Σκουπίδια και Ανακύκλωση

Γράφει ο Μιχάλης Αυγουστής

Φωτογραφίες όπως η συγκεκριμένη  αποτυπώνουν μια καθημερινή πραγματική κατάσταση που υπάρχει σε όλες τις γειτονιές της πόλης μας αλλά και πολλών άλλων περιοχών του νησιού. Εκτός από την αισθητική και την υγειονομική πλευρά του θέματος, νομίζω ότι οι περισσότεροι πολίτες της Ρόδου αναρωτιούνται γιατί αν και είμαστε στο έτος 2017, η Ρόδος δεν έχει οργανώσει ακόμα σύστημα ανακύκλωσης και διαχείρισης των απορριμμάτων;

Η Ρόδος που πολλές φορές όλοι μας την αποκαλούμε το διαμάντι του Αιγαίου, η κόρη του Ήλιου και άλλα επίθετα που προσπαθούν να ομορφύνουν την εικόνα του νησιού και της πόλης, δεν έχει καταφέρει να λύσει ένα από τα βασικά προβλήματα, τη στιγμή που άλλες πόλεις στην Ελλάδα, έχουν κάνει άλματα πάνω σε αυτό το θέμα. Ρίχνοντας μια απλή ματιά στους γεμάτους, ξεχειλισμένους τις περισσότερες φορές κάδους, εύκολα βλέπει κανείς ότι τα περισσότερα απορρίμματα δεν θα αποσυντεθούν όσα χρόνια και να περάσουν.

Πώς μπορούμε λοιπόν να συνεχίζουμε να θάβουμε τόνους πλαστικών και άλλων υλικών τα οποία θα παραμείνουν θαμμένα μολύνοντας αργά και σταθερά τις χωματερές και τις γύρω περιοχές; Πώς μπορούμε να συνεχίζουμε να θάβουμε τόνους από χρήσιμα, ανακυκλώσιμα υλικά, όπως το χαρτί, τα μέταλλα, τα οργανικά υπολείμματα του νοικοκυριού, τα οποία μπορούν να αποδώσουν οικονομικά οφέλη στο δήμο;

Από τη άλλη μεριά η σωστή διαχείριση των απορριμμάτων είναι η μόνη λύση για να λυθεί το πρόβλημα. Υπάρχει ήδη μεγάλη εμπειρία στις χώρες της Ευρώπης, η οποία χρειάζεται να αξιοποιηθεί ώστε να υιοθετηθούν και εφαρμοσθούν θεσμικά μέτρα και δράσεις για την δραστική πρόληψη και μείωση των παραγόμενων απορριμμάτων.

Ένα μεγάλο ποσοστό των σκουπιδιών περίπου το 35% είναι οργανικά απορρίμματα τα οποία θα μπορούσαν με κατάλληλες υποδομές να μειώσουν τον όγκο και να γίνουν λίπασμα για φυτά και δέντρα. Εκτός από το ότι το κάθε νοικοκυριό μπορεί να συμβάλει σε αυτό με κάδο στο μπαλκόνι ή στον κήπο, ο δήμος χρειάζεται να θεσπίσει την τοποθέτηση κάδων οικιακής κομποστοποίησης στα κτίρια ή στα πάρκα, μέτρο που θα δώσει ουσιαστική ώθηση στην όλη προσπάθεια.

Η Καλαμάτα για παράδειγμα σε συνεργασία με την εθελοντική ομάδα Re:Think, έχει εφαρμόσει σύστημα συνοικιακής κομποστοποίησης στα πάρκα της πόλης, με καλά αποτελέσματα σύμφωνα με τους υπευθύνους της παραπάνω δράσης.

Οι μέχρι τώρα προσπάθειες με τους δύο σταθμούς ανακύκλωσης στην Ψαροπούλα και την είσοδο στην παλιά πόλη, καθώς και με την τοποθέτηση των κάδων για το γυαλί, κινούνται στη σωστή κατεύθυνση, αλλά είναι ένα μικρό πρώτο βήμα προκειμένου να φτάσουμε στον επιθυμητό στόχο, του πλήρους διαχωρισμού των απορριμμάτων, τη μείωση του όγκου και την ενίσχυση της περιβαλλοντικής συνείδησης των πολιτών.

Ένα σοβαρό μειονέκτημα των σταθμών ανακύκλωσης είναι ότι απευθύνεται μόνο σε όσους έχουν αυτοκίνητο και ανεπτυγμένη περιβαλλοντική συνείδηση, ώστε να συγκεντρώνουν πρώτα τα απορρίμματα στο σπίτι τους, καθώς και το γεγονός ότι πολλές φορές το σύστημα χαλάει και δε δέχεται τα μπουκάλια, με αποτέλεσμα οι περισσότεροι να τα αφήνουν απ΄ έξω, δημιουργώντας θέαμα που δεν είναι το καλύτερο ιδίως στην είσοδο της παλιάς πόλης που το καλοκαίρι την επισκέπτονται χιλιάδες τουρίστες.

Για να έχει αποτέλεσμα η ανακύκλωση χρειάζεται να γίνεται στους κάδους της κάθε γειτονιάς, ώστε να είναι εύκολη για τον κάθε ένα, ακόμα και για όσους δεν είναι ακόμα εξοικειωμένοι με την ιδέα. Όταν στη Γερμανία σε κάθε πολυκατοικία έχει χωριστούς κάδους για άλλο κάδο για τα διαφανή γυάλινα μπουκάλια και για άλλο για τα σκουρόχρωμα, εύκολα καταλαβαίνει κανείς ότι εμείς ακόμα είμαστε στα αρχικά στάδια.

Θα μπορούσε κανείς να γράψει αρκετά, δεν είμαι όμως ειδικός οπότε τα τεχνικά τα αφήνω για εκείνους που ξέρουν καλύτερα το θέμα, μια και ο κάθε δήμος μπορεί να αναπτύξει το σύστημα χωρίς στην ουσία να υπάρχουν όρια στη βελτίωση, αξιοποιώντας και επαναχρησιμοποιώντας ηλεκτρικές συσκευές, έπιπλα και άλλα υλικά.

Για παράδειγμα πριν μερικές μέρες, στο Ηράκλειο της Κρήτης η Περιφέρεια σε συνεργασία με ιδιωτική εταιρεία εγκαινίασαν σταθμό βιοαερίου ο οποίος φιλοδοξεί να καταστεί πανευρωπαϊκό πρότυπο για τη διαχείριση και αξιοποίηση οργανικών αποβλήτων σφαγείων, κτηνοτροφικών και πτηνοτροφικών μονάδων, ληγμένων τροφίμων κ.α., με αξιοποίηση της παραγόμενης θερμότητας και καινοτόμο σύστημα βιολογικής επεξεργασίας του υγρού χωνεμένου υπολείμματος.

Στη Σουηδία έχουν φτάσει σε τέτοιο σημείο αξιοποίησης, ώστε να αγοράζουν σκουπίδια από τις γύρω χώρες μια και το οικονομικό όφελος είναι μεγαλύτερο με την αξιοποίηση και τα παραγόμενα προϊόντα όπως η θέρμανση και το ηλεκτρικό ρεύμα.

Σε όλα τα παραπάνω κάποιος μπορεί να θέσει τον προβληματισμό ότι καλά είναι τα έργα και οι υποδομές, χρειάζεται όμως να υπάρχει και περιβαλλοντική συνείδηση των πολιτών και κυρίως των παιδιών.

Σε όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης από το νηπιαγωγείο μέχρι το Λύκειο, μια επίσκεψη σε οποιοδήποτε σχολείο, θα πείσει τον καθένα ότι γίνεται πολύ καλή δουλειά τόσο από τους εκπαιδευτικούς όσο και από τους μαθητές πάνω στο θέμα της ανακύκλωσης, τα σχολεία ουσιαστικά έχουν προχωρήσει περισσότερο μια και ανακυκλώνουν ηλεκτρικές συσκευές, πλαστικά μπουκάλια, αλουμίνια κ.α.

Να συμπληρώσω επίσης ότι στο Τμήμα Νηπιαγωγών του Πανεπιστημίου Αιγαίου υπάρχει μεταπτυχιακό πρόγραμμα στην Περιβαλλοντική εκπαίδευση και πολλοί επιστήμονες διάφορων ειδικοτήτων στο νησί έχουν παρακολουθήσει το πρόγραμμα. Υπάρχει λοιπόν καλό υλικό τόσο σε επιστήμονες όσο και στα προγράμματα που υλοποιούνται στα σχολεία, τα οποία ωστόσο πηγαίνουν χαμένα. Τι μπορούμε να απαντήσουμε αλήθεια σε ένα παιδί που ρωτάει τη δασκάλα του πώς θα μπορέσει να κάνει ανακύκλωση το απόγευμα στη γειτονιά του;

Η Ρόδος αξίζει κάτι καλύτερο πάνω σε αυτό το θέμα και με δεδομένο ότι η ανακύκλωση ήταν στις βασικές εξαγγελίες της προεκλογικής καμπάνιας της παρούσας δημοτικής αρχής, θέλω να πιστεύω ότι δε θα λήξει η θητεία της χωρίς να έχουμε κάποια θετική εξέλιξη, η οποία θα λύσει πολλά προβλήματα, θα δώσει μια καλύτερη εικόνα στην πόλη και το νησί, θα αφήσει μια χρήσιμη παρακαταθήκη για το μέλλον σε ότι αφορά το περιβάλλον και θα έχει οικονομικά οφέλη για τον δήμο της Ρόδου.