Πώς βλέπει την τουριστική αξιοποίηση το ΤΕΕ

«Τουριστική Αξιοποίηση Ακίνητης Περιουσίας-Χωροταξικός Σχεδιασμός και Τουριστική Ανάπτυξη» - Εκδήλωση του ΤΕΕ στο πλαίσιο της 3ης Διεθνούς Έκθεσης Τουρισμού  «Greek Tourism Expo» - Τις προτάσεις του για ένα σύγχρονο χωροταξικό σχεδιασμό για τον Τουρισμό στην Ελλάδα του 2020, παρουσίασε ο πρόεδρος του ΤΕΕ Γιώργος Στασινός.

Τις βασικές κατευθύνσεις, που πρέπει να έχει ένας σύγχρονος χωροταξικός σχεδιασμός για τον Τουρισμό της Ελλάδας στις αρχές του 2020, παρουσίασε ο πρόεδρος του ΤΕΕ Γιώργος Στασινός, μιλώντας στην ειδική επιστημονική εκδήλωση με θέμα «Τουριστική Αξιοποίηση Ακίνητης Περιουσίας-Χωροταξικός Σχεδιασμός και Τουριστική Ανάπτυξη», που διοργάνωσε το ΤΕΕ, στο πλαίσιο της 3ης Διεθνούς Έκθεσης Τουρισμού  «Greek Tourism Expo», στο εκθεσιακό κέντρο «Metropolitan Expo» της Αθήνας.

Το ΤΕΕ συμμετείχε στην έκθεση τόσο μέσω της διοργάνωσης της επιστημονικής αυτής εκδήλωσης όσο και με τη λειτουργία περιπτέρου για την ενημέρωση των επισκεπτών για το έργο του Επιμελητηρίου, το οποίο επισκέφθηκε και η Υπουργός Τουρισμού Έλενα Κουντουρά.

«Πρέπει να κινηθούμε μακριά από ακραίες επιλογές για τις τουριστικές επενδύσεις», όπως είναι αφενός μεν «να γίνονται όπου υπάρχει ζήτηση, όπου θέλει ο επενδυτής» αφετέρου δε «να γίνει η επένδυση μόνο όπου το κράτος έχει ορίσει», είπε ο πρόεδρος του ΤΕΕ και έθεσε ως κανόνα: «να κινηθούμε στο πλαίσιο της κοινής λογικής» και «με παραδοχές και επιλογές στις οποίες όλοι συμφωνούμε».

Επιλογές, όπως είναι ότι  «θέλουμε περισσότερους τουρίστες. Θέλουμε ακόμη καλύτερο επίπεδο εισερχόμενου τουρισμού. Θέλουμε ως χώρα περισσότερα έσοδα. Η χώρα μας για να έχει ένα ελκυστικό τουριστικό προϊόν πρέπει να έχει μονάδες ενταγμένες στο περιβάλλον».

Ο Γιώργος Στασινός αναφερόμενος στον τύπο των τουριστικών επενδύσεων τόνισε ότι «χρειαζόμαστε σχετικά χαμηλές στο ύψος μονάδες, με κυρίαρχη αρχιτεκτονική κατεύθυνση την ένταξη στο φυσικό περιβάλλον και την ταυτότητα της κάθε περιοχής, θέτοντας εξαρχής ως κατεύθυνση τον πράσινο σχεδιασμό τέτοιων επενδύσεων, τουλάχιστον όσον αφορά τη χρήση και αξιοποίηση των φυσικών πόρων και της ενέργειας».

Ο πρόεδρος του ΤΕΕ υπογράμμισε ακόμη, όπως είπε «πέρα από προσωπικές ή πολιτικές επιθυμίες», ως μονοδιάστατη επιλογή «να έχουμε τη δυνατότητα να δημιουργηθούν σύνθετα τουριστικά καταλύματα. Γιατί αυτά φέρνουν την προστιθέμενη αξία σε μεγάλες τουριστικές επενδύσεις. Αφού παραδεχθούμε ότι θα υιοθετήσουμε την επιλογή των σύνθετων τουριστικών καταλυμάτων πρέπει να αποφασίσουμε πού θα γίνονται αυτά».

Όπως σημειώθηκε πολλές φορές στην εκδήλωση, το τροποποιημένο Ειδικό Χωροταξικό για τον Τουρισμό του 2009 ακυρώθηκε από το ΣτΕ, το 2015, για αμιγώς τυπικούς λόγους. Παράλληλα έχει ασκηθεί  αίτηση ακυρώσεως στο ΣτΕ και κατά του Ειδικού Χωροταξικού για τον Τουρισμό του έτους 2009. Αν, τυχόν, αυτή ευδοκιμήσει ακυρώνεται  και το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο του 2009.

Παράλληλα  το  ΥΠΕΝ έχει ανακοινώσει σε διαβούλευση ένα διαφορετικό θεσμικό πλαίσιο οργάνωσης του χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού. Διαφαίνεται, όπως προέκυψε από τις τοποθετήσεις, ότι η καθυστέρηση επανέγκρισης του χωροταξικού για τον Τουρισμό οφείλεται στην προτίμηση της κυβέρνησης και του αρμόδιου υπουργείου σε ένα νέο θεσμικό πλαίσιο. Προκύπτει  λοιπόν ότι ένα νέο χωροταξικό για τον Τουρισμό  μάλλον οδηγείται σε ακόμη μεγαλύτερη καθυστέρηση, προφανώς για να προσαρμοστεί και να υιοθετηθεί με τις διατάξεις που η κυβέρνηση προτείνει στο νέο νόμο περί χωροταξίας.

Με βάση αυτά τα δεδομένα επισημάνθηκε από όλους τους ομιλητές στην εκδήλωση του ΤΕΕ, τόσο η σημερινή απουσία – πρακτικά - ενός εφαρμόσιμου χωροταξικού για τον Τουρισμό, όσο και το ότι αναγκαστικά έχουμε επιστρέψει στην προ του 2009 κατάσταση, δηλαδή στην περίοδο του 2003, όπου, ελλείψει ειδικού χωροταξικού σχεδιασμού για τον τουρισμό, η χωροθέτηση τουριστικών καταλυμάτων και ειδικών τουριστικών υποδομών αποτελούσε αντικείμενο ρύθμισης αποκλειστικά στα Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια. Τα οποία έχουν καταστεί πλέον ανεπίκαιρα, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να παράσχουν κατάλληλες κατευθύνσεις χωροθέτησης για τις τουριστικές δραστηριότητες.

Ο πρόεδρος του ΤΕΕ, αναφερόμενος στο σχέδιο νόμου του ΥΠΕΝ περί οργάνωσης του χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού, χωρίς να επεκταθεί περαιτέρω, είπε ότι «η κυβέρνηση έχει θέσει σε διαβούλευση το πλαίσιο και οφείλουμε όλοι να πούμε τις απόψεις μας θεσμικά και συντεταγμένα».

Παράλληλα ο ίδιος τόνισε ότι «όμως η πραγματικότητα παραμένει: τα θέματα τουριστικής ανάπτυξης από πλευράς χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού είναι στον αέρα. Δεν είναι δυνατόν στην Ελλάδα του 2016, μετά από οκτώ χρόνια οικονομικής κρίσης και την πλήρη κατάρρευση του χώρου των κατασκευών, εμείς να σχεδιάζουμε με βάση παραδοχές και μελέτες προ 15 ετών. Δεν είναι δυνατόν οι ανάγκες και οι προοπτικές της χώρας την δεκαετία του 2000 να συμβαδίζουν με όσα θέλουμε να γίνουν στην Ελλάδα του 2020».

Χωροταξικό και προσφυγικό
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο πρόεδρος του ΤΕΕ στην ευελιξία, που χρειάζεται το σύστημα χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού, αναφέροντας ως  χτυπητό παράδειγμα το προσφυγικό αλλά και  άλλες έκτακτες συνθήκες, που μπορεί να μας υποχρεώνουν σε ευελιξία, όπως μια φυσική καταστροφή ή μια ευκαιρία – σε σχέση με την κατάρρευση της αγοράς άλλων γειτονικών χωρών.

Σχετικά ο Γ. Στασινός τόνισε ότι: «αν είχαμε προβλέψει ειδικό σχέδιο χωρικής και πολεοδομικής οργάνωσης για κέντρα υποδοχής και φύλαξης, ακόμη και με έκτακτη νομοθεσία και διαδικασίες αλλά με τήρηση πολεοδομικών και χωροταξικών κανόνων, η κατάσταση θα ήταν πολύ καλύτερη στα νησιά μας αλλά και σε ολόκληρη τη χώρα.

Το σύστημα «βλέποντας και κάνοντας» είναι καταστροφικό για τη χώρα και δυστυχώς κοστίζει ζωές. Ακόμη και αυτό το πρόβλημα, το προσφυγικό, έχει χωροταξική διάσταση». 

Ο ίδιος συμπλήρωσε ότι «χρειάζεται ευελιξία. Και η ιδεολογική προσήλωση ορισμένων κατά αυτής της ευελιξίας, όπως για παράδειγμα υπάρχει με τα ειδικά χωρικά σχέδια κάθε μορφής (ΠΟΤΑ, ΕΣΧΑΣΕ, ΕΣΧΑΔΑ και άλλα) είναι επικίνδυνη για τη χώρα».

Βασικές κατευθύνσεις χωροταξικού σχεδιασμού για τον Τουρισμό
Στις προτάσεις για ένα σύγχρονο χωροταξικό σχεδιασμό για τον Τουρισμό στη χώρα μας, που παρουσίασε ο πρόεδρος του ΤΕΕ Γιώργος Στασινός, μεταξύ άλλων περιέλαβε τα παρακάτω:

• Να υπάρχει στο σχεδιασμό και πρόβλεψη και απαγόρευση μεγάλων, σύνθετων, τουριστικών αναπτύξεων, σε ευρύτερες περιοχές, όχι σε τοπικό επίπεδο.

• Να γίνει νέα κατηγοριοποίηση των περιοχών της χώρας, με πρόβλεψη περιοδικής αλλαγής αυτής της κατηγοριοποίησης για τα νησιά του Αιγαίου, χωρίς να χρειάζεται πλήρης αναθεώρηση του χωροταξικού του τουρισμού, ώστε να αντιμετωπίζουμε προκλήσεις, απειλές και ευκαιρίες που παρουσιάζονται.  Χαρακτηριστικά ανέφερε ότι «η  κατηγοριοποίηση της Κρήτης ή της Εύβοιας ως νησιών είναι μάλλον προϊόν ανάλυσης άλλης εποχής. Μπορεί να είναι γεωλογικά νησιά, σίγουρα όμως οικονομικά και κοινωνικά έχουν ανάγκες και προοπτικές που παρομοιάζουν του ηπειρωτικού χώρου».

• Να προωθηθούν σε εκτός σχεδίου περιοχές, όχι χαμηλής κατηγορίας αλλά  ποιοτικά καταλύματα 4 και 5 αστέρων, τουλάχιστον στις νέες μονάδες.

• Να κατευθυνθούν τα σύνθετα τουριστικά καταλύματα, όπως είναι λογικό, σε αδόμητες περιοχές.

• Οι αρτιότητες για τουριστικές επενδύσεις πρέπει να είναι προϊόν ευρύτατου διαλόγου.

• Να γίνεται διάκριση ανάμεσα στα είδη τουρισμού που προωθούνται, ώστε να πετύχουμε μακροπρόθεσμα επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου και για να μην  αφήνουμε αναξιοποίητο το  τεράστιο φυσικό κεφάλαιο της χώρας.

• Χρειάζονται ειδικές προβλέψεις για τον χειμερινό τουρισμό, με τη μορφή του ορειβατικού και χιονοδρομικού τουρισμού.

• Να καθιερωθεί η κατηγορία του αθλητικού τουρισμού, με προπονητικά κέντρα για διάφορα αθλήματα

• Να  προωθήσουμε τον καταδυτικό τουρισμό και αλληλένδετα τις άλλες μορφές τουρισμού που έχουν σχέση με τη θάλασσα, τα σκάφη αναψυχής και την κρουαζιέρα.

• Να  προωθήσουμε τον αγροτουρισμό, τον οινικό και γαστρονομικό τουρισμό, να εκμεταλλευτούμε όλα αυτά που κάνουν την Ελλάδα και τους ανθρώπους της μοναδικό προορισμό.

«Θέλω να είμαι σαφής: Αυτές οι κατευθύνσεις πρέπει να περιλαμβάνονται σαφώς και αναλυτικά σε ένα νέο χωροταξικό πλαίσιο για τον τουρισμό. Γιατί αλλιώς θα μείνουν λόγια και ευχολόγια» τόνισε ο πρόεδρος του ΤΕΕ.

Γιώργος Τζιάλλας, γενικός γραμματέας Τουριστικής Πολιτικής και Ανάπτυξης,  του υπουργείου Τουρισμού
«Δεν έχουμε συνολικά χωροταξικό σχεδιασμό για τον τουρισμό και μετά την πρόσφατη απόφαση του ΣτΕ, όπου το Ειδικό Χωροταξικό για τον Τουρισμό του 2009 κατέπεσε χωρίς να συζητηθεί επί της ουσίας αλλά και τη νέα προσφυγή στο ΣτΕ που συζητείται τον Δεκέμβριο μάλλον οδηγούμαστε σε νέες περιπέτειες και αγκυλώσεις», είπε ο Γιώργος Τζιάλλας γενικός γραμματέας Τουριστικής Πολιτικής και Ανάπτυξης, του υπουργείου Τουρισμού, μιλώντας στην εκδήλωση του ΤΕΕ. Ο κ. Τζάλλας είπε ότι οπωσδήποτε πρέπει να αποκτήσουμε σύγχρονο χωροταξικό και πολεοδομικό σχεδιασμό για τον Τουρισμό, σύμφωνα με τις σύγχρονες ανάγκες και τις νέες προκλήσεις. Σχεδιασμό, ό οποίος θα είναι ταυτοχρόνως προσαρμοσμένος, ανάλογα με τις ανάγκες και τις ειδικές συνθήκες κάθε περιοχής, για όλες τις κατηγορίες και ιδίως τις νέες μορφές θεματικού τουρισμού. 

Αναφέροντας παραδείγματα από την επαγγελματική εμπειρία του ως διπλωματούχος μηχανικός στον ιδιωτικό τομέα, ο κ. Τζιάλλας μίλησε για πολλές και ατελέσφορες προσπάθειες ολοκλήρωσης του πολεοδομικού και χωροταξικού σχεδιασμού, από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα. «Όλη αυτή η εμπειρία, πρέπει να αξιοποιηθεί για να οδηγηθούμε σε νέες αποτελεσματικές και υλοποιήσιμες λύσεις», πρόσθεσε.

Με την ευκαιρία της παρουσίας του στην εκδήλωση του ΤΕΕ ο  γενικός Γραμματέας Τουριστικής Πολιτικής και Ανάπτυξης έδωσε έμφαση στην παρουσίαση νέων επενδυτικών σχεδίων και προγραμμάτων, που προωθεί το υπουργείο Τουρισμού, οι οποίες όπως είπε είναι στο άμεσο ενδιαφέρον και των διπλωματούχων μηχανικών.

Συγκεκριμένα ανέφερε ότι μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος Ανταγωνιστικότητας και Καινοτομίας (ΕΠΑνΕΚ) «κλείδωσαν» και δρομολογούνται τουριστικά έργα 200 εκατομμυρίων ευρώ. Θα βγει προσεχώς στη δημοσιότητα νέο πρόγραμμα ύψους 200 εκατομμυρίων ευρώ, για την ίδρυση νέων τουριστικών επιχειρήσεων, με προϋπολογισμό ανά μονάδα, που θα κυμαίνεται από 100.000 έως 400.000 ευρώ.

Σε αυτό το πρόγραμμα είπε ο γενικός γραμματέας του υπουργείου Τουρισμού, ότι προβλέπονται υψηλές προδιαγραφές σύνταξης φακέλου, που απαιτούν τεκμηρίωση μηχανικού.

Παράλληλα υπάρχει σε εξέλιξη πρόγραμμα ύψους 90 εκατομμυρίων ευρώ για αναβάθμιση μικρομεσαίων τουριστικών επιχειρήσεων, ενώ είναι σε εξέλιξη η δημοπράτηση έργων ύψους 50 εκατομμυρίων ευρώ για υποδομές σε  τουριστικές περιοχές, όπως στο Σπήλαιο Δυρού, τη λίμνη Καϊάφα, το Αχίλλειο στην Κέρκυρα κ.α. Παράλληλα «τρέχουν» έργα, που θα ολοκληρωθούν από το προηγούμενο ΕΣΠΑ, όπως μουσεία, έργα αγκυροβολιών κ.α. Στο μεταξύ ανακοίνωσε ότι υπογράφεται σύντομα Κοινή Υπουργική Απόφαση των υπουργείων Αγροτικής Ανάπτυξης και Τουρισμού για τις τεχνικές και λειτουργικές προδιαγραφές μονάδων αγροτουρισμού, που μπορούν να ενταχθούν σε πρόγραμμα αναβάθμισης. 

Ο κ. Τζιάλλας πρόβαλε το θετικό ρόλο και την αποτελεσματικότητα της Ειδικής Υπηρεσίας Προώθησης και Αδειοδότησης Τουριστικών Επιχειρήσεων, που έχει ιδρυθεί από τα προηγούμενα χρόνια,  λειτουργεί ως «one stop shop» υπηρεσία στο υπουργείο Τουρισμού και εξυπηρετεί άμεσα και ολοκληρωμένα μηχανικούς και επενδυτές για ξενοδοχειακές μονάδες άνω των 300 κλινών και σύνθετα τουριστικά καταλύματα.

Ο ίδιος επισήμανε παράλληλα ότι στη συνέχεια, συνήθως υπάρχουν καθυστερήσεις και προβλήματα στην προώθηση αυτών των τουριστικών επενδύσεων, κυρίως όσον αφορά στην έγκριση των Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων.

Είπε ακόμη ότι για την ταχύτερη και καλύτερη προώθηση των τουριστικών επενδύσεων απαιτείται καλύτερος συντονισμός και στενότερη συνεργασία του υπουργείου Τουρισμού με τα  υπουργεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού και τις Περιφέρειες. Ο κ. Τζιάλλας αναφέρθηκε επίσης στην καθυστέρηση που έχει σημειωθεί να προωθηθούν οι μεγάλες τουριστικές επενδύσεις «Fast Track», αρμοδιότητας της γενικής γραμματείας Στρατηγικών Επενδύσεων του υπουργείου Οικονομίας και Ανάπτυξης.

«Αναμένουμε νέο ρεκόρ τουριστικής κίνησης για τη νέα χρονιά» ανακοίνωσε  ο κ Τζιάλλας στην εκδήλωση του ΤΕΕ και παρουσίασε αναλυτικά το έργο του υπουργείου Τουρισμού,  το οποίο όπως είπε, σύμφωνα με τις κατευθύνσεις της υπουργού κ. Κουντουρά γίνεται με όρους ιδιωτικού τομέα. Βασικοί στόχοι του υπουργείου Τουρισμού είναι: η αύξηση της τουριστικής  κίνησης και των τουριστικών εσόδων, η επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου, η ανάπτυξη νέων θεματικών μορφών τουρισμού και η ανάδειξη νέων τουριστικών προορισμών σε όλη τη χώρα.