Τα μεγάλα προβλήματα των μικρών παιδιών

Γράφει ο  Δρ. Ναπολέων Θ. Βλάσσης

«Είσαι μικρός εσύ δεν ξέρεις, αναρωτιόμαστε : τι είμαστε μικροί ή μεγάλοι, ώριμοι ή ανώριμοι,  η γνώμη μας περνά πάντα από έλεγχο».
Αυτή είναι η αιτία των συγκρούσεων.
«Είμαστε σαν τα μυρμήγκια που μας ποδοπατούν».

«Μας κυνηγάει ο χρόνος, δεν απολαμβάνουμε το παιχνίδι, η παρέα με τους φίλους φαντάζει όνειρο απατηλό».
«Αγόρια και κορίτσια είναι προσκολλημένα στα κινητά ή στα τάμπλετ, ακολουθώντας τις ζωές των φίλων τους, σ’ένα εικονικό περιβάλλον που δεν έχει καμιά σχέση με την πραγματικότητα».
«Τον μόνο που ξέρουν είναι ο ηλεκτρονικός τους αντίπαλος στο ΙΝΤΕΡΝΕΤ».

Αυτές είναι  φράσεις   απόγνωσης, θλίψης και απόρριψης που έγραψαν τα παιδιά και  αντικατοπτρίζουν μια πραγματικότητα, την οποία εμείς οι γονείς-εκπαιδευτικοί, είτε δεν αντιλαμβανόμαστε είτε θεωρούμε ότι έχουμε μια κάποια αίσθηση αλλά παραμένουμε άπραγοι. Η  έρευνα  την οποία διενήργησε ο κος Βλάσης Ναπολέων, Μέλος της Επιτροπής Νεολαίας του Ιδρύματος: «Εμμανουήλ και Μαίρης  Σταματίου», αφορούσε στο σύνολο των κειμένων-εκθέσεων που έγραψαν τα παιδιά, τα οποία  συμμετείχαν στο  1ο Διαγωνισμό Γραπτού Λόγου που προκύρηξε το   το Ίδρυμα και  διενεργήθηκε τον Μάιο του 2016, στα Σχολεία της Δωδεκανήσου.
 
Σκοπός της έρευνας:
Να διερευνήσουμε τις απόψεις, στάσεις, αναπαραστάσεις, των μαθητών, αναφορικά με προβλήματα που απασχολούν τα παιδιά της ηλικίας τους, στο οικογενειακό, σχολικό και κοινωνικό πλαίσιο.
Στόχοι:
α. Να μελετηθούν και να αξιολογηθούν τα προβλήματα που αφορούν στα παιδιά. 
β. να διερευνηθεί η δυνατότητα παρέμβασης στους θεσμούς με μορφή παροχής συμβουλών , οδηγιών (σχολείο – οικογένεια – περιφέρεια – Δήμο), στην κατεύθυνση της εξεύρεσης καλύτερης λύσης για τα προβλήματα που αφορούν στα παιδιά.
γ. να καταστεί θεσμός αυτός ο διαγωνισμός.
δ. Μέσα από τη διαδικασία του διαγωνισμού και των δραστηριοτήτων των άλλων επιτροπών να δημιουργηθεί η αντίληψη ότι το Ίδρυμα Εμμανουήλ και Μαίρης Σταματίου αποτελεί  έναν παράγοντα που υπηρετεί ιδανικά και ηθικές αξίες της αλληλεγγύης, του  πολιτισμού, της ανιδιοτελούς προσφοράς, του ανθρωπισμού  και συνάμα κινείται στις παρυφές της παιδαγωγικής.
 Από πλευράς Μεθοδολογίας πραγματοποιήσαμε ανάλυση περιεχομένου (218) κειμένων,  (106) στην ΣΤ` τάξη και  (112) στην Ε` τάξη, ουσιαστικά διενεργήθηκε  ποσοτικοποίηση στοιχείων ποιοτικής έρευνας.

Σχολεία που συμμετείχαν- Διευθυντές
2ο Πειραματικό Σχολείο Ρόδου (Τίνα Μαντικού)
15ο Δημοτικό Σχολείο Ρόδου (Μαντζάνος Δημήτριος)
1ο Δημοτικό Σχολείο Ιαλυσού (Παπαδόπουλος Σταύρος)
3ο Δημοτικό Σχολείο Ιαλυσού (Χατζηκωνσταντίνου Λευ.)
2ο Δημοτικό Σχολείο Καλυθιών (Σαββαΐδης Παναγιώτης)
Δημοτικό Σχολείο Παστίδας (Παρασκευή Φυσίκα)
Δημοτικό Σχολείο Εκπαιδευτηρίων Ροδίων Παιδεία (Σπανόπουλος Διον.)
Εκπαιδευτήρια Ρόδου Πυθαγόρας (Κολλέγιο) (Σπύρου Σπύρος)
6ο Δημοτικό Σχολείο Κω(Φουντωτός Αριστείδης)
1ο Δημοτικό Σχολείο Καλύμνου(Μεϊμάρης Εμμανουήλ)
2ο Δημοτικό Σχολείο Καρπάθου(Ιωαννίδου Καλλιόπη).

Πίνακας  1
Ποια είναι τα προβλήματα που απασχολούν τα παιδιά

Από την ανάλυση του Πίνακα 1 προκύπτουν τα ακόλουθα:
Το σημαντικότερο πρόβλημα που απασχολεί τα παιδιά είναι o Σχολικός Εκφοβισμός (το Bulling) με ποσοστό 60,6%. Δηλαδή επιθετικότητα και πράξεις βίας σε βάρος άλλων συμμαθητών τους. Στο πλαίσιο αυτό περιλαμβάνεται και η λεκτική επιθετικότητα. Τα παιδιά όμως δεν ανέφεραν ύπαρξη οργανωμένων ομάδων που διαπράττουν βίαιες πράξεις σε βάρος συμμαθητών τους.
Το πρόβλημα των ενδοοικογενειακών σχέσεων ακολουθεί με ποσοστό 30%.Η βία στην οικογένεια (domestic viοlence), μεταξύ γονέων ή  βία από τους γονείς προς τα παιδιά δημιουργεί συναισθηματικά προβλήματα, μετατραυματικό στρες και επιθετικότητα σε πολλά  παιδιά.

 Η βία γεννά βία, το θύμα γίνεται θύτης και ο θύτης ξανά θύμα. Η βία μαθαίνεται στα παιδιά από τους μεγαλύτερους (cycle of violence).
Η οικονομική κρίση έχει πλέον αγγίξει και ευαισθητοποιήσει τα παιδιά, τα οποία νιώθουν την δυσμενή αυτή κατάσταση και έχουν μειώσει τις απαιτήσεις τους. Ταυτόχρονα βιώνουν την ανεργία των γονέων τους.
Το πλήθος των εργασιών και ο φόρτος των μαθημάτων επιφέρει πρόσθετο άγχος.
Οι εξαρτησιογόνες ουσίες αποτελούν έναν κίνδυνο για τον  οποίον τα παιδιά δεν έχουν άμεση γνώση αλλά έχουν ακούσει από μεγαλύτερους φίλους τους.Κανένα παιδί δεν ανέφερε ότι είχε οποιαδήποτε σχέση με αυτά τα θέματα.
  Για τους Πρόσφυγες υπάρχει θετική στάση από μέρους των παιδιών. Ενδιαφέρονται για τις ανάγκες τους και συμβάλλουν όσο είναι δυνατό με την  προσφορά ειδών.

Ο χωρισμός – Διαζύγιο των γονέων αποτελεί ένα ανυπέρβλητο πρόβλημα για τα παιδιά, ειδικότερα τα κορίτσια  τα οποία δεν μπορούν να δεχτούν αυτή τη δυσμενή εξέλιξη για τη συναισθηματική  και οικογενειακή  τους  κατάσταση. Συνιστά μια αξεπέραστη τραυματική εμπειρία. Ενώ συζητούν και με του δυο γονείς δεν τολμούν ν’ αναφέρουν το γεγονός αυτό φοβούμενα  τις επιπτώσεις.
Η φτωχοποίηση αποτελεί ζήτημα το οποίο απασχολεί τα παιδιά και θεωρούν τη φτώχεια ως επακόλουθο της οικονομικής κρίσης.
Σημαντικό θέμα είναι η έλλειψη ελεύθερου χρόνου εφόσον απασχολούνται με πολλές εξωσχολικές δραστηριότητες.
Τα παιδιά νιώθουν την απουσία των γονέων και επιζητούν να βρίσκονται περισσότερο μαζί τους.
Δεν ενδιαφέρονται για τον λόγο της απουσίας των γονέων τους, απλά θέλουν οι γονείς να αφιερώνουν περισσότερο χρόνο σ’ αυτά.

Το Syber bulling (εκφοβισμός δια μέσου διαδικτύου), συμβαίνει πλέον και στις μικρότερες ηλικίες, αυτό γίνεται με την ανάρτηση φωτογραφιών, η απειλητικών η εκβιαστικών κειμένων.
Την έννοια του Ρατσισμού δεν την έχουν αποκρυσταλλώσει ακόμη, όμως πιστεύουν ότι ο Ρατσισμός συνιστά μια κακή πράξη.
Η έλλειψη χωρών άθλησης και αναψυχής είναι ένας λόγος στέρησης του δικαιώματος στο παιχνίδι. Η ευθύνη  ανήκει στις αρμόδιες υπηρεσίες.
Η ανεργία των γονέων αποτελεί ένα εξαιρετικά σημαντικό ζήτημα για τα παιδιά τα οποία πλέον δηλώνουν με παράπονο : «Δεν έχουμε χρήματα….».

Ο Εθισμός στο διαδίκτυο έχει επεκταθεί και στις μικρές ηλικίες. Η ενασχόληση με τις νέες τεχνολογίες στο διαδίκτυο,  παιχνίδια, εφαρμογές κ.α δημιουργούν απομόνωση με συνέπεια τα παιδιά να χάνουν τους πραγματικούς τους φίλους και να κυνηγούν….τον «εικονικό» φίλο στο διαδίκτυο. Αναφερόμενος στον εθισμό στο διαδίκτυο ένας επιστήμονας ειδικός δήλωσε ότι «οι σχέσεις των νέων ανθρώπων χάθηκαν ανάμεσα στα ...καλώδια».
Το κάπνισμα το κατατάσσουν ανάμεσα στα σοβαρά προβλήματα, χωρίς ωστόσο να διαφαίνεται αν έχουν αυτοί ή η φίλοι τους έχουν σχέση με το τσιγάρο.
Ως τελευταίο πρόβλημα δήλωσαν ότι τους απασχολεί η μόλυνση του περιβάλλοντος, της ατμόσφαιρας και η ρύπανση της θάλασσας.
Οι μαθητές της ΣΤ` τάξης περιέγραψαν ότι τους απασχολούν περίπου (32) περιπτώσεις προβλημάτων ενώ τα παιδιά της Ε` τάξης αναφέρουν (37) προβλήματα.

Από την ανάλυση του πίνακα 2 προκύπτουν οι προτάσεις-λύσεις που διατύπωσαν τα παιδιά προκειμένου να αντιμετωπιστούν τα προαναφερόμενα προβλήματα από τους αρμοδίους τους   έχοντες εξουσία, ή τους γονείς ή του εκπαιδευτικούς, (η σειρά κατά τάξη πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τον αριθμό προτίμησης των παιδιών).
Σε κάθε περίπτωση επιζητούν να ενημερώνονται οι γονείς τους και οι Εκπαιδευτικοί για οποιοδήποτε πρόβλημα τους απασχολεί, . αυτό δηλώνει την τεράστια εμπιστοσύνη που έχουν στους θεσμούς της οικογένειας και του Σχολείου (στον πρώτο και δεύτερο βαθμό κοινωνικοποίησης).
Απαιτούν από τους γονείς τους να αφιερώνουν περισσότερο χρόνο για τα παιδιά τους .

Πιστεύουν ότι με το διάλογο μπορούν να λυθούν καλύτερα τα προβλήματα είτε στο σπίτι είτε στο σχολείο.
Θεωρούν ότι η επικοινωνία πρόσωπο με πρόσωπο είναι αληθινή γνήσια και ανόθευτη, σε ανάθεση με την επικοινωνία μέσω sms και κινητών και skype.
Δεν επιθυμούν να βλέπουν τους γονείς τους προβληματισμένους ή ανήσυχους όταν επιστρέφουν μετά την εργασία τους στο σπίτι. Θέλουν οι γονείς να μη  μεταφέρουν τα προβλήματα τους στο σπίτι.
Για τους εκπαιδευτικούς,  παρά το γεγονός ότι έχουν καλή άποψη, εντούτοις θέλουν να έχουν ψυχική επαφή με τους δασκάλους τους διότι εκτιμούν ότι σε περίπτωση που οι εκπαιδευτικοί δεν τρέφουν συναισθήματα αγάπης και συμπάθειας, είναι ενδεχόμενο  να τους «βάλουν μικρούς βαθμούς»
Πιστεύουν πως η ενασχόληση με ομαδικά αθλήματα είναι καλύτερη σε σχέση με τα ατομικά διότι κοινωνικοποιούνται καλύτερα.

Εφόσον τους απασχολεί ένα πρόβλημα σοβαρό, θα πρέπει να απευθύνονται στον Δήμαρχο, στην Αστυνομία ή στον Εισαγγελέα. Μετά το σεβασμό της οικογένειας και του σχολείου, οι μαθητές της Ε` και ΣΤ` τάξης έχουν θετική άποψη (belief) για τους θεσμούς του κράτους, τη Δημοτική αρχή, τις Αστυνομικές Υπηρεσίες και το θεσμό της Δικαιοσύνης.
Όπως προαναφέραμε έχουν πολύ θετικά συναισθήματα για τους πρόσφυγες και για τα συνομήλικα τους προσφυγόπουλα και αυτό το αποδεικνύουν με την προσφορά ειδών ή τη συμμετοχή σε διαγωνισμούς γραπτού λόγου ή εικαστικών.
Έχουν την πεποίθηση ότι ζουν σε περιβάλλον ανασφάλειας,  φόβου, (θυματοποίηση – victimization),εφόσον φοβούνται να κυκλοφορήσουν μόνα τους τα παιδιά. Δεν ανέφεραν κάποιο φαινόμενο θυματοποίησης ωστόσο οι αναπαραστάσεις που έχουν, τα οδηγούν στο σχηματισμό αυτής της άποψης. Καλούμαστε άπαντες να δημιουργήσουμε ένα ασφαλές περιβάλλον για τη νέα γενιά.

Προτείνουν να επιδοτούνται οι οικογένειες που έχουν ανέργους.
Ζητούν να υπάρχει αδιάλειπτη επικοινωνία ανάμεσα στα παιδιά και στους γονείς τους. Σημαντικό είναι το γεγονός ότι βλέπουν εξίσου τη μητέρα και τον πατέρα χωρίς να υπερεκτιμούν τον έναν έναντι του άλλου.
Υποστήριζαν την αλληλοβοήθεια μεταξύ των παιδιών και έχουν πολύ θετική στάση για τα ΑΜΕΑ.
Υιοθετούν την άποψη της μεγαλοψυχίας, το καθένα παιδί να έχει το θάρρος να συγχωράει  ένα συμμαθητή του (όπως ο Ιησούς Χριστός).

Στην αρχή της εξαιρετικής σημαντικής εκδήλωσης η οποία γίνεται για πρώτη φορά τουλάχιστον στο χώρο μας, απεύθυνε χαιρετισμό ο Πρόεδρος του Ιδρύματος κος Μάνος Κόκκινος ο οποίος πρότεινε ο Διαγωνισμός αυτός να καταστεί θεσμός και έδωσε συγχαρητήρια στους μαθητές που βραβεύτηκαν καθώς και στις Εκπαιδευτικούς.
Στη συνέχεια μίλησε η Πρόεδρος της επιτροπής Νεολαίας κα. Λίτσα Παπαθανάση η οποία αναφέρθηκε στις επιμέρους δραστηριότητες και πρωτοβουλίες που έχει προγραμματίσει να επιτελέσει η επιτροπή Νεολαίας, προς όφελος της νέας γενιάς, των Εκπαιδευτικών και αυτών που έχουν μεγαλύτερες ανάγκες αλλά αδυνατούν να ανταπεξέλθουν.

         Από πλευράς επιτροπής Νεολαίας παραβρέθηκαν ο κος Σταμάτης Θωμαϊδης, οικονομολόγος, ο κος Δημήτριος Τσοποτός Επιμελητής Ανηλίκων. Επίσης ο κος Δημήτριος Κόκκινος Πρόεδρος της επιτροπής Πολιτισμού , ο κος Φραράκης από το Δ.Σ του Ιδρύματος και ο Γραμματέας κος Ελευθέριος  Ζήφιας.
Οι μαθητές που βραβεύτηκαν είναι:
Από τη ΣΤ Τάξη
Η Γαρυφάλη   Βάλια    του Κολλεγίου Ρόδου και
ο Φραράκης Θεόδωρος  του 1Ου Δημοτικού Σχολείου  Ιαλυσού   κατέκτησαν το  Πρώτο Βραβείο
Η Σταυρούλα Ροδίτη   του 15ου Δημοτικού  Σχολείου   κατέκτησε το  Δεύτερο Βραβείο  και
Η   Τσιάτη Στυρούλα   του   2ου Δημοτικού Σχολείου  Καλυθιών   κατέκτησε το Τριτο  Βραβείο.
Από την Ε τάξη  
Ο Παράσχος Διακανθού   από το 3ο Δημοτικό Σχολείο Ιαλυσού  κατέκτησε το Πρώτο Βραβείο
Η Ελένη Άντερσεν  από το  Ροδίων Παιδεία   κατέκτησε το Δεύτερο Βραβείο
και ο  Στεφανίδης – Πουλάκης   Στέφανος  από το  Ροδίων Παιδεία   κατέκτησε το Τρίτο  Βραβείο
Ας προσέξουμε,  τα παιδιά είναι το αύριο..
«Αχ θεέ μου είσαι όμορφος, κάνε κάτι να σταματήσουν τα προβλήματα».
Τα παιδιά ζητάνε χρόνο, κατανόηση και αγάπη,  ας  τα προσφέρουμε  απλόχερα και  με την ψυχή μας.