Περαστικά:  μια πρόκληση  για τους  γλωσσολόγους

Γράφει η Ρέα Παπαχρήστου-Τσέλιου

Σε αθηναϊκή εφημερίδα του Φεβρουαρίου η κ. Λίνα Γιάνναρου έγραψε ένα άρθρο με τίτλο: Το «Philotimo» αναζητεί μια θέση στα διεθνή λεξικά.

Η αρθρογράφος αναφέρεται σε μια καμπάνια του Φιλότιμου Κινήματος, που το 2014 επιχείρησε τον επαναπροσδιορισμό της έννοιας της λέξης φιλότιμο, ώστε να αντικατροπτίζει  τους σύγχρονους ορισμούς όχι ενός ή δύο έντιμων γλωσσολόγων, αλλά των χιλιάδων που οι ΄Ελληνες υπέβαλαν μέσω αυτού του συλλογικού προσδιορισμού.

Το Κίνημα, όπως βεβαιώνεται στο άρθρο,  δεν αποτελεί πολιτικό σχηματισμό και ο επικεφαλής κ. Μάνος Χατζημανωλάς, είναι αισιόδοξος για την καταχώρηση αυτή και το πιθανότερο μετά τη λέξη philosophy και πιστεύει ότι το γεγονός αυτό θα έχει θετικό αντίκτυπο για την Ελλάδα, ιδιαιτέρως σε σύγκριση με τη λέξη Grexit.

Η είδηση  είναι ευχάριστη και μακάρι να γίνει η καταχώρηση αυτή.

Αλλά σχετικά με μένα προσωπικά με γύρισε  αρκετά χρόνια πίσω σχετικά  με μια άλλη ελληνική λέξη, που αντίστοιχή της δεν υπάρχει τουλάχιστον στην αγγλική γλώσσα. Στην Αθήνα στην Πλατεία Συντάγματος (αρχές οδού Ερμού) λειτουργούσε το Βρετανικό Ινστιτούτο Αθηνών, στο οποίο διδασκόταν η αγγλική γλώσσα και όπου είχα την τύχη να φοιτώ. Στα προχωρημένα τμήματα δίδασκαν Βρεττανοί καθηγητές, φυσικά στην αγγλική γλώσσα.

Σε ένα μάθημα, ένας από τους καθηγητές, προφανώς ευαίσθητος στα γλωσσολογικά ζητήματα, εκφράστηκε με θαυμασμό για μια λέξη, που είναι πολύ συχνά στο λεξιλόγιό μας και  εκφράζει εμάς τους Έλληνες, που, παρόλα τα ελαττώματα της φυλής ,είμαστε  συναισθηματικοί και συμπονετικοί. Αυτή η λέξη είναι τα «Περαστικά!», που αντίστοιχή της δεν υπάρχει στην αγγλική γλώσσα, όπως μας βεβαίωσε ο καθηγητής.

Συνήθως όταν λέμε «Περαστικά» σε κάποιον συνάνθρωπό μας, που είναι άρρωστος,  του δίνουμε ευχή για να γίνει γρήγορα καλά. Αλλά και όταν περάσει η αρρώστια, λέμε στον ίδιο να είναι περαστικά. Η ίδια ευχή δίνεται και σε  άλλες περιπτώσεις κακοτυχίας, προσωπικής ή επαγγελματικής αποτυχίας κλπ. Η μονολεκτική αυτή ευχή με την τόσο ευρεία χρήση, που οπωσδήποτε ανακουφίζει τον πάσχοντα και τον ενθαρρύνει, ενθουσίασε τον βρετανό καθηγητή και δικαίως.

Οπότε μου προκύπτει ένα ερώτημα. Μήπως η λέξη «Περαστικά» μπορεί να γίνει μια πρόκληση για κάποιους γλωσσολόγους, με στόχο να καθιερωθεί για τη  μοναδικότητά της, τουλάχιστον στη σύγχρονη διεθνή γλώσσα, που είναι τα αγγλικά και στην οποία πραγματικά δεν υπάρχει;

Και κάτι για το τέλος: 1. Για την ιστορία: Στην Αθήνα κατά τη διάρκεια του αγώνα για την ανεξαρτησία της Κύπρου γίνονταν πολλές εκδηλώσεις συμπαράστασης με φοιτητικές πορείες και άλλες δράσεις.

Το βρετανικό Ινστιτούτο αποδείχτηκε ότι ήταν στόχος, διότι έγινε βομβιστική επίθεση με αποτέλεσμα το κτίριο να υποστεί τεράστιες ζημιές και το Ινστιτούτο να πάψει να λειτουργεί εκεί. Προσφάτως γράφτηκε σε εφημερίδα, ότι αυτή η επίθεση ήταν η πρώτη τρομοκρατική επίθεση στην Αθήνα.

2. Για το σήμερα: Η Ελλάδα, η πατρίδα μας ασθενεί βαριά. Να μονιάσουμε λοιπόν, να συστρατευθούμε, να ξυπνήσουμε από τον λήθαργο, στον οποίο έχουμε περιπέσει και την παρακμή, μήπως μπορέσουμε και ευχηθούμε κάποτε ο ένας στον άλλο: ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΠΕΡΑΣΤΙΚΑ!