Να γνωρίζουμε και να θυμόμαστε την τοπική μας ιστορία

Το άρθρο του έγκριτου δημοσιογράφου Γιώργου Ζαχαριάδη, «Μας πούλησαν όλοι μέσα και έξω από την Κύπρο», που δημοσιεύθηκε στην ΡΟΔΙΑΚΗ την Κυριακή 23.7. αφύπνισε πολλές αναμνήσεις. Αποτελεί ιστορικό γεγονός η «προδοσία», και μάλιστα με πολλές εκφάνσεις. Για πολλοστή φορά, ζητούμε από τον Γιώργο Ζαχαριάδη, να καταγράψει και να εκδώσει τις πολύτιμες αναμνήσεις και γνώσεις του, για τα εθνικά μας θέματα, και όχι μόνον.

Αξίζει να μάθουν οι νεότεροι και να θυμηθούμε οι παλαιότεροι, πως αντέδρασαν οι  Ροδίτες στην «Εισβολή», διότι ενώ το κράτος ήταν ανύπαρκτο, οι Ροδίτες οργανώθηκαν σε χρόνο μηδέν και πρόσφεραν πολλά, τόσο στην Πατρίδα, όσο και στην τραγική Κύπρο και στους συμπατριώτες που είχαν στρατολογηθεί και ήρθαν στη Ρόδο, από άλλα μέρη της Ελλάδας. Γεγονότα, που είναι χαραγμένα στο νου και προπαντός στην καρδιά μας και δίνουν το δικαίωμα να αισθάνονται οι Ροδίτες, υπερηφάνεια.

Φίλες και φίλοι, συγκρότησαν ομάδες, κι ενώ οι Πρόσκοποι ανέλαβαν υπηρεσία ως Ταχυδρόμοι, πολλοί άνδρες που δεν είχαν στρατολογήσει λόγω ηλικίας, εθελοντικά έγιναν οδηγοί για μεταφορές υλικών. Πολλές φίλες, άρχισαν να μαγειρεύουν και να μοιράζουν φαγητό σε παιδιά που είχαν στρατευτεί και έρθει από άλλα μέρη της Ελλάδας, βέβαια χωρίς στολές και άοπλοι, που «φρουρούσαν» σε διάφορα μέρη της Ρόδου.

Η περιγραφή του Γιώργου Ζαχαριάδη, για την «θωράκιση» του ξενοδοχείου των «Ρόδων», μου έφερε στο νου, την κατάσταση που αντικρίσαμε, όταν πήγαμε τρόφιμα, στους στρατευμένους νέους που είχαν διαταχθεί να φρουρούν τα παράλιά μας, στο ξενοδοχείο «Ηλέκτρα», που μόλις είχε ολοκληρώσει την ανέγερσή του ο αείμνηστος σύζυγός μου. Είχαν στήσει οι επιστρατευμένοι, ένα μικρό εκτοξευτή όλμων ή κανόνι (δεν είμαι ειδική να ξεχωρίζω τη διαφορά), μπροστά στο ξενοδοχείο, στραμμένο προς η θάλασσα και ο τότε διευθυντής που δεν είχε προλάβει ν’ αναλάβει ακόμα υπηρεσία,  φώναζε πως «η ώση των αερίων από την εκτόξευση, θα έσπαζαν τις τζαμαρίες»! Μη λογαριάζοντας πως αν χρειαζόταν να ρίξει βολές, ήδη θα είχαν καταστραφεί οι τζαμαρίες και όχι μόνον από τα πυρά των επίδοξων εισβολέων.

Ο αείμνηστος Δρ. Εμμανουήλ Τηλιακός, κατέστρωσε ένα λεπτομερές πλάνο, για τα νοσοκομεία επείγουσας ανάγκης, που έπρεπε να οργανωθούν σε περίπτωση που δεχόμασταν εισβολή. Με μια φορητή γραφομηχανή, καταγράφονταν οι υλικές και φαρμακευτικές ανάγκες, ποια ξενοδοχεία ήταν κατάλληλα για περίθαλψη τραυματιών και με ονομαστικούς καταλόγους,  ποιοι γιατροί κι εθελοντές, θα μπορούσαν να τα στελεχώσουν.

Φιλική ομάδα, αμέσως ίδρυσε τον «Ροδιακό Σύνδεσμο Κυπριακού Αγώνα». Αξίζει να αναφερθούν τα ιδρυτικά: Ρένα Κάσδαγλη-Πρόεδρος, Νίκος Κάσδαγλης-Ταμίας, Μαίρη Παπανδρέου-Γραμματέας, μέλη: Έλλη Παρασκευά-Αναπολιτάνου, Βαγγέλης Παυλίδης, Ειρήνη Μωράβα, Λίτσα Παπαθανάση, Ηλίας Παπανδρέου, Ζωή Φωτεινού,  Λίτσα Λαμπρίδη, Ρένα Ηρωνία, Καίτη Αγαπητίδη (σύζυγος του αείμνηστου Φαρμακοποιού Αντώνη Αγαπητίδη), Ρέα Παπαχρήστου, που πλαισιώθηκαν από πάρα πολλούς εθελοντές, και με τη συνδρομή του αείμνηστου Δρ. Ηλία Κόλλια και της Μαρίας Μιχαλάκη Κόλλια, οργάνωσαν μια μοναδική φωτογραφική έκθεση στην αίθουσα Καστελανία (στο πρώτο σιντριβάνι), που λειτουργούσε σχεδόν 24 ώρες το εικοσιτετράωρο, όπου με ελεύθερη είσοδο, αποδείκνυε στους χιλιάδες τουρίστες, τις βαρβαρότητες των παράνομων εισβολέων Τούρκων κατακτητών στην Κύπρο. Παράλληλα, συγκεντρώθηκαν 30.000 υπογραφές διαμαρτυρίας, για την παράνομη εισβολή στην Κύπρο και τα εγκλήματα των κατακτητών, που στάλθηκαν στον ΟΗΕ.

Σύνδεσμος του «Ροδιακού Συνδέσμου Κυπριακού Αγώνα» ήταν η Ροδίτισσα Φωτούλα Φιλαλήθη-Λουϊζίδη, η οποία κατά την «Εισβολή» βρισκόταν στην Κύπρο, καθώς ο Κύπριος σύζυγός της αείμνηστος Γιώργος Λουϊζίδης, ήταν διευθυντής στο ξενοδοχείο «Λύδρα», που βρισκόταν στην ακριβώς πάνω στην «πράσινη γραμμή». Είναι συγκινητικό, που πολλά παιδιά Ελληνο-Κυπρίων προσφύγων, τα οποία γεννήθηκαν στο «Δασάκι της Άχνας», βαφτίστηκαν από Ροδίτες με αντιπροσώπους.

Δηλαδή, έστελναν οι Ροδίτες τα βαφτιστικά, το σταυρό, τη λαμπάδα κλπ. Σε κάποιον αντιπρόσωπό τους στην Κύπρο και βάφτιζαν τα προσφυγόπουλα. Μία από τις πολλές Κύπριες «αντιπροσώπους νονών» ήταν και η κα Γιαννάκη.

Ο «Ροδιακός Σύνδεσμος Κυπριακού Αγώνα», άρχισε παράλληλα, να συγκεντρώνει ρουχισμό και φάρμακα, στο σπίτι της Ρένας και Νίκου Κάσδαγλη, στην οδό Αμμοχώστου, ενώ ολόκληρο συνεργείο εθελοντών χώριζε σε χαρτοκιβώτια, τα ανδρικά, γυναικεία, παιδικά ρούχα, τα φάρμακα και τους επιδέσμους, κλπ. Και τα μετέφεραν στο λιμάνι, περιμένοντας ώρες μέσα στη μαύρη νύχτα και στ’ αγιάζι, να περάσει κάποιο πλοίο για Κύπρο.

Παράλληλα, η τότε Διευθύντρια του Κρατικού Ραδιοφωνικού σταθμού αείμνηστη Κυραμαριού, έδωσε ένα δεκάλεπτο, μετά την Θεία Λειτουργία της Κυριακής, στον «Ροδιακό Σύνδεσμο Κυπριακού Αγώνα», για ενημερωτική εκπομπή, που έγραφαν, η Ρένα Κάσδαγλη, η Μάρω Βαμβουνάκη που τότε υπηρετούσε ως Συμβολαιογράφος στη Ρόδο και η Μαίρη Παπανδρέου.

Διαβάζονταν συγκινητικότατα γράμματα των Ελληνο-Κυπρίων προσφύγων, ενημέρωναν έγκαιρα και έγκυρα τους Ροδίτες ακροατές, με ειδήσεις που έπαιρναν από την Κύπρο και την Κυπριακή Πρεσβείας την Αθήνα.

Οι Ροδίτες έδειξαν και απέδειξαν τα πατριωτικά τους αισθήματα, με τόσες εθνικές και ανθρωπιστικές δραστηριότητες, που έγιναν ζωντανό παράδειγμα προς μίμηση, αφήνοντας τη δική τους ευαίσθητη και εθνική σελίδα στην Ιστορία του Έθνους.

Μαίρη Παπανδρέου