Στασιμότητα και αδράνεια...

Γράφει η ψυχολόγος, Msc
Μαρία Καρίκη

Υπάρχουν φορές που αισθανόμαστε τον εαυτό μας να έχει «κολλήσει» σε μια ρουτίνα όπου τίποτα καινούριο δεν συμβαίνει. Αφηνόμαστε στα ίδια και στα ίδια, χωρίς να επιδιώκουμε κάτι διαφορετικό. Από τη μια μεριά διαμαρτυρόμαστε, αλλά από την άλλη βολευόμαστε κιόλας. Νιώθουμε ασφαλείς εν μέρει σε μια καθημερινότητα που είναι σχετικά προβλέψιμη, χωρίς δυσάρεστες εκπλήξεις.

Ευφησυχαζόμαστε και αφήνουμε το χρόνο να κυλάει ομαλά, χωρίς να θέλουμε να ανατρέψουμε οτιδήποτε συμβαίνει αυτοματοποιημένα πια.

Πόσο καιρό, όμως, μπορείς να ζήσεις μέσα σε μια ατέρμονη στασιμότητα; Τι γίνεται με τις ανάγκες, τις επιθυμίες, τους στόχους, τα όνειρά σου; Πόσους συμβιβασμούς αντέχεις να κάνεις; Είναι άραγε στη φύση του ανθρώπου να παραμένει στάσιμος ή να κάνει οτιδήποτε μπορεί ώστε να εξελίσσεται, να αλλάζει, να πειραματίζεται; Όσο και αν προσπαθούμε να πείσουμε τον εαυτό μας ότι είμαστε «καλά» μέσα σε μια άκαμπτη ρουτίνα, δεν νομίζω αυτό να ισχύει.

Η αδράνεια μας καθηλώνει, μας «βουλιάζει», μας περιορίζει. Καταδικάζουμε τον ίδιο μας τον εαυτό σε μια πραγματικότητα που δεν μας ικανοποιεί. Χωρίς τόλμη και θάρρος δεν θα γνωρίσουμε ποτέ τις δυνατότητές μας και μέχρι που μπορούμε να φτάσουμε. Σαν να μη θέλουμε να ανακαλύψουμε το δυναμικό μας, σαν να φοβόμαστε να παραδεχτούμε ότι υπάρχουν επόμενα βήματα που μπορούμε να διανύσουμε. Προτιμάμε τη βεβαιότητα του οικείου, του γνώριμου από την αβεβαιότητα του αγνώστου.

Πολλοί άνθρωποι καταφέρνουν να ζουν έτσι για πολλά χρόνια. Ξέρουν μέσα τους βαθιά ότι σαμποτάρουν με αυτό τον τρόπο την εξέλιξή τους, αλλά φοβούνται να ρισκάρουν, να ανοιχτούν, να διεκδικήσουν. Η ασφάλεια για αυτούς έχει μεγαλύτερη σημασία από οτιδήποτε καινούριο θα μπορούσαν να ανακαλύψουν για τον εαυτό τους. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι μια τέτοια επιλογή δεν έχει κόστος… Βιώνουν τις συνέπειες του αυτοπεριορισμού και της αυτοκαθήλωσης.

Συναισθήματα κενού, ανικανοποίητου, θλίψης, θυμού, άγχους, αδιέξοδου και πλήξης είναι μερικά μόνο από τα παράγωγα της αδράνειας. Η επιλογή μιας «στεγνής» ρουτίνας μας λιμνάζει, μας αποξενώνει από τον ίδιο μας τον εαυτό: εκρήξεις, νεύρα, υπερένταση, ανησυχία.

Ο καθένας μας είναι υπεύθυνος για τον τρόπο που επιλέγει να ζήσει τη ζωή του. Είναι υπεύθυνος για την ποιότητα που θέλει να έχει η κάθε του μέρα. Συνειδητά ή μη, εμείς αποφασίζουμε αν θα ζήσουμε μια ζωή που θα εξελίσσεται και θα διευρύνεται συνεχώς ή μια ζωή οριοθετημένη και σχετικά προβλέψιμη. Όλοι μας φοβόμαστε το άγνωστο, αλλά κάποιοι φοβούνται περισσότερο τη στασιμότητα και όλα αυτά που μπορεί να στερηθούν εξαιτίας της.

Η δράση, η κινητοποίηση, η αναζήτηση, η ανάγκη για το καινούριο, το επόμενο, το διαφορετικό είναι στοιχεία που μας βοηθούν να νιώθουμε ενεργοποιημένοι, ζωντανοί, σε επαφή με τα όνειρά μας. Μας βοηθούν να μην επαναπαυθούμε στο δεδομένο, αλλά να ψάξουμε για το τι υπάρχει μετά και πέρα από αυτό.

Δεν χρειάζεται κάποια είδους «επανάσταση» για αυτό. Χρειάζεται μόνο να είμαστε ειλικρινείς με τον εαυτό μας και να ακούμε τις ανάγκες του. Η φυσική κατάσταση του ψυχισμού μας δεν είναι να μένουμε στάσιμοι, αλλά να είμαστε συνεχώς σε εγρήγορση και να ανακαλύπτουμε καινούριες πτυχές αυτού που είμαστε.

Η υπέρβαση που ίσως χρειάζεται να κάνει κανείς είναι να εμπιστευτεί το δυναμικό που έχει μέσα του, το οποίο δεν περιορίζεται ούτε παρακάμπτεται. Κάποια στιγμή θα βγει στην επιφάνεια και θα μας αναγκάσει να αφυπνιστούμε και να συνειδητοποιήσουμε τι έχουμε κάνει ως τώρα και αν αυτό μας ικανοποιεί. Η αφύπνιση δεν ελέγχεται από τους φόβους και τις ανασφάλειές μας.

Είναι μια διαδικασία ανεπηρέαστη από τέτοιου είδους περιορισμούς. Όταν, λοιπόν, συμβεί (γιατί συμβαίνει κάποια στιγμή σε όλους μας), τότε η επιλογή της στασιμότητας και της αδράνειας θα μοιάζει ως η χειρότερη «απόφαση» που είχαμε πάρει στη ζωή μας..! Θα μας πονάει η σκέψη όλων αυτών που δεν κάναμε και δεν είπαμε… Θα μας πονάει η σκέψης της ζωής που δεν ζήσαμε…