Άνθρωποι  αταίριαστοι...

Γράφει η ψυχολόγος, Msc
Μαρία Καρίκη

Πόσο πολύ μπορεί να διαφέρουν δύο άνθρωποι, ώστε να μην μπορούν να συμβιώσουν; Είναι στα αλήθεια οι διαφορές καθαυτές που «χωρίζουν» τους ανθρώπους ή μήπως είναι η μη ανοχή τους στο διαφορετικό, η έλλειψη ενσυναίσθησης και ενεργητικής ακρόασης; Γιατί πρέπει να μας πειράζει τόσο πολύ που ο άλλος απέχει από τα δικά μας ενδιαφέροντα, προτιμήσεις και τρόπο ζωής; Γιατί τόσος θυμός επειδή δεν μας ακολουθεί κάποιος;

Αταίριαστοι δεν γινόμαστε επειδή είμαστε διαφορετικοί, αλλά γιατί δεν αντέχουμε τη διαφορετικότητα του άλλου. Αυτό μας ξυπνάει αρνητικά συναισθήματα, άμυνες, προκαταλήψεις. Δεν ακούς τα επιχειρήματα των άλλων που προσπαθούν να σου εξηγήσουν γιατί είναι «έτσι». Το μόνο που αντιλαμβάνεσαι είναι ότι απέχουν από όσα είσαι εσύ, από ό,τι πρεσβεύεις εσύ.

Το προσωποποιείς, το αναγάγεις σε μείζον ζήτημα, σε αιτία ρήξης. Από πότε το «μαζί» πρέπει να σημαίνει «ίδιο»; Γιατί θα πρέπει το «όχι» να ερμηνεύεται πάντα ως προσωπική απόρριψη και να μην είναι απλά η έκφραση ενός εαυτού  που λέει την αλήθειά του;

Πολλές σχέσεις βουλιάζουν, διαλύονται γιατί ο ένας δεν κάνει αυτό που θέλει ο άλλος, γιατί δεν συγκλίνουν πουθενά. Η απόσταση μεγαλώνει μεταξύ τους γιατί οι προσδοκίες που είχε ο ένας για τον άλλο ματαιώνονται, καταρρίπτονται. Αν δεν αλλάξεις αυτό που είσαι για να πλησιάσεις, για να μοιάσεις στον άλλο χαρακτηρίζεσαι ως αδιάφορος ή κατηγορείσαι ότι δεν αγαπάς. Το ενδεχόμενο να είσαι αυθεντικός και να αγαπάς τον άλλο με τον δικό σου τρόπο, χωρίς να χρειάζεται να γίνεις απαραίτητα κάποιος άλλος δεν λαμβάνεται υπόψη. Ατέρμονες συγκρούσεις, επαναλαμβανόμενες διαμάχες με το παράπονο για το καθετί…

Έχουμε μάθει να ζητάμε, να απαιτούμε από τους συντρόφους μας χωρίς προηγουμένως να αναρωτηθούμε εμείς οι ίδιοι τι δίνουμε στον άλλο. Περιμένουμε πάντα κάτι, κάτι που να γίνει με τον δικό μας τρόπο, να μοιάζει με τη δική μας σκέψη και κοσμοθεωρία. Γίνονται υποθέσεις, εικασίες, χωρίς να υπάρχει ουσιαστική επικοινωνία. Βγάζω τα συμπεράσματά μου, χωρίς να σε ακούσω σε βάθος. Καταλήγω εκεί που καταλήγω μέσα από τις δικές μου πεποιθήσεις και στερεότυπα, χωρίς πραγματικά να παρακολουθήσω το δικό σου τρόπο σκέψης και έκφρασης. Έτσι, λοιπόν, δεν μου ταιριάζεις όχι γιατί μου κάνεις κακό, αλλά γιατί δεν μοιάζεις με εμένα.

Κάποιοι θεωρούν τις διαφορές επικίνδυνες γιατί δημιουργούν αποστάσεις και παρεξηγήσεις. Κάποