Πώς να ψηλώσει  σωστά το παιδί μας...

Η Ένωση Διαιτολόγων Διατροφολόγων Ελλάδος  κάθε Οκτώβρη μεγιστοποιεί την εξωστρέφεια της, μιας και μέσα σε αυτόν τον μήνα εορτάζοναι: η Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής και Επισιτισμού (16 Οκτώβρη) και η Παγκόσμια Ημέρα κατά της ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ (24 Οκτώβρη).

Έτσι και στη Ρόδο, το παράρτημα Νοτίου Αιγαίου της Ένωσης Διαιτολόγων Διατροφολόγων Ελλάδος, όπως έχει καθιερωθεί πια μέσα στην τελευταία σχεδόν δεκαετία, κάνει διάφορες δράσεις  για να ευαισθητοποιήσει το πλατύ κοινό, αλλά και να το ενημερώσει πάνω σε θέματα που σχετίζονται με τη διατροφή.

Η ανταπόκριση του κόσμου κάθε χρόνο είναι ενθαρρυντική, αλλά η προσπάθεια συνεχίζεται με μεγάλο ζήλο, γιατί τα ποσοστά παχυσαρκίας στη Δωδεκάνησο είναι ακόμα πολύ υψηλά.
 

Και φέτος οι πτυχιούχοι Διαιτολόγοι- Διατροφολόγοι, μέλη της ΕΔΔΕ, θα βρεθούν σε διάφορα δημοτικά σχολεία, νηπιαγωγεία αλλά και παιδικούς σταθμούς, μιλώντας στα παιδιά για τα οφέλη της Μεσογειακής διατροφής.

Παράλληλα, οι επιστήμονες αυτοί θα αρθρογραφήσουν στα τοπικά ΜΜΕ, αναλύοντας και ξεκαθαρίζοντας διατροφικά  θέματα που απασχολούν τους σύγχρονους Έλληνες, μιας και η παραπληροφόρηση (κυρίως μέσα από το διαδύκτιο) έχει δημιουργήσει αρκετή σύγχυση γύρω από τη  διατροφή.  
 

Οι δράσεις θα κορυφωθούν την Κυριακή 23 Οκτώβρη,  με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά της ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ,  στο φιλόξενο χώρο του  Passagio. 

Από τις 11 μέχρι τις 2 πολλοί διαιτολόγοι-διατροφολόγοι του νησιού μας θα παίξουν παιχνίδια με τα παιδιά, που διασκεδάζοντας θα προβληματιστούν, θα ενημερωθούν και θα διδαχθούν.   Σύμμαχοι των διαιτολόγων στη «μάχη κατά της παχυσαρκίας» γυμναστές του νησιού μας, που θα γυμνάσουν τα παιδιά (και όσους γονείς θέλουν) με μουσική και παιχνίδι.

Αποκορύψωμα όλων θα είναι το  Θεατρικό Δρώμενο με  Παιχνίδια "Ο Σκίουρος στο Διατροφοσχολείο". Στο ρόλο του Σκίουρου   είναι η γνωστή ηθοποιός- ανιματέρ  Ρένα Ορφανού, στο ρόλου του instractor ο γυμναστής της Zumba William  και πρωταγωνιστές οι μικροί μας φίλοι. Όλοι θα έχουν την ευκαιρία να γευθούν υγιεινές λιχουδιές, όπως φρουτοσαλάτα, υγιεινά Milk shakes και smoothies.

Πώς να ψηλώσει  σωστά το παιδί μας...
Το  ύψος  στο οποίο μπορεί να φτάσει το παιδί μας εξαρτάται  από διάφορους παράγοντες. Οι πιο σημαντικοί είναι η κληρονομικότητα και το φύλο. Υπάρχουν όμως και άλλοι σημαντικοί παράγοντες που επηρεάζουν το ύψος και στους οποίους μπορούμε να παρέμβουμε ώστε να εξασφαλίσουμε ότι το παιδί μας θα φτάσει στο μέγιστο δυνατό ύψος.

Συγκεκριμένα η διατροφή , η  άσκηση, ο ύπνος και η κατάσταση υγείας είναι παράγοντες που μπορεί να επηρεάσουν σε πιο ύψος θα σταματήσει η ανάπτυξη. Έτσι ενώ δεν υπάρχουν μαγικοί τρόποι που μπορούν να αυξήσουν το ύψος πέραν από το  γενετικά καθορισμένο σίγουρα η έλλειψη κάποιον τροφίμων, η μειωμένη φυσική δραστηριότητα, ο ανεπαρκής ύπνος και ο μη τακτικός έλεγχος της υγείας μπορεί να αναστείλουν την ανάπτυξη με αποτέλεσμα να μην φτάσει το παιδί μας στο μέγιστο δυνατό ύψος.

Έτσι οι παράγοντες στους οποίους μπορούμε να παρέμβουμε για να  πετύχουμε το μέγιστο στην ανάπτυξη  του παιδιού μας είναι:                                        

1) Η σωστή διατροφή: Οι βιταμίνες, τα μέταλλα και τα ιχνοστοιχεία παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη του παιδιού. Έτσι χρειάζεται η διατροφή καθημερινά να είναι πλούσια σε γαλακτοκομικά, φρούτα και λαχανικά για να εξασφαλίζεται η επαρκής πρόσληψη τους. 

Συγκεκριμένα:
- Η βιταμίνη C  παίζει σημαντικό ρολό στην ανάπτυξη και την επιδιόρθωση των οστών και του συνδετικού ιστού που στηρίζουν την σπονδυλική στήλη. Πηγές : πορτοκάλι , λεμόνι, γκρέιπφρουτ, ντομάτα, ανανάς, ακτινίδιο, πιπεριές.

- Το μαγνήσιο όπως το ασβέστιο είναι πολύ σημαντικό μέταλλο για την υγεία των οστών. Μελέτες έχουν δείξει ότι υψηλότερη πρόσληψη του σχετίζεται με πιο δυνατά οστά¹. Πήγες: όσπρια, πράσινα φυλλώδη λαχανικά, ξηροί καρποί και σπόροι, μπανάνα, αποξηραμένα φρούτα, βρώμη.

- Το β-καροτένιο είναι σημαντικό για την οστική ανάπτυξη γιατί μετατρέπεται σε βιταμίνη Α στον οργανισμό η οποία βοήθα στη διατήρηση φυσιολογικής ανάπτυξης και του σχηματισμού των οστών. Πηγές: σπανάκι, καρότο, κολοκυθάκια, βερίκοκα, πράσινη πιπεριά.

- Η βιταμίνη D είναι απαραίτητη  για τη σκελετική ανάπτυξη και την αναδόμηση των οστών. Η έλλειψη της κάνει τα οστά πιο εύθραυστα και λεπτά .Επίσης είναι απαραίτητη για την απορρόφηση του ασβεστίου και την εναπόθεση του στα οστά. Η καλύτερη πηγή της είναι η μικρή και συχνή έκθεση στον ήλιο.

- Το ασβέστιο χρειάζεται για την ανάπτυξη αλλά και διατήρηση των οστών. Μελέτες έχουν δείξει ότι τα παιδιά που προσλαμβάνουν περισσότερο αγελαδινό γάλα έχουν μεγαλύτερη οστική ανάπτυξη από αυτά που έχουν χαμηλή κατανάλωση του². Συγκεκριμένα φαίνεται ότι εκτός από το ασβέστιο που υπάρχει στο γάλα υπάρχουν και άλλα ενεργά συστατικά που συμβάλλουν στην ανάπτυξη της οστικής μάζας².  Πηγές: γάλα, γιαούρτι, σαρδέλες, σπανάκι, τυρί.

- O Ψευδάργυρος είναι απαραίτητος για τη σωστή σύνθεση των πρωτεϊνών και για την ανάπτυξη. Η ανεπάρκεια της συνδέεται με μείωση του ρυθμού ανάπτυξης. Πήγες: κόκκινο κρέας, τυρί, ξηροί καρποί, πατάτα, γαλόπουλα,   ταχίνι, μαύρη σοκολάτα.

- Οι πρωτεΐνες  χρειάζονται για τη στήριξη και δόμηση του μύο-σκελετικού συστήματος. Πηγές: κρέας, ψάρι , κοτόπουλο, αβγό, γάλα, γιαούρτι, όσπρια, ξηροί καρποί.

