Η ψηφιακή εποχή της γεωργίας

Άρθρο του Μανώλη Κ. Κεφαλογιάννη

Η γεωργία βρίσκεται αντιμέτωπη με νέες προκλήσεις σε παγκόσμιο επίπεδο. Η σημαντικότερη είναι ότι θα πρέπει να καλύψει τις ανάγκες μίας εκρηκτικής αύξησης του παγκόσμιου πληθυσμού ο οποίος αναμένεται να ξεπεράσει τα 9 δισ το 2050.

Οι επισιτιστικές ανάγκες θα αυξηθούν ραγδαία και σε συνδυασμό με τις πολυποίκιλες επιπτώσεις από την κλιματική αλλαγή αναμένεται να ασκήσουν μεγάλη πίεση στον αγροτικό τομέα για την κάλυψή τους. Ήδη η επιστημονική κοινότητα ερευνά τα περιθώρια που υπάρχουν ώστε η γεωργία, η κτηνοτροφία και η αλιεία να καταφέρουν να παράγουν ποιοτική και επαρκή τροφή.

Δεν είναι όμως η πρώτη φορά που η γεωργία αντιμετωπίζει τέτοιου είδους προκλήσεις. Το 1908 ένα εκτάριο καλλιεργήσιμης γης παρήγαγε τρόφιμα για 1,9 άτομα. Εκατό χρόνια αργότερα ένα εκτάριο γης τρέφει 4,8 άτομα. Η αλματώδης αύξηση της παραγωγικότητας οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην επανάσταση της τεχνολογίας των λιπασμάτων και κυρίως των αζωτούχων. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι ο Γερμανός χημικός Φριτς Χάμπερ ο οποίος κατάφερε να παρασκευάσει συνθετικά την αμμωνία η οποία αποτελεί τη βάση κατασκευής των προαναφερόμενων λιπασμάτων τιμήθηκε με βραβείο Νόμπελ το 1918.

Σήμερα είναι μία άλλη επανάσταση που θα εξελίξει την γεωργία σε παγκόσμιο επίπεδο και αυτή είναι η ψηφιακή. Οι παραγωγικές δυνατότητες στον αγροτικό τομέα πολλαπλασιάζονται με την χρήση νέων ψηφιακών τεχνολογιών. Το γεγονός αυτό αναγνωρίζεται όχι μόνο από τους επιστήμονες αλλά και από τους επενδυτές. Το 2005 σε παγκόσμιο επίπεδο οι επενδύσεις σε κεφάλαια επιχειρηματικών συμμετοχών (venture capitals) στον τομέα της αγροτεχνολογίας ήταν σχεδόν μηδενικές.

Δέκα χρόνια αργότερα ξεπέρασαν τα 4,5 δισ € καθώς προβλέπεται ραγδαία ανάπτυξη του κλάδου των νεοφυών επιχειρήσεων υψηλής τεχνολογίας που θα δραστηριοποιηθούν στη γεωργία και εν τέλει θα αποκομίσουν σημαντικά κέρδη. Η μορφή της γεωργίας που χρησιμοποιεί βέλτιστα τις ψηφιακές δυνατότητες είναι η γεωργίας ακριβείας. Ήδη σήμερα δορυφορικά δεδομένα, εγκατεστημένοι σένσορες και το διαδίκτυο χρησιμοποιούνται από πολλές μικρομεσαίες αγροτικές επιχειρήσεις για να μειώσουν τις εισροές τους και να αυξήσουν τις αποδόσεις τους.

Αυτόματα συστήματα πλοήγησης γεωργικών ελκυστήρων χρησιμοποιώντας ψηφιακούς χάρτες στους οποίους έχουν αποτυπωθεί οι συγκεντρώσεις θρεπτικών στοιχείων των προς καλλιέργεια γεωργικών εκτάσεων, εφαρμόζουν αυτόματα τις απαραίτητες μόνο λιπάνσεις και αρδεύσεις εξοικονομώντας σημαντικά κεφάλαια για τον παραγωγό και φυσικούς πόρους για το περιβάλλον.

Μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) διατρέχουν σε σύντομο χρονικό διάστημα τεράστιες εκτάσεις συλλέγοντας δεκάδες δεδομένα, όπως για παράδειγμα η κατάσταση ευρωστίας και υγείας μιας καλλιέργειας και η πιθανή ανάπτυξη εχθρών και ασθενειών που δύναται να μειώσει το παραγόμενο αγροτικό προϊόν προσφέροντας έγκαιρα την απαραίτητη πληροφορία στον παραγωγό για την αντιμετώπισή τους.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι πρωτοπόρος στον τομέα της ανάπτυξης της ψηφιακής γεωργίας καθώς διαβλέπει τις διατροφικές ανάγκες που πρόκειται να δημιουργηθούν στο άμεσο μέλλον. Μην λησμονούμε ότι ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της Ευρωπαϊκής Ενοποίησης, η Κοινή Αγροτική Πολιτική δημιουργήθηκε για να καλύψει τις ελλείψεις σε τρόφιμα που αντιμετώπιζαν οι Ευρωπαίοι μετά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και παρόλες τις δυσαρμονίες της τελικά τα κατάφερε. Η ΚΑΠ δίνει  σήμερα δυνατότητες ανάπτυξης της γεωργίας ακριβείας και θα δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στη μετά το 2020 εποχή.

Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στις αρμόδιες επιτροπές διεξάγεται εκτενής διάλογος για εκείνες τις πολιτικές που πρέπει να δημιουργηθούν για να βοηθήσουν στην ανάπτυξη της ψηφιακής γεωργίας. Πρόσφατα κατέθεσα ερώτηση σχετικά με την δυνατότητα ευκολότερης πρόσβασης μικρών και μικρομεσαίων αγροτών στις νέες αυτές τεχνολογίες που θα τους δώσει τη δυνατότητα να αυξήσουν την ανταγωνιστικότητα των προϊόντων τους. Οι Έλληνες αγρότες, η ελληνική πανεπιστημιακή και ερευνητική κοινότητα και οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον χώρο θα πρέπει να συνεργαστούν, να αναπτύξουν και να εκμεταλλευτούν την τεχνολογία. Στη νέα ψηφιακή επανάσταση που διανύουμε η Ελληνική Γεωργία μπορεί και πρέπει να πρωταγωνιστήσει.
 
* Ο Μανώλης Κεφαλογιάννης είναι επικεφαλής της Κ.Ο. των ευρωβουλευτών της Νέας Δημοκρατίας και αναπληρωματικό μέλος της Επιτροπής Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου