Θεόδωρος Παπανδρέου: Η πυξίδα για μια σωστή και  αποτελεσματική μόρφωση του παιδιού

Αφορμή για να γραφτεί αυτή η συνέντευξη αποτέλεσε μία επίσκεψη που έκανα πριν μερικές μέρες σε ένα βιβλιοπωλείο της πόλης μας. Πηγαίνοντας στον γκισέ για να πληρώσω αυτά που είχα προμηθευτεί, βλέπω δύο βιβλία επάνω, που μου κέντρισαν το ενδιαφέρον.

«Η πυξίδα για μία σωστή και αποτελεσματική μόρφωση του παιδιού» και «Γιατί το λέμε έτσι» ήταν οι τίτλοι τους και εξεπλάγην ακόμη περισσότερο όταν διάβασα το όνομα του συγγραφέα: Θεόδωρος Παπανδρέου σχολικός σύμβουλος.

Τον γνώριζα από παλιά τον κ. Παπανδρέου, από τότε που ήταν στο γραφείο τύπου της Νομαρχίας Δωδεκανήσου, όμως είχα χρόνια να τον δω. Έψαχνα λοιπόν τρόπο να επικοινωνήσω μαζί του, όταν ανοίγοντας το βιβλίο στην πρώτη σελίδα είχε τα τηλέφωνα του συγγραφέα!

Κάπως έτσι ξεκίνησαν όλα και βρεθήκαμε σε ένα καφέ να τα λέμε και να συζητάμε όλα όσα είχαν συμβεί τα προηγούμενα χρόνια. Και ήταν τόσα πολλά!

Ο συγγραφέας Θεόδωρος Παπανδρέου έχει να επιδείξει ένα πλούσιο έργο που ξεκίνησε το 1970 και συνεχίζεται μέχρι σήμερα.

Για αυτό το έργο μίλησε στη «Ροδιακή».

Πότε και πώς αποφασίσατε να αρχίσετε να γράφετε;
Ο ενσυνείδητος σκοπός της συγγραφής βιβλίων και της πραγματοποίησης εργασιών δεν είναι άλλος από την προσπάθειά μου να μετατρέψω τη φλόγα του κεριού που μου χάρισε ο ναός της Εκπαίδευσης σε ηλεκτρική λαμπάδα που θα φωτίζει την πορεία στο δρόμο προς τα προπύλαια μιας σωστής, τέλειας και ολοκληρωμένης παιδικής προσωπικότητας. Έτσι από την πρώτη κιόλας ημέρα του διορισμού μου στο νησί της Μεγαλόχαρης το 1970 άρχισα το συγγραφικό μου έργο με την πρώτη μου εργασία με τίτλο “Πώς θα διδάξουμε στην πρώτη τάξη” και τούτο διότι, σύμφωνα με τις ρήσεις των παιδοψυχολόγων στα πρώτα 6 χρόνια το παιδί πλάθει τα 60% της προσωπικότητάς του.

Ποιο ήταν το πρώτο βιβλίο που εκδώσατε και αυτό ήταν και η πρώτη σας «επίσημη» δουλειά που κυκλοφόρησε.
Η συγγραφική μου δράση, όπως προανέφερα άρχισε το 1970 από τότε μέχρι το 1994 ασχολήθηκα με τη συγγραφή πολυσέλιδων εργασιών πάνω από 50 σελίδων, παιδαγωγικού, ψυχολογικού, διδακτικού και κοινωνικού περιεχομένου, οι οποίες κυκλοφόρησαν ως πολυγραφημένες εκδόσεις των 100 ή 500 αντιτύπων. Όμως η πρώτη μου επίσημη εργασία εκδόθηκε το 1994 με τίτλο «Η Μαλώνα της Ρόδου» σε 3.000 αντίτυπα. Ήταν μια καλά συγκροτημένη εργασία, η οποία περιελάμβανε αναλυτικά όλα τα θέματα της Μαλώνας, ιστορικά, κοινωνικά, θρησκευτικά και λαογραφικά σε 270 σελίδες.

Πρόσφατα ξεκίνησε να διατίθεται στα βιβλιοπωλεία ένα ακόμη βιβλίο σας: «Η πυξίδα για μία σωστή και αποτελεσματική μόρφωση του παιδιού». Ποιο το περιεχόμενό του και σε ποιους απευθύνεται;
Το βιβλίο τούτο που εκδόθηκε εφέτος, είναι ίσως το καλύτερό μου συγγραφικό πόνημα. Είναι μια εργασία 192 σελίδων, που πιστεύω πως είναι αναμφίβολα ένα πολύ χρήσιμο κι ωφέλιμο βοήθημα και ένας, θα έλεγα καταστατικός χάρτης συμβουλών και παρεμβάσεων, που σίγουρα θα συντελέσει στην ολοκλήρωση της σύγχρονης παιδαγωγικής βιβλιοθήκης του καθενός.

 

Αποθησαυρίζει κι εκλαϊκεύει βασικές αρχές της παιδοψυχολογίας και της διδακτικής προσπάθειας, με σκοπό να φωτίσει τα άδυτα του μυστηριώδη παιδικού κόσμου. Παίρνει στ’ αλήθεια, από το χέρι τον ενήλικα, τον εκπαιδευτικό και οποιονδήποτε ασχολείται με το παιδί και του ξαναδείχνει πώς δρούσε κι αυτός όταν ήταν παιδί.
Το βιβλίο τούτο με τις θεματικές ενότητες “Ποιο είναι το παιδί - Τι πρέπει - Πότε πρέπει” με τις 10 επιστολές του παιδιού προς του γονείς του και ιδιαίτερα με τις 500 παιδαγωγικές και ψυχολογικές παρεμβάσεις, αποτελεί αναμφίβολα ένα βιβλίο ορόσημο για κάθε εκπαιδευτική πρακτική και κάθε προσπάθεια σμίλευσης της παιδικής ψυχής.

Το μικρό τούτο εγχειρίδιο δεν ταξιδεύει μόνο τον αναγνώστη στον παιδικό κόσμο, γίνεται παράλληλα αφορμή να καταλάβει καλύτερα και το δικό του εαυτό, να γίνει ξανά μικρός για να μπορέσει να νιώσει τις παιδικές επιθυμίες και να δικαιολογήσει τα άκακα παιδικά σφάλματα με στόχο να μπορέσει να τα θεραπεύσει.

Παράλληλα όμως κυκλοφορεί και το βιβλίο σας «Γιατί το λέμε έτσι». Αυτό τι ακριβώς αναφέρει;
Σε ό,τι αφορά το βιβλίο με τίτλο “Γιατί το λέμε έτσι;” έχω να πω τα εξής: Τούτο είναι ένα μικρό και απλό εγχειρίδιο 75 περίπου σελίδων που περιέχει νομίζω χρήσιμες και ενδιαφέρουσες γνώσεις και πληροφορίες.
Στα περιεχόμενά του την πρώτη θέση κατέχουν ορισμένα γνωμικά, ρητά, αποφθέγματα και παροιμίες σε γλώσσα απλή και σε νοήματα κατανοητά.

Τα περισσότερα γνωμικά αναφέρονται σε πράξεις, ενέργειες και συμπεριφορές, ιστορικού, εξηγητικού και διδακτικού περιεχομένου της σημερινής καθημερινότητας. Κυρίως γίνεται επίσης αναφορά στην ιστορική προέλευση, στην κυριότητα, στο ιστορικό γεγονός και γίνεται αναλυτική εξήγηση στα δρώμενα. Έχουν τα περισσότερα αλληγορική σημασία και στο άκουσμά τους γεννάται το ερώτημα «Γιατί το λέμε έτσι;», όπου στη συνέχεια ακολουθεί η εξήγηση.

Λόγοι και σκοποθεσία
Ο σκοπός της συλλογής των 177 περίπου παροιμιακών φράσεων είναι τριπλός. Πρώτο γιατί έβλεπα να χάνεται σιγά-σιγά στα μονοπάτια του χρόνου η ελληνικότητα και η αρχαϊκή μεγαλοπρέπεια της γλώσσας μας και στη θέση της να εμφανίζονται ξενόφερτες επιγραφές, χιουμοριστικά σλόγκαν και μερικές χυδαίες ατάκες. Δεύτερο διαπίστωνα πως οι σημερινοί Έλληνες γινόντουσαν θύματα του ξενόγλωσσου λεκτικού μοντερνισμού. Και τρίτο γιατί ειλικρινά θλιβόμουν που έβλεπα την άλκιμο νεολαία μας να βρίσκει μόνο απόλαυση και ηδονή στα διάφορα κέντρα διασκέδασης, απολαμβάνοντας τους πρόσκαιρους ηδονικούς καρπούς του μοντερνισμού, γαρνιρισμένους με τα υποπροϊόντα της δήθεν εξέλιξης. Αυτές λοιπόν οι θλιβερές διαπιστώσεις με ανάγκασαν να καταγράψω αυτές τις παροιμιακές λέξεις που φανερώνουν το μέγεθος και το μεγαλείο της λαϊκής σοφίας των προγόνων μας.

Ένα έργο σας που είναι πολύ σημαντικό καθώς αναφέρει σημαντικές πληροφορίες για ένα από τα χωριά μας, είναι «Η Μαλώνα από το χθες ως το σήμερα». Ποιο ήταν το έναυσμα για τη συγγραφή του;

Όπως σας προανέφερα, το έργο μου τούτο ήταν το πρώτο επίσημο και σημαντικό σύγγραμμα. Εκδόθηκε για πρώτη φορά το 1994 και επειδή εξαντλήθηκε παρουσιάστηκε σε δεύτερη έκδοση το 2005 βελτιωμένο και συμπληρωμένο με τίτλο «Η Μαλώνα από το χθες ως το σήμερα».

Είναι ένα βιβλίο που διαβάζοντάς το ο αναγνώστης, ανεξάρτητα αν είναι Μαλωνίτης ή όχι, αισθάνεται ένα παράξενο πατριωτικό συναίσθημα, μια ιδιόμορφη ευχαρίστηση, διότι ταξιδεύει νοερά στα χρόνια τα παλιά, θαυμάζει την απλότητα, την εργατικότητα, την ανθρωπιά και την ανωτερότητα των ανθρώπων της παλιάς εποχής, που η ζωή, αν και ήταν δύσκολη και κουραστική, είχε νόημα, αξία και δημιουργικότητα. 

Το βιβλίο τούτο αγαπήθηκε και αγκαλιάστηκε με σεβασμό από τους Μαλωνίτες και τους κατοίκους του νησιού, ιδιαίτερα δε από τους Μαλωνίτες του εξωτερικού, τους ακούραστους αυτούς στρατόκους Έλληνες που σαν κήρυκες και πρέσβεις του Ελληνισμού τιμούν την πατρίδα μας στα πέρατα της παγκόσμιας επικράτειας. 

Όσον αφορά το έναυσμα για την πραγματοποίηση αυτής της λαογραφικής πολύχρονης εργασίας, επικεντρώνεται στην παρακάτω αιτία. Διαβάζοντας την ιστορία της περιοχής και επισκεπτόμενος τα άφθονα αρχαιολογικά μνημεία, ένιωσα πραγματικά μεγάλη εθνική υπερηφάνεια για την προνοητικότητα και την καλλιτεχνική φλέβα αυτού του υπερήφανου λαού. Δίκαια λοιπόν ήταν και θα είναι η πατρίδα μας το σταυροδρόμι των πολιτισμών της γης.

Έβλεπα, όμως, ότι με το πέρασμα του χρόνου παραμερίζονταν και είχαν παραδοθεί στο πέρασμα του ανελέητου χρόνου και στην απληστία της φθοράς και στη διάθεση του μαύρου πινέλου της λησμονιάς, σπουδαία υπαίθρια μνημεία. Θλιβόμουν επίσης και μελαγχολούσα διαπιστώνοντας πως τα ήθη, τα έθιμα, οι παραδόσεις, οι συνήθειες, τα έργα, οι γνήσιες ανθρώπινες σχέσεις και γενικά όλα εκείνα που μαρτυρούσαν τη θρησκευτικότητα και την ελληνικότητα της πατρίδας μας, να παραμερίζονται και να ανήκουν στο θάλαμο των απολεσθέντων.

Για τους λόγους αυτούς αποφάσισα να απαθανατίσω αυτά τα λησμονημένα παραδοσιακά και λαϊκά στοιχεία του χωριού Μαλώνας με αντικειμενικό και τελικό πια στόχο να τα παραδώσω ως μνημόσυνο στις ιδέες και τα πρόσωπα που τα δημιούργησαν και να τα προσφέρω ως ευγενή δώρα στους όψιμους προσκυνητές. Τελειώνοντας θα ήθελα να διαβεβαιώσω στους φίλους και αναγνώστες των εργασιών μου, πως όσο θα έχω σαν ερωμένη στα χέρια μου την πένα, δε θα παύσω ποτέ να υμνώ το δικαιόκριτο Κύριο, να λατρεύω την οικογένειά μου, να αγαπώ τα παιδιά όλου του κόσμου και να εύχομαι χαρά, υγεία και δημιουργικότητα σε όλα τα πλάσματα του Δημιουργού.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ
Ο Παπανδρέου Θεόδωρος του Σάββα, Επίτιμος Σχολικός Σύμβουλος και Εντεταλμένος Σχολικός Σύμβουλος στο Κολλέγιο Ρόδου, γεννήθηκε στην Απολακκιά της Ρόδου και κατοικεί στην πόλη της Ρόδου, Σεφέρη 84, με τη σύζυγό του.

Η μέχρι τώρα σταδιοδρομία του είναι η εξής:
Αποφοίτησε από την “Παιδαγωγική Ακαδημία της Ρόδου” πρώτος κατά σειρά επιτυχίας με “άριστα”.
Μετεκπαιδεύτηκε δύο χρόνια στο “Μαράσλειο Διδασκαλείο Μείζονος Διαρκείας” και αποφοίτησε με βαθμό “άριστα 9,55”.

Είναι τελειόφοιτος του “Ωδείου Πειραιώς” στο 4ο έτος, στη Βυζαντινή Μουσική.
Επιμορφώθηκε και ειδικεύτηκε στη χορήγηση των Τεστ Α’ και Β’ βαθμίδας και παρακολούθησε τα μαθήματα ψυχοτεχνικής.

Παρακολούθησε τα θεωρητικά και πρακτικά μαθήματα της “Στρατιωτικής Σχολής Σωματικής Αγωγής”.
Είναι απόφοιτος της “Σχολής Διαιτητών-Προπονητών”, Αθηνών.

Παρακολούθησε 205 επιμορφωτικές ημερίδες και 90 πολυήμερα παιδαγωγικά σεμινάρια παιδαγωγικού διδακτικού και ψυχολογικού περιεχομένου.
Πραγματοποίησε 28 ολοήμερα σεμινάρια σε επίπεδο Περιφέρειας και πέραν των 100 δίωρων παιδαγωγικών συναντήσεων σε επίπεδο σχολικών μονάδων.

Δίδαξε σε όλες τις φάσεις της “Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Νεοδιόριστων Δασκάλων” αναλαμβάνοντας το μεγαλύτερο θεματικό μέρος και συντονίζοντας την ολομέλεια ολοκλήρωσης των εργασιών επί δεκαετία.

Άσκησε καθήκοντα διευθυντή 9 χρόνια σε 1/θ, 9 χρόνια σε 3/θ, και 10 χρόνια σε 12/θ.

Διετέλεσε ως σχολικός σύμβουλος στην Γ’ Περιφέρεια Δωδεκανήσου επί 8 χρόνια.
Υπηρέτησε ως προϊστάμενος στο τμήμα πληροφόρησης και εξυπηρέτησης του Πολίτη.
Εκλέχτηκε αναπληρωματικός “αιρετός” δασκάλων Δωδεκανήσου.
Έγραψε και κυκλοφόρησε 8 πολυσέλιδα βιβλία και 26 πολυγραφημένες εκδόσεις.

Πραγματοποίησε και δημοσίευσε έρευνα για την τηλεόραση και
Τέλος έγραψε πέραν των 30 άρθρων σε επιστημονικά περιοδικά και εφημερίδες.
Υπήρξε επί 3ετία μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών, καθώς και των Συγγραφέων Δωδ/σου.

Τιμήθηκε με βραβείο και μετάλλιο στο Εθνικό Θέατρο Ρόδου για το βιβλίο “Η Μαλώνα της Ρόδου”.
Είναι Σχολικός Σύμβουλος στο Κολλέγιο Ρόδου και δεξιός ιεροψάλτης επί 26 χρόνια στον Ιερό Ναό Αγίου Νεκταρίου Φαληρακίου Ρόδου.

Γενικά προσπαθεί και συμμετέχει ενεργά σε κάθε προσπάθεια που έχει σκοπό το κοινωνικό συμφέρον, το καλό των παιδιών και την ευημερία της πατρίδας, γεγονός που αναγνωρίζεται και επιβραβεύεται από το Ροδιακό λαό και τον Δωδεκανησιακό τύπο.