2) Ο επαρκής ύπνος: Κατά τη διάρκεια του βαθύ ύπνου εκκρίνεται η αυξητική ορμόνη η όποια είναι υπεύθυνη για τη επιμήκυνση των οστών  του σκελετού. Μελέτες έχουν δείξει ότι ο ανεπαρκής ύπνος στα παιδιά καθυστέρει μεταξύ άλλων και  τη σωματική ανάπτυξη ³.

Συγκεκριμένα ο ύπνος κατά την παιδική ηλικία πρέπει να έχει διάρκεια 10-12 ώρες  και να μην διακόπτεται συχνά. Έτσι τυχόν προβλήματα που μπορεί να διαταράσσουν τον ομαλό ύπνο των παιδιών μας όπως άπνοια ύπνου θα πρέπει να αντιμετωπίζονται εγκαίρως. Ενώ για να επιτευχτεί επαρκής ύπνος κατά τη σχολική περίοδο ο ύπνος  θα πρέπει να ξεκινά  κατά τις 8- 9 μμ.

3) Η σωματική άσκηση : Η σωματική δραστηριότητα ενδυναμώνει το μυο-σκελετικό σύστημα ενώ ταυτόχρονα αυξάνει και το μήκος των οστών στα παιδιά. Συγκεκριμένα τα αθλήματα  όπως η κολύμβηση, το μπάσκετ , το τρέξιμο  και οι γενικά διατακτικές ασκήσεις  ενδυναμώνουν τους μυς που στηρίζουν το σκελετικό σύστημα και βοηθούν στην επιμήκυνση των οστών.

Γενικά η άσκηση αυξάνει το μεταβολισμό, βελτιώνει τη κορμοστασιά και δυναμώνει τον οργανισμό σε όλα τα επίπεδα. Υπάρχουν όμως και ορισμένα αθλήματα όπως  η  ενόργανη γυμναστική, τα βάρη, η πάλη  και το μπαλέτο που μπορεί να  καταστείλουν την ανάπτυξη  έτσι θα πρέπει να γίνονται με μέτρο μέχρι την ολοκλήρωση της ανάπτυξης κατά τα την εφηβεία ⁴. Οι συστάσεις για άσκηση που ενδυναμώνει τους μυς και το σκελετό στα παιδιά είναι 3 φορές την εβδομάδα για τουλάχιστον 30 λεπτά.

4) Ο προληπτικός ιατρικός έλεγχος: Υπάρχουν διάφορες παθήσεις όπως σύνδρομο Turner , παθήσεις ενδοκρινολογικού συστήματος( μειωμένη έκκριση αυξητικής ορμόνης), υποθυρεοειδισμός,  γιγαντισμός, νανισμός κ.α. που μπορούν να καταστείλουν την ανάπτυξη. Έτσι είναι σημαντικό εάν παρατηρήσουμε αργή σωματική ανάπτυξη στο παιδί μας να απευθυνθούμε σε ειδικό και να κάνουμε τις απαραίτητες εξετάσεις ώστε το τυχόν πρόβλημα να μπορεί να αντιμετωπιστεί εγκαίρως και να επιτευχτεί το μέγιστο δυνατό ύψος.

Γράφει η Μαρία Γ. Σαρικά
Διαιτολόγος-Διατροφολόγος
Πτυχιούχος Χαροκοπείου Πανεπιστημίου Αθηνών
Μέλος  της ΕΔΔΕ τοπικό παράρτημα Νοτίου Αιγαίου

Βιβλιογραφία
1. Magnesium metabolism in 4-year-old to 8-year-old children.
J Bone Miner Res. 2014 Jan;29(1):118-22. doi: 10.1002/jbmr.2021.
2. Children who avoid drinking cow milk have low dietary calcium intakes and poor bone health. Black RE, Williams SM, Jones IE, Goulding A.  Am J Clin Nutr 2002;76:675–80.
3. Bone Mass Accrual in Childhood. Casazza, Krista ; Hanks, Lynae J. ; Fernandez, Jose R. Journal of Clinical Densitometry, 2011, Vol.14(4), pp.453-457
4.Growth and pubertal development in children and adolescents: effects of diet and physical activity. Alan D Rogol, Pamela A Clark, and James N Roemmich .Am J Clin Nutr, 2000 72(2): S521-S528.