Όταν το άγχος  σε κυριεύει...

Γράφει η ψυχολόγος, Msc
Μαρία Καρίκη

Έρχονται στιγμές που νιώθεις το σώμα σου σε υπερένταση. Προσπαθείς να επιβληθείς, αλλά διαπιστώνεις ότι δεν είναι εύκολο. Τα διάφορα ψυχοσωματικά συμπτώματα σε νικούν κατά κράτος. Αναρωτιέσαι τότε τι έχει πάει λάθος. Πώς έχεις φτάσει στο σημείο αυτό; Να ανησυχείς για τα πάντα χωρίς να μπορείς να το ελέγξεις. Γιατί η ζωή σου είναι «βουτηγμένη» σε ένα διαρκές άγχος;

Το πρώτο που αναγνωρίζεις είναι ότι οι σκέψεις που κάνεις είναι ως επί των πλείστων αρνητικές. Το μυαλό σου πάει αυτόματα σε καταστροφικά σενάρια και φοβάσαι ότι οποιαδήποτε δύσκολη κατάσταση συναντάς δεν θα έχει καλό τέλος. Σαν να πείθεις σχεδόν τον εαυτό σου ότι κάτι κακό θα συμβεί.
Ίσως να είσαι αγχώδης από τη φύση σου και να μεγεθύνεις, να μεγαλοποιείς, να δραματοποιείς τα πάντα. Ακόμα και αν δεν είσαι, όμως, μπορεί η ανασφάλεια, η αβεβαιότητα, η αίσθηση ότι δεν έχεις κάπου να στηριχτείς να σε κάνουν πιο αγχώδη από ότι ήσουν πριν.

Ο τρόπος που αντιλαμβανόμαστε και ερμηνεύουμε τα πράγματα παίζει μεγάλο ρόλο στο αν θα αγχωθούμε ή όχι. Ο τρόπος σκέψης μας, δηλαδή, είναι εκείνος που μπορεί να μας βουλιάξει περισσότερο στο άγχος ή αντίθετα να μας βοηθήσει να ξεφύγουμε από αυτό. Αν εστιάζουμε μονίμως στα αρνητικά, αν δυσκολευόμαστε να βρούμε εναλλακτικές λύσεις σε οτιδήποτε συμβαίνει, αν απογοητευόμαστε εύκολα από τους ανθρώπους, αν δεν μπορούμε να διαχειριστούμε τα απρόοπτα και τις αλλαγές είναι πολύ πιθανό να βλέπουμε τα πάντα μέσα από ένα αγχωτικό πρίσμα. Όλο αυτό γίνεται ακόμα χειρότερο αν περιβαλλόμαστε από αρνητικούς (τοξικούς) ανθρώπους που ασκούν κριτική σε όλους και όλα.     

Για να υπερβούμε την αγχώδη στάση ζωής μας οφείλουμε να παρέμβουμε συνειδητά τόσο εντός μας όσο και στην καθημερινότητά μας. Καταρχήν, θα πρέπει να εκπαιδευτούμε στο να εστιάζουμε στα θετικά της κάθε περίστασης και να μάθουμε να επικεντρωνόμαστε σε λύσεις όταν προκύπτει ένα πρόβλημα κι όχι σε μια ατέρμονη υπερανάλυση. Να μην τα παίρνουμε όλα στα σοβαρά ή όλα προσωπικά. Να μπορούμε να ελισσόμαστε κάθε φορά που νιώθουμε ότι ζοριζόμαστε.

Να επιλέγουμε τρόπους να καθησυχάσουμε τον εαυτό μας, αλλά και να τον αποσυμπιέσουμε. Μέσα στην κάθε μέρα μας, θα πρέπει να έχουμε φροντίσει να υπάρχουν διέξοδοι διαφυγής και εκτόνωσης. Κάτι που μας αρέσει να κάνουμε, κάτι που μας χαλαρώνει.

Δεν γίνεται να είμαστε συνέχεια στο τρέξιμο, να σκεφτόμαστε μόνο πώς θα ανταπεξέλθουμε στις υποχρεώσεις. Χάνουμε έτσι την επαφή με τον εσώτερο εαυτό μας και αυτό πάντα επιφέρει ένα κόστος. Η αίσθηση ότι περνάει η κάθε μέρα χωρίς να κάνουμε κάτι ουσιαστικό για τον εαυτό μας είναι ένδειξη μιας γκρίζας ρουτίνας που μας αποξενώνει σταδιακά από όλα όσα πραγματικά είμαστε και από όλα όσα θα θέλαμε να κάνουμε, αν δεν υπήρχαν όλες αυτές οι υποχρεώσεις και τα «πρέπει».

Παρά το πώς είναι δομημένη τελικά η ζωή μας, τα πράγματα δεν θα αλλάξουν αν δεν τα αλλάξεις εσύ. Τίποτα δεν θα διαφοροποιηθεί από μόνο του. Η συνειδητοποίηση και η αφύπνιση είναι τα μόνα όπλα που έχουμε για να νιώσουμε πως ακόμα είμαστε ζωντανοί, πως έχουμε το δικαίωμα να ονειρευτούμε, να επαναστατήσουμε, να διεκδικήσουμε την ευτυχία μας. Το άγχος μας κατατρώει, μας αλλοιώνει, μας εκλωβίζει, μας κάνει να αισθανόμαστε αδύναμοι και ανήμποροι.

Απορροφάει όλη την ενέργειά μας, αλλά και τις δυνατότητες που έχουμε να ανακαλύψουμε πόσο μακριά μπορούμε να φτάσουμε. Ωστόσο, θα πρέπει να παραδεχτούμε ότι παρόλο που το άγχος έρχεται «απρόσκλητο» στη ζωή μας, δεν κάνουμε εν τέλει και πολλά πράγματα προκειμένου να το διαχειριστούμε και να το μειώσουμε.

Αντί, λοιπόν, να παραδινόμαστε άνευ όρων στο άγχος, θα πρέπει ο καθένας μας να αντιμάχεται συνειδητά και να «στήνει» τις σκέψεις και τη ζωή του με έναν τρόπο τέτοιο που να υπάρχει το περιθώριο να ζει ποιοτικά, θετικά, αποσυμπιεστικά, με πίστη σε ό,τι καλό μπορεί να έλθει…!