένοι και άλλοι άγνωστοι ακόμη, αλλά με δίψα να περπατήσουν  στα δύσκολα  μονοπάτια της τέχνης σ’ όλες της τις μορφές. Όλοι έδειξαν διατεθειμένοι να ενώσουν  τις δυνάμεις τους, δίνοντας ένα δυνατό μήνυμα που πρέπει να το ακούσουν όλοι.

Το μήνυμα, κατά την άποψή μου  λέει: Είμαστε όλοι εδώ οι δημιουργοί, όχι μόνο οι Ρόδιοι, αλλά και από την άλλη Ελλάδα και Ευρωπαίοι πολίτες που μένουμε στη Ρόδο, την οποία θεωρούμε δεύτερη πατρίδα μας,  μετέχοντας της ελληνικής κουλτούρας. Είμαστε εδώ και δημιουργούμε, πολλοί με έργα γεμάτα συναισθήματα, άλλα με στοχασμούς και άλλα με χιούμορ και σκωπτική διάθεση, για να γίνει ο κόσμος καλύτερος κι εμείς, τα παιδιά του, να αισθανόμαστε δημιουργοί.

Είμαστε  εδώ, όχι επειδή το λέει κάποιο πρωτόκολλο ή επειδή το επιβάλλει κάποιος γραφειοκρατικός οργανισμός, αλλά επειδή το ζητάμε εμείς, ως ενεργοί και δημιουργικοί πολίτες, καλύπτοντας το κενό, επειδή πιστεύουμε ότι της Πόλης αυτής της αξίζουν πολύ περισσότερα, όπως ταιριάζει σε κάθε σύγχρονη ευρωπαϊκή πόλη και όχι σε μιαν επαρχία του χρεοκοπημένου συγκεντρωτικού νεοελληνικού κράτους.

 Αυτό, όποιος το δει ψύχραιμα και αντικειμενικά, επιβεβαιώνεται από την υψηλή στάθμη των εικαστικών έργων  και των μουσικών εκδηλώσεων στη Μεσαιωνική Πόλη της Ρόδου, στο θόλο Demilly  και στο Ιερό της Αφροδίτης της πλατείας Σύμης  και πιο κει στην πλατεία Αργυροκάστρου, τις μαγικές βραδιές του Φεστιβάλ.

Εδώ οι νέοι μας με τους μεγαλύτερους επικοινώνησαν και συνεργάστηκαν άμεσα χωρίς διαμεσολαβητές. Όλες οι δυνάμεις, που έχουν αναπτυχθεί στην κοινωνία, όλες οι αξιόλογες δυνάμεις ενωμένες, σε μιαν εποχή βαθιάς και πολύπλευρης κρίσης. Προσπάθησαν και προσπαθούν αβοήθητες να σταθούν αξιοπρεπώς ανάμεσα σ’ έναν αρπαχτικό και καταστροφικό νεοφιλελευθερισμό αυτής της παγκοσμιοποίησης που βιώνουμε και το στείρο εθνικισμό και τοπικισμό, που απομονώνει πίσω από τείχη και στερεότυπα.

Έχουμε ανοιχτή καρδιά και σκέψη, έχουμε συνείδηση αυτού που αξίζουμε χωρίς αλαζονεία και αμετροέπεια. Το μάθαμε, το νιώσαμε από την πρώτη στιγμή όλοι εμείς, οι καταξιωμένοι επαγγελματίες κι οι άλλοι οι παθιασμένοι ονειροπόλοι και πραγματικοί ερασιτέχνες (εραστές της τέχνης) κι όλοι οι πρωτοπαρουσιαζόμενοι, που σιγά σιγά ανοίγουμε τα φτερά μας με προσδοκίες κι οι εκείνοι οι απλοί φιλότεχνοι (όλοι μπορούν να γίνουν φιλότεχνοι), που μας ακολουθούν και μας στηρίζουν.

Ας το δουν αυτό όλοι οι παράγοντες και θεσμικοί φορείς με την κατανόηση και την αλήθεια που του αρμόζει. Το γνωρίζουμε καλά. Κι  αυτοί διαχειρίζονται μια δύσκολοι συγκυρία, μερικοί απ’ αυτούς μάλιστα δίνουν τη μάχη τους με ειλικρίνεια, δεν θέλουμε να τους έχουμε απέναντί μας, σε μια περίοδο  ιδιαίτερα,  που σαν πόλη διεκδικούμε τον τίτλο της πολιτιστικής πρωτεύουσας.

Θεωρούμε ότι το Φεστιβάλ, με τη δυναμική του παρουσία, βοήθησε σ’ αυτό, και το καλλιτεχνικό και πνευματικό δυναμικό του είναι έτοιμο και ικανό για να συμβάλει δημιουργικά περαιτέρω, σε κάθε θετική προσπάθεια για την πόλη μας και τη χώρα.

Ωστόσο, το ξεκαθαρίζουμε: Σαν ανεξάρτητος, αντιγραφειοκρατικός φορέας, χωρίς σκοπιμότητες, ιδιοτέλειες και συμφέροντα, είμαστε έτοιμοι να αντιπαρατεθούμε με σφοδρότητα με κάποιες διαχρονικές ξεπερασμένες αντιλήψεις και πρακτικές, που δεν επιτρέπουν σ’ αυτή την πόλη και σ’ αυτή τη χώρα να προχωρήσει.

 Όλες αυτές τις μέρες οι πολίτες ήταν δίπλα μας, γι αυτό και τους ευχαριστούμε. Τους υποσχόμαστε ότι τον επόμενο χρόνο το Φεστιβάλ θα δυναμώσει και θα αναπτυχθεί περισσότερο. Προσωπικά έχω καταθέσει πολλές προτάσεις μου γι αυτό.

Στρατηγικός μας στόχος θα πρέπει να είναι ν’ αλλάξει το γρηγορότερο, σε τοπικό και εθνικό επίπεδο, η πολιτική για τον πολιτισμό, να συγκροτηθεί πιο δίκαια και ορθολογικά, προς όφελος όλων των δημιουργικών δυνάμεων αυτής της πόλης κι αυτής της χώρας, που είναι οι δυνάμεις εκείνες, που μπορούν να την βγάλουν από την κρίση και να αλλάξουν τη χώρα προς όφελος των πολιτών της.

Οι δυνάμεις αυτές, δημιουργώντας και όχι  ιδιωτεύοντας, την ώρα που  πολλοί στην κοινωνία αισθάνονται την απαξίωση, βρίσκονται σε κατάθλιψη και η χώρα συχνά δίνει την εντύπωση ότι την διαπερνά ένα κλίμα κοινωνικής έντασης, σαν να βρίσκεται  σ’ ένα άτυπο εσωτερικό εμφύλιο.

Εμείς πιστεύουμε στις αρετές του λαού μας, πιστεύουμε στα νέα παιδιά με το ταλέντο, το μεσογειακό ταπεραμέντο, την ικανότητα για να δημιουργήσουν  ένα πιο αισιόδοξο μέλλον. Όλοι μας το χρωστάμε αυτό σ’ αυτή την πόλη, σ’ αυτή τη χώρα, σ’ αυτή την ήπειρο, που ίσως κάποτε να βρει την ταυτότητα που της ταιριάζει στο σύγχρονο κόσμο.

Ολοκληρώνοντας θέλω να τονίσω ότι το Πρώτο Φεστιβάλ Ρόδου του 2016 απέδειξε ότι υπάρχει στην πόλη μας εκείνο το αξιόλογο καλλιτεχνικό και πνευματικό δυναμικό, που μπορεί να την βοηθήσει να προχωρήσει, ώστε και η χώρα μας συνολικά ν’ αλλάξει προς το καλύτερο, να γίνει  μια κανονική χώρα με αξίες και προοδευτικό προσανατολισμό, ανοιχτή στις προκλήσεις της εποχής για τις απαραίτητες τολμηρές αποφάσεις, που απαιτεί η πρόοδος με ανθρώπινο πρόσωπο.  Αυτό, ως επιμελητής και υπεύθυνος των εικαστικών εκδηλώσεων του Φεστιβάλ, μπορώ να το βεβαιώσω με αντικειμενικά κριτήρια.

Είναι γεγονός ότι προσωπικά ανέλαβα ένα πολύ δύσκολο εγχείρημα: Σ’ ένα χώρο παραδοσιακό, με έντονα αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά, να μπορέσουν να συνυπάρξουν διαφορετικές εικαστικές προσωπικότητες και διαφορετικές εκφράσεις. Αναζήτησα γι αυτό συνάφειες, ενότητες ιδεών και συνέργειες, που να δημιουργούν συνοχή, κάτι πάρα πολύ δύσκολο, αλλά απαραίτητο, γιατί  είναι το μόνο που εξασφαλίζει  νόημα και  αξιόλογη σύνθεση του εικαστικού υλικού. Αυτό, κατά γενική ομολογία επετεύχθη, με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.

Προσωπικά, δεν μ’ ενδιαφέρει κανενός  είδους δημοσιότητα και αυτοπροβολή. Δηλώνω, ωστόσο, για να ξεκαθαρίσω τη θέση μου, ότι διάλεξα την τολμηρή, τη δημιουργική γραμμή, πατώντας πάνω στην   εμπειρία μου ως καλλιτέχνης, τις γνώσεις μου από το Μουσείο Νεοελληνικής Τέχνης και το Πανεπιστήμιο Αιγαίου και τις μακροχρόνιες μελέτες μου πάνω σε θέματα τέχνης.

 Θεωρώ ότι ζήσαμε όλοι μας μια πρωτόγνωρη εμπειρία, με ίχνη μαγείας και ονείρου και μπορώ να πω ότι  έχασαν όσοι από τις επίσημες αρχές δεν προσήλθαν, για να το αισθανθούν κι αυτοί με το κοινό, που καθημερινά ερχόταν και υποστήριζε αυτή την προσπάθεια.

Πιστεύω ότι όλοι έδωσαν τον καλύτερο εαυτό τους για να πετύχει το Φεστιβάλ. Αναμφισβήτητα,  καταλυτική ήταν η συμβολή του επικεφαλής και εμπνευστή του  Φεστιβάλ Τάκη Βούη,  που δημιούργησε ένα ιδιαίτερα καλό κλίμα και εμπιστοσύνη σε όλα τα επίπεδα  για τη λειτουργία του. Ιδιαίτερα θετική επίσης, με το κύρος που διαθέτει,  θεωρώ τη συμβολή του Βαγγέλη Παυλίδη.

Ευχαριστούμε το Δήμο Ρόδου και την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου για τη συμβολή τους, καθώς και τους εθελοντές και  όλους τους πολίτες για  άλλη μια φορά για τη συμμετοχή τους στις εκδηλώσεις.  Στόχος μας ήταν  ν’ αλλάξει το γενικό κλίμα,  η πολιτική για τον πολιτισμό, για να προχωρήσουμε.

Και μια φιλική συμβουλή για όσους  ασκούν εξουσία, των οποίων τη συνεργασία επιδιώκουμε για το καλό της πόλης μας και της χώρας μας: Θα πρέπει πάντα να θυμούνται τα λόγια του Lao-Tse:
Για να οδηγήσεις τους ανθρώπους περπάτησε δίπλα τους. Των καλών ηγετών η ύπαρξη  περνάει απαρατήρητη από  τους ανθρώπους.

Τους αμέσως λιγότερο καλούς οι άνθρωποι τους τιμούν και τους δοξάζουν. Τους επόμενους οι άνθρωποι τους φοβούνται. Και τους επόμενους οι άνθρωποι τους μισούν… Όταν το έργο των άριστων ηγετών έχει επιτελεστεί, οι άνθρωποι λένε: «Μόνοι μας το κάναμε!»

Του Μάνου Αναστασιάδη
Ζωγράφου, δασκάλου τέχνης, διδάκτωρ  Πανεπιστημίου Αιγαίου  και επιμελητή των εικαστικών εκδηλώσεων του Φεστιβάλ.