Κρήτη - Πόντος: Χορευτικό Αντάμωμα στη Ρόδο

Αν θα θέλαμε με μια φράση να περιγράψουμε τι αποκομίσαμε από την εκδήλωση που έγινε το βράδυ της Κυριακής 2-10-2016 στο Θερινό Θέατρο ΡΟΔΟΝ, θα λέγαμε, μια θάλασσα συναισθημάτων, συγκίνηση αλλά και προσωποποιημένη τη λεβεντιά τις μέρες μας.

Το πάντρεμα της μουσικής και των χορών των δύο λαών, Ποντίων και Κρητών ήταν ένα μοναδικό μάθημα αλληλεγγύης, συνεκτικότητας, αγάπης και κυρίως προσφοράς στην κοινωνία της Ρόδου.

Οι δυο σύλλογοι, η Αδελφότητα Κρητών Ρόδου «ο Ψηλορείτης» και ο Σύλλογος Ποντίων Ρόδου «ο Διγενής» έδωσαν ένα «ρεσιτάλ» αδελφοσύνης με αιχμή του δόρατος τις χορευτικές τους ομάδες.
Ο τίτλος της μουσικοχορευτικής παράστασης «Κρήτη – Πόντος – Χορευτικό αντάμωμα» προϊδέαζε τον θεατή για το τι θα παρακολουθούσε.

Η εκδήλωση άρχισε με τον χαιρετισμό του Προέδρου της Αδελφότητας Κρητών Γιάννη Νιωτάκη ο οποίος αναφέρθηκε στη συγγένεια που υπάρχει μεταξύ Κρητών και Ποντίων. Από τον καιρό του Νικηφόρου Φωκά (960-961 μΧ.) με την εγκατάσταση των στρατιωτών του στην Κρήτη.

Ακολούθησαν πολλές μετακινήσεις Ποντίων στην Κρήτη μετά την άλωση της Τραπεζούντας το 1461 αλλά και αργότερα μετά τη μικρασιατική καταστροφή και τη γενοκτονία των Ποντίων (1914-1923). Πολλά χωριά της Κρήτης έχουν ποντιακή ρίζα όπως η Τραπεζούντα, ερειπωμένο χωριό της Σητείας, οι Αρμένοι, η Αργυρούπολη, οι Λιθίνες και πολλά άλλα. Κοινές ρίζες υπάρχουν και στη δημοτική ποίηση.

Το ποντιακό δίστιχο και η κρητική μαντινάδα έχουν κοινό στοιχείο τον δεκαπεντασύλλαβο και την ομοιοκαταληξία. Η λύρα και στις δύο περιοχές είναι το κατεξοχήν μουσικό όργανο, ενώ και οι χοροί των δύο περιοχών με τον γοργό ρυθμό, την ενδυμασία και τη λιτή γραμμή δείχνουν έντονα τις σχέσεις Κρητών και Ποντίων.

Ο Γιάννης Νιωτάκης σημείωσε ότι πέρα από τα ιστορικά στοιχεία που ενώνουν τους δύο λαούς υπάρχει πραγματική αγάπη μεταξύ τους. Κάλεσε τους θεατές να ταξιδέψουν, μαζί με τους συντελεστές της εκδήλωσης, με τα μάτια και τα αυτιά της ψυχής, σ’ ένα μεγάλο ταξίδι στο χρόνο και τον τόπο. Ακολουθώντας τα βήματα με τους Κουρήτες, τους πρώτους κάτοικους της Κρήτης, να χορεύουν μαζί με τους Πόντιους Τραντέλλενες, δηλαδή τριάντα φορές Έλληνες. Σ’ ένα ταξίδι μουσικής και χορού, μα κυρίως, μέσα από τους πανάρχαιους αρχαϊκούς ρυθμούς και μελωδίες σ’ ένα ταξίδι συνάντησης με τις προγονικές μας ρίζες.

Στο ταξίδι αυτό που συνεπήρε όλους, όσοι γέμισαν ασφυκτικά το θερινό θέατρο ΡΟΔΟΝ (πολλοί ήταν όρθιοι κι άλλοι έφυγαν, αφού δεν βρήκαν θέση), εκφραστές στη μουσική ήταν. Της Κρήτης ο δάσκαλος – λυράρης Γιώργος Παραγυιός. Μαζί του στα λαούτα ήταν οι, Βαγγέλης Ξεπαπαδάκης και Γιάννης Ροδίτης, ενώ στα κρουστά ο Νίκος Χασάπης. Στην ποντιακή μουσική ήταν ο λυράρης Παναγιώτης Γεωργιάδης και στο νταούλι ο Λεωνίδας Τριανταφυλλίδης.

Την παρουσίαση των κρητικών και ποντιακών χορών έκαναν οι χορευτικές ομάδας των Κρητών «οι Σταυραετοί» και αντίστοιχα των Ποντίων «ο Διγενής». Το υψηλό επίπεδο της προετοιμασίας που είχε γίνει ήταν εμφανές και καθοριστικό για την εξαιρετική απόδοση των ομάδων. Ένα πάντρεμα μελωδιών και βημάτων που συνεπήρε το κοινό. Οι υπεύθυνοι των τμημάτων ο Γιώργος Σακκομήτρος της Αδελφότητας Κρητών και ο Λεωνίδας Τριανταφυλλίδης του Συλλόγου Ποντίων έδωσαν πνοή και μοναδική εκφραστικότητα στην παρουσίαση.

Οι μελωδίες, οι σχηματισμοί, οι υπέροχες στολές, αλλά και η σεμνή και με σεβασμό στην παράδοση προσέγγιση των χορών, με την αυθεντική τους έκφραση, μάγεψαν τους θεατές. Σ’ αυτό συνέβαλαν η χάρη και κομψότητα των χορευτών και των δύο ομάδων αλλά και η αγάπη στο ξεχωριστό αυτό κομμάτι της παράδοσης μας.

Ενδιάμεσα παρουσιάστηκαν δύο ποντιακά τραγούδια από τον Παναγιώτη Γεωργάδη και δύο κρητικά από τον Γιώργη Παραγυιό και τον Βαγγέλη Ξεπαπαδάκη στο τραγούδι.
Η παράσταση ολοκληρώθηκε με την παρουσίαση των χορευτικών ομάδων σε μια κοινή εμφάνιση με χορούς από την Κρήτη και τον Πόντο που έχουν τον ίδιο ρυθμό, γεγονός που ενθουσίασε τους θεατές που χειροκροτούσαν σ’ όλη τη διάρκεια της εκδήλωσης.

Η συγκίνηση ήταν έντονη στο κλείσιμο της βραδιάς με το τραγούδι «Αυτή η γη έχει φωνή», που τραγούδησαν ο Γιώργος Παραγυιός με το Βαγγέλη Ξεπαπαδάκη και ήταν αφιερωμένο στη γενοκτονία των Ποντίων.

Την παρουσίαση έκλεισε η Πρόεδρους του Συλλόγου Ποντίων Φωτεινή Ελευθεριάδου επισημαίνοντας: «Με το αφιέρωμά μας στη μουσική, στους Ποντιακούς και τους Κρητικούς χορούς, με το υπέροχο χορευτικό αντάμωμα, θελήσαμε να έρθουμε κοντά στις ρίζες μας… Οι δυο αδελφοί σύλλογοι, των Ποντίων και των Κρητικών με το αντάμωμά τους αυτό θέλησαν να ξυπνήσουν βαθιά νοήματα και στοχασμούς μέσα από τη μαγεία της μουσικής και των χορών των δυο λαών…

Τους δύσκολους καιρούς που περνάμε εκδηλώσεις, όπως η αποψινή τροφοδοτούν το αίσθημα αλληλεγγύης και φέρνουν πιο κοντά τους ανθρώπους σε μια κοινωνία, τη ροδίτικη κοινωνία της οποίας είμαστε ένα αναπόσπαστο δημιουργικό κομμάτι. Στη συνέχεια, ευχαρίστησε όλους τους συντελεστές της εκδήλωσης.

Ο δήμαρχος Ρόδου κ. Χατζηδιάκος στο χαιρετισμό του αφού αναφέρθηκε στη συνεισφορά των Κρητών και των Ποντίων στην κοινωνία της Ρόδου συνεχάρη τους δύο συλλόγους και ζήτησε, η θαυμάσια αυτή εκδήλωση, να επαναληφθεί.       

Μ.Κ.