Υπουργείο Παιδείας: Τι αλλάζει στα σχολεία

Με σημαντικές αλλαγές, τόσο στην πρωτοβάθμια όσο και στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, ξεκινά για τους μαθητές η νέα σχολική χρονιά 2016-17.

Όπως τονίζει το υπουργείο Παιδείας σε ανακοίνωσή του, όπου περιγράφονται οι αλλαγές, πρόκειται για αποτέλεσμα του Εθνικού και Κοινωνικού Διαλόγου για την Παιδεία που προηγήθηκε.

Τρεις σημαντικές αλλαγές στο νηπιαγωγείο
Από τη Σχολική Χρονιά 2016-17 τα 5.394 νηπιαγωγεία σε όλη τη χώρα θα λειτουργήσουν με το πρόγραμμα του Ενιαίου Τύπου Ολοήμερου  Νηπιαγωγείου, 13.373 νηπιαγωγοί θα έχουν πλέον Διδακτικό Ωράριο όπως όλοι οι εκπαιδευτικοί και οι εγγραφές στο νηπιαγωγείο θα γίνονται από τον Μάιο μήνα για την επόμενη σχολική χρονιά.

Όπως αναφέρει το υπουργείο Παιδείας, με τον Ενιαίο Τύπο Ολοήμερου Νηπιαγωγείου, όλα τα νηπιαγωγεία γίνονται εν δυνάμει ολοήμερα και λειτουργούν με βάση ένα ενιαίο ωρολόγιο πρόγραμμα, το οποίο αρχίζει στις 8:20 και τελειώνει στις 13.00.

Επίσης, υπάρχει η δυνατότητα απογευματινού προαιρετικού ολοήμερου προγράμματος μετά τις 13:00 και μέχρι τις 16:00 για τα παιδιά των εργαζομένων, ανέργων και ευπαθών κοινωνικά ομάδων, με μείωση του ελάχιστου αριθμού εγγραφέντων νηπίων-προνηπίων από 14 σε 5 στα μονοθέσια, 10 στα διθέσια καθώς και λειτουργία πρωινής ζώνης από τις 7:45 μέχρι τις 8:30, με ελάχιστο αριθμό μαθητών 5 (νήπια – προνήπια).

Ενιαίος τύπος ολοήμερου σχολείου
Από τη Σχολική Χρονιά 2016-17, 3.555 Δημοτικά Σχολεία σε όλη τη χώρα θα λειτουργήσουν με το Πρόγραμμα του Ενιαίου Τύπου Ολοήμερου Δημοτικού Σχολείου.

Κατά το υπουργείο Παιδείας, «με το ισχύον καθεστώς πολυτυπίας σχολείων μέχρι φέτος στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση προέκυπτε  ένα άδικο, ανορθολογικό και αντιπαιδαγωγικό δεδομένο: να προσφέρονται πλουραλισμός γνωστικών αντικείμενων μόνο σε 1.337 σχολικές μονάδες. Στα υπόλοιπα Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία (2.218 σχολικές μονάδες) δεν προσφέρονταν τα νέα διδακτικά αντικείμενα. Ταυτόχρονα, οι μαθητές της Α΄ και Β΄ τάξεις ολοκλήρωναν τα μαθήματα 2 διδακτικές ώρες νωρίτερα (στις 12:25)».

Σύμφωνα με το υπουργείο, ο νέος Ενιαίος Τύπος Ολοήμερου Δημοτικού Σχολείου διατηρεί τα θετικά στοιχεία του ΕΑΕΠ, εξασφαλίζοντας  τον εμπλουτισμό και την επέκταση των προσφερόμενων νέων διδακτικών αντικειμένων των ΕΑΕΠ στους μαθητές όλων των τύπων σχολείων από 4/θέσια και πάνω. Το νέο Ενιαίο Πρόγραμμα συντελείται με αναπροσαρμογή και εξισορρόπηση  των ωρών των διδακτικών αντικειμένων μεταξύ των σχολείων με ΕΑΕΠ (1.337 σχολικές μονάδες) και τους άλλους τύπους σχολείων (2.218 σχολικές μονάδες).

Η λήξη του υποχρεωτικού προγράμματος γενικεύεται για όλες τις τάξεις στις 13:15. Ταυτόχρονα, δημιουργείται ζώνη ανάμεσα στο διδακτικό (8:00-13:15) και εργασιακό ωράριο (13:15-14:00) των εκπαιδευτικών ώστε να διασφαλιστεί η δυνατότητα πραγματοποίησης των συναντήσεων του Συλλόγου διδασκόντων όσο συχνά κρίνεται αναγκαίο και χωρίς να επηρεάζεται η λειτουργία του διδακτικού προγράμματος.

Ολοήμερο πρόγραμμα
Η έναρξή του προαιρετικού ολοήμερου προγράμματος ορίζεται στις 13:15 και η λήξη του στις 16:00 με μειωμένο τον απαιτούμενο ελάχιστο αριθμό σε 14 μαθητές άνω των 6/θεσίων και τους 10 μαθητές σε 4/θέσια-5/θέσια, αντί για 15 που ίσχυε μέχρι σήμερα στα ΕΑΕΠ.

Ταυτόχρονα, σύμφωνα με το υπουργείο, αναβαθμίζεται το Πρόγραμμα του Ολοημέρου, αφού εξασφαλίζεται και γενικεύεται σε όλα τα σχολεία η ώρα Μελέτης - Προετοιμασίας με εκπαιδευτικό του κλάδου ΠΕ 70, ώστε οι μαθητές να απαλλάσσονται, στο μέγιστο δυνατό βαθμό, από τον φόρτο προετοιμασίας των μαθημάτων και των εργασιών της επόμενης ημέρας. Στην τρίτη ώρα του ολοήμερου προγράμματος προσφέρεται ένα σύνολο από επιλογές διδακτικών αντικειμένων (ΤΠΕ, Αγγλικά, Αθλητισμός, Εικαστικά, Θεατρική Αγωγή, Μουσική, Πολιτιστικοί Όμιλοι Δραστηριοτήτων) που δίνουν την ευκαιρία στην πολύπλευρη ανάπτυξη των ψυχοκινητικών και γνωστικών δεξιοτήτων των μαθητών.

Τέλος, δύναται να λειτουργήσει Τμήμα Πρόωρης Υποδοχής μαθητών (7:00-8:00) των οποίων οι γονείς είναι εργαζόμενοι, άνεργοι ή ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικές ομάδες, με ελάχιστο αριθμό αιτήσεων 7 μέχρι τα 8/θέσια και 10 από 9/θέσια και άνω.

Οι αλλαγές στο Γυμνάσιο
Το ωρολόγιο πρόγραμμα του γυμνασίου έχει ελαφρυνθεί κατά τρεις ώρες, οι οποίες σύμφωνα με το υπουργείο Παιδείας μπορούν να αξιοποιηθούν ανάλογα με τις ανάγκες και τα ενδιαφέροντα των μαθητών/τριών για ενισχυτική διδασκαλία ή ομίλους ενδιαφερόντων ή προγράμματα περιβαλλοντικά κ.τ.λ.

Ο διδακτικός χρόνος χωρίζεται σε τετράμηνα αντί σε τρίμηνα. Επίσης, μετατοπίζεται η εστίαση από την εξεταστική διαδικασία στη διδακτική - μαθησιακή. Τα γνωστικά αντικείμενα στα οποία οι μαθητές/τριες θα εξετάζονται γραπτώς στο τέλος του σχολικού έτους περιορίζονται από 12-14 σε τέσσερα:

• Νεοελληνική Γλώσσα και Γραμματεία

• Μαθηματικά

• Φυσική

• Ιστορία.

Τα μαθήματα παρατείνονται έως 31 Μαΐου.

Η ενισχυτική διδασκαλία επεκτείνεται και μετά τη λήξη του έτους: Το σχολείο θα προσφέρει τον Ιούνιο εντατικά μαθήματα σε όσους/ες μαθητές/τριες δεν προαχθούν σε κάποιο μάθημα, και στη συνέχεια θα εξετάζονται στα τέλη του Ιουνίου.

Θεσπίστηκε η «Ημέρα Επαγγελματικού Προσανατολισμού». Σε κάθε σχολική μονάδα θα πραγματοποιηθεί από ειδικούς, κατά τη διάρκεια μιας σχολικής ημέρας, αναλυτική ενημέρωση για τις εναλλακτικές επιλογές εκπαίδευσης που προσφέρονται μετά το γυμνάσιο καθώς και σχετικές βιωματικές δραστηριότητες για τους μαθητές και τις μαθήτριες της Γ΄ τάξης.

Οι αλλαγές στα ΕΠΑΛ
Όπως σημειώνει το υπουργείο Παιδείας, από το σχολικό έτος 2016-17 το ΕΠΑΛ αποκτά μια νέα δομή με την οποία αποφεύγεται η πρόωρη ειδίκευση, εξασφαλίζεται η παροχή στέρεων γενικών και τεχνολογικών γνώσεων, δημιουργείται ένα ενιαίο μοντέλο επαγγελματικού σχολείου, παρέχονται  περισσότερες επαγγελματικές και εκπαιδευτικές διέξοδοι στους αποφοίτους.

Το νέο ΕΠΑΛ θα έχει την εξής δομή: Α΄ ΤΑΞΗ με ενιαίο πρόγραμμα, Β΄  ΤΑΞΗ  με διαχωρισμό σε τομείς τεχνικο-επαγγελματικών σπουδών και Γ΄ ΤΑΞΗ  με διαχωρισμό των τομέων σπουδών σε επιμέρους ειδικότητες.

Στους απόφοιτους χορηγείται απολυτήριο Λυκείου, ισότιμο του Γενικού Λυκείου και Επαγγελματικό Πτυχίο ειδικότητας επιπέδου 4. Διευρύνεται η δυνατότητα της πρόσβασης των αποφοίτων στα ΤΕΙ, ΑΣΠΑΙΤΕ, Στρατιωτικές σχολές, σχολές Αστυνομίας, Πυροσβεστικής, Εμπορικού Ναυτικού μέσω των ειδικών πανελλαδικών εξετάσεων, με ειδικό ποσοστό θέσεων. Τους δίνεται επίσης η δυνατότητα να εισάγονται σε σχολές και τμήματα των Πανεπιστημίων με ποσοστό επιπλέον θέσεων 1%.

Παράλληλα, ξεκινά σταδιακά από τη σχολική χρονιά 2016-17, ο νέος θεσμός του προαιρετικού «Μεταλυκειακού Έτους - Τάξη Μαθητείας», με το οποίο δίνεται η δυνατότητα ασφαλούς ένταξης στην εργασία των αποφοίτων, υπό την εποπτεία του σχολείου, με πλήρη εργασιακά δικαιώματα, μισθό στο 75% του κατώτατου μισθού και ασφάλιση και συμπληρωματικής εργαστηριακής εκπαίδευσης στο σχολείο. Μετά από εξετάσεις πιστοποίησης, είναι δυνατή η απόκτηση πτυχίου επιπέδου 5. Οι αλλαγές ξεκινούν σταδιακά, από το σχολικό έτος 2016-17 και θα λειτουργήσουν ως «γέφυρα» από τη υπάρχουσα στη νέα δομή των ΕΠΑΛ. Έτσι, το σχολικό έτος 2016-17 η Α΄ και η Β΄ τάξη θα έχουν νέα δομή και πρόγραμμα ενώ η Γ΄ (καθώς και η Δ΄ εσπερινών) θα ακολουθεί τη δομή του υπάρχοντος συστήματος.

Τι αλλάζει στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση
Οι νέες δομές που προστίθενται στις υπάρχουσες είναι 531 Τμήματα Ένταξης (61 σε Νηπιαγωγεία, 344 σε Δημοτικά και 126 σε Γυμνάσια), 3 Ειδικά Νηπιαγωγεία, 6 Ειδικά Δημοτικά Σχολεία, 5 ΕΕΕΕΚ, 9 Ειδικά Επαγγελματικά Γυμνάσια και 12 Λυκειακές Τάξεις.

Παράλληλα, γενικεύεται η λειτουργία του Ηλεκτρονικού Μητρώου μαθητών ΑμεΑ και μαθητών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, η οποία λειτούργησε πιλοτικά την περασμένη σχολική χρονιά.

Για την Ειδική Επαγγελματική Εκπαίδευση το σχολικό έτος 2016-17 προετοιμάζει τη μετάβαση στην καθολική εφαρμογή, του Ενιαίου Ειδικού Επαγγελματικού Γυμνασίου - Λυκείου, κατά το σχολικό έτος 2017-18. Με το νέο τύπο σχολείου η φοίτηση διαρκεί 4 χρόνια στο Γυμνάσιο και 4 χρόνια στο Λύκειο.

Στο Γυμνάσιο εφαρμόζεται το πρόγραμμα του γενικού Γυμνασίου, προσαρμοσμένο στις ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες των μαθητών, εμπλουτισμένο με θεωρητικά και εργαστηριακά μαθήματα προεπαγγελαμτικής ετοιμότητας. Στο Λύκειο εφαρμόζεται το πρόγραμμα του Εσπερινού Επαγγελματικού Γυμνασίου προσαρμοσμένο στις ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες των μαθητών.

Διδακτέα ύλη
Όπως σημειώνει το υπουργείο Παιδείας, για όλα τα γνωστικά αντικείμενα δημοτικού, γυμνασίου και λυκείου δημιουργήθηκαν στο ΙΕΠ επιτροπές που εργάστηκαν για τον εξορθολογισμό της διδακτέας ύλης, στοχεύοντας στα εξής: η διδακτέα ύλη να είναι αντίστοιχη των δυνατοτήτων των μαθητών/τριών κάθε ηλικίας, και εφικτό να ολοκληρωθεί εντός των ωρών που διατίθενται, η έκταση της διδακτέας ύλης και η ποσότητα των πληροφοριών να περιορισθεί, ώστε να εξασφαλισθεί χρόνος για διερευνητική, βιωματική μάθηση, η διδακτέα ύλη να επικεντρώνεται στα σημαντικά τμήματα/έννοιες και να επιδιώκεται εμβάθυνση σε αυτά, ενώ τα υπόλοιπα στοιχεία να προσεγγίζονται συνοπτικά.

Σύμφωνα με το υπουργείο, σήμερα προωθούνται στα σχολεία αναλυτικές οδηγίες διαχείρισης της διδακτέας ύλης ανά γνωστικό αντικείμενο και τάξη (που περιλαμβάνουν συμπληρωματικό υποστηρικτικό υλικό και προτάσεις δραστηριοτήτων) και έχει ήδη ξεκινήσει ανά ειδικότητα σχετική ενημέρωση των σχολικών συμβούλων, οι οποίοι θα αναλάβουν άμεσα την ενημέρωση και την υποστήριξη των εκπαιδευτικών στην εφαρμογή της πρότασης εξορθολογισμού.

Κοινό πιλοτικό πρόγραμμα Δημοτικού - Γυμνασίου
Σε σχολεία αντιπροσωπευτικά των διαφόρων περιοχών και τύπων σχολείων της υποχρεωτικής εκπαίδευσης θα εφαρμοστεί πιλοτικά  η  περιγραφική αξιολόγηση, η οποία θα συνοδεύει την αριθμητική αξιολόγηση.