Έφυγε από τη ζωή ο τελευταίος των Μεγάλων

Γράφει ο Κυριάκος Ι. Φίνας

Υστερα από Πανελλήνια αναγνώριση θετικής Εθνικής προσφοράς, πλήρης ημερών, σε ηλικία 99 χρόνων, ο Επίτιμος Πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, άφησε την τελευταία του πνοή τις πρώτες πρωινές ώρες της Δευτέρας 29 Μαΐου 2017.

Ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης αναδείχθηκε, σε ηλικία 28 ετών, το 1946, για πρώτη φορά βουλευτής Χανίων Κρήτης και έκτοτε συνέχισε, χωρίς διακοπή και πολλές φορές σε κρίσιμες περιστάσεις, την καρποφόρα πολιτική σταδιοδρομία.

Και είναι γνωστό ότι για τον Κώστα Μητσοτάκη η ενεργός ανάμιξη στα κοινά αποτελούσε οικογενειακή παράδοση. Ανήκε στην ελεύθερη γενιά της Κρήτης.

Η Μεγαλόνησος, η Κρήτη, απελευθερώθηκε από τον τουρκικό ζυγό, μόλις έξι χρόνια πριν τη γέννησή του. Ακόμη και αν δεν το επιθυμούσε, ήταν καταδικασμένος να ακολουθήσει το πολιτικό στάδιο, καθόσον: α) ο παππούς του, ο γέρο-Κωστής Μητσοτάκης (1845-1896), ίδρυσε, στην Κρήτη, το κόμμα των Ξυπόλυτων, το οποίο λίγα χρόνια αργότερα ο Ελευθέριος Βενιζέλος μετονόμασε σε Κόμμα Φιλελευθέρων. β) ο Κυριάκος Μητσοτάκης (1883-1944), πατέρας, διετέλεσε και εκείνος βουλευτής Χανίων. Στον Βαλκανικό, δε, πόλεμο, του 1913 πολέμησε στη Μακεδονία και στην Ήπειρο και τη διάρκεια της Κατοχής πήρε μέρος στην Αντίσταση (Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος, τόμος 16).

Από αφήγηση του ίδιου του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη στο βιογράφο του Παντελή Βιρδιδάκη, πληροφορούμαστε: ότι «οι Μητσοτάκηδες είναι πολλές γενιές ντόπιοι Χανιώτες, από το Ακρωτήρι. Στο Ακρωτήρι είναι η πατρική τους περιουσία. Οι τάφοι των Βενιζέλων, του Εθνάρχη Ελευθερίου και του Σοφοκλή, είναι σε πατρικό κτήμα των Μητσοτάκηδων. Μένουν ακόμα μερικά κατάλοιπα, από αυτήν την περιουσία».

Η Κατίγκω, σύζυγος του γερο-Κωστή, παππού του Κ. Μητσοτάκη, ήταν αδελφή του Ελευθερίου Βενιζέλου. Και όπως ανέφερε σε μια συνέντευξη η κόρη του Στέλλα το 1985: «...Ξέρετε ότι ο πατέρας του έβαλε τον Ελευθέριο Βενιζέλο, το θείο μου, στην πολιτική και τον πήρε στο συνδυασμό του; Μάλιστα, όταν οι ψηφοφόροι του πατέρα μου είδαν το Βενιζέλο που ήταν υποψήφιος, έλεγαν στον πατέρα μου: «Τουτονέ το κπέλι θα ψηφίσουμε αρχηγέ; Τους φάνηκε νέος...».

Οπως, δε, ανέφερε σε συνέντευξή του ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης «κι από τη μητέρα μου, τη Σταυρούλα, έχουμε δεσμό με τον Ελευθέριο Βενιζέλο, γιατί ο παππούς μου από τη μεριά της μάνας μου, ο Χαράλαμπος Πλουμιδάκης ήταν πρώτος εξάδελφος με τον Ε. Βενιζέλο. Δηλαδή, η μητέρα μου, ήταν δεύτερη εξάδελφη με τον πατέρα μου. Παντρεύτηκαν τότε κατ’ οικονομίαν...».

Και δικαιολογημένα, οι ασχοληθέντες με τη νεώτερη ιστορία της Κρήτης γράφουν πως, όταν ήρθε στη ζωή ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, το 1918, κουβαλούσε μαζί του ένα βαρύ παρελθόν. Είναι απόγονος των Μητσοτάκηδων, των Βενιζέλων και των Πλουμάκηδων, τριών οικογενειών, που αιώνες διαδραμάτισαν πρωταγωνιστικό ρόλο στην κρητική ιστορία και επέδρασαν στην εξέλιξή της.

Ο σύνδεσμος του Κ. Μητσοτάκη με τη Δωδεκάνησο

Ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης ήταν γνωστός στα Δωδεκάνησα. Είχε δημιουργήσει σταθερές φιλίες και η κόρη του, η Ντόρα, τις αξιοποίησε κατάλληλα στην πολιτική της διαδρομή. Ως Πρωθυπουργός, αλλά και Υπουργός επισκεπτόταν τακτικά τη Ρόδο και στην Αθήνα δεχόταν δωδεκανησιακές αντιπροσωπείες που του εξέθεταν τα προβλήματα της περιοχής μας και με ευχαρίστηση επενέβαινε για την επίλυσή τους.

Μεταξύ των άλλων δωδεκανησιακών θεμάτων που επιλύθηκαν με την καθοριστική επέμβαση του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, θα περιοριστώ λόγω χώρου, μόνο σε δύο. Τα κατέχω και τα ενθυμούμαι πολύ καλά, γιατί την εποχή εκείνη ήμουνα αρχικά Τμηματάρχης και αργότερα Διευθυντής του Εμποροβιομηχανικού Επιμελητηρίου Δωδεκανήσου και ως εκ τούτου, συμμετείχα ενεργά σε κάθε ενέργεια και επ’ αυτού έχω συντάξει αρκετά υπομνήματα.

1) Στις 14 Απριλίου 1979 αντιπροσωπεία του Επιμελητηρίου Δωδεκανήσου, με επικεφαλής τον Πρόεδρο Γεώργιο Καραγιάννη, στην οποία συμμετείχα, επισκέφθηκε στην Αθήνα τον τότε Υπουργό Συντονισμού Κωνσταντίνο Μητσοτάκη και τον Υπουργό Οικονομικών Αθανάσιο Κανελλόπουλο, θέμα προς συζήτηση και επίλυση της Δωδεκανήσου μετά την πλήρη ένταξη της Ελλάδας στις Ευρωπαϊκές Κοινότητες, που είχε καθοριστεί από 1.1.1981.

Από την προαναφερθείσα συνάντηση, των δωδεκανησιακών παραγωγικών τάξεων απόσπασαν την πλήρη διαβεβαίωση- όπου  και εφαρμόστηκε- ότι ναι μεν το ειδικό δασμολογικό καθεστώς Δωδεκανήσου θα καταργηθεί το ενωρίτερο έξι μήνες πριν από την Ένταξη-όπως προβλεπόταν από την Συμφωνία-πλην, όμως, οι λοιποί εισαγωγικοί φόροι θα παραμείνουν αμετάβλητοι, όπως ίσχυαν (1979) μέχρι της εφαρμογής και στην Ελλάδα του φόρου Προστιθέμενης Αξίας (Φ.Π.Α.), και άρχισε εφαρμοζόμενος, ύστερα από δύο αναβολές από 1ης Ιανουαρίου 1987.

Β) Ένα από τα μεγάλα μεταπελευθερωτικά θέματα που απασχόλησαν τη Δωδεκάνησο για ολόκληρη τη 10ετία του 1980, ήταν ο τρόπος επέκτασης στο δωδεκανησιακό σύμπλεγμα του καθεστώτος του φόρου προστιθέμενης αξίας. Ύστερα από δύο αναβολές ο ΦΠΑ επεξετάθη σε ολόκληρη τη χώρα από 1.1.1987.

Αίτημα της Δωδεκανήσου ήταν: ο ΦΠΑ αντικαθιστούσε όλους τους έμμεσους φόρους με κύριον τον φόρο του χαρτοσήμου, και δεδομένου ότι στα νησιά μας οι αντικαθιστάμενοι έμμεσοι φόροι ήταν μειωμένοι εδώ από το 1947, θα έπρεπε στη Δωδεκάνησο οι συντελεστές ΦΠΑ να είναι μειωμένοι τόσο στα εμπορεύματα, όσο και στις υπηρεσίες κατά 45% περίπου. Και τούτο, προς αποφυγή απότομης μεταβολής προς τα πάνω τοπικά του τιμάριθμου, γεγονός που επηρέαζε δυσμενώς άμεσα και τον τουριστικό κλάδο, που στηριζόταν και στηρίζεται μέχρι τώρα η δωδεκανησιακή οικονομία.

Η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ δεν δεχόταν να συζητήσει το θέμα, αλλά τελικά το 1986 πείστηκε, αλλά με ποσοστό 30% μόνο για τα εμπορεύματα. Το καθεστώς αυτό ίσχυε μέχρι αρχές του 1990.

Με την ορκωμοσία της Υπηρεσιακής Κυβέρνησης, υπό τον Ακαδημαϊκό Ξενοφώντα Ζολώτα, οι Δωδεκανήσιοι επανήλθαν και χάρη στην καθοριστική επέμβαση του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη το αίτημα του δωδεκανησιακού λαού ικανοποιήθηκε, με μειωμένους συντελεστές ναι μεν 30% αλλά και στις Υπηρεσίες, όπου συμπεριλήφθηκαν και οι τουριστικές δραστηριότητες.

Αργότερα η εφαρμογή των μειωμένων συντελεστών Φ.Π.Α. επεκτάθηκε και σε ολόκληρο τον Αιγαιοπελαγίτικο χώρο.

 

***

Εν τω μεταξύ, ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης αν και λόγω ηλικίας έπρεπε να αναπαύεται, εν τούτοις αρχές του 2013 περίπου κυκλοφόρησε βιβλίο με τον τίτλο: “Μπροστά από την εποχή μας. Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας 1990-1993”. Το βιβλίο παρουσιάστηκε στις 25.2.2013.

Κατά την αυτοκριτική του βιβλίου, ο Κ. Μητσοτάκης, πήρε το λόγο και ανέφερε πως αν η κυβέρνησή του δεν είχε ανατραπεί, η σημερινή καταστροφή θα είχε ανατραπεί. Κάνοντας, δε, και την αυτοκριτική του ανέφερε, ασφαλώς και είχε αδυναμίες, σημειώθηκαν και ορισμένες καθυστερήσεις, δεν ήταν πάντοτε οι σωστότερες.

Και πράγματι, έστω και εκ των υστέρων, κοινή, πλέον, είναι η διαπίστωση έγκυρων οικονομικών αναλυτών, εντός και εκτός της ελληνικής Επικράτειας ότι η ακραία λιτότητα δεν αποτελεί την ενδεδειγμένη λύση. Και έπρεπε, “να δοθεί η κατάλληλη διευκόλυνση στην Ελλάδα να εφαρμόσει τις αναγκαίες επιβαλλόμενες μεταρρυθμίσεις και να ακολουθήσουν τα μέτρα δημοσιονομικής προσαρμογής, τα οποία οπωσδήποτε θα ήταν ελαφρότερης μορφής”. Και αυτά, με τη συναίνεση και συνεργασία των κομμάτων. Και υπάρχει σήμερα το παράδειγμα της Κύπρου, η οποία αν και εισήλθε σε καθεστώς μνημονίου μετά τη χώρα μας, εν τούτοις κατόρθωσε να βγει πρώτη και να έχει σημαντικά βήματα πρόοδου προς την ορθή κατεύθυνση.

Εδώ στην Ελλάδα απαραίτητα χρειαζόμαστε ένα άλλο από το αποτυχημένο σημερινό δημοσιονομικής κατεύθυνσης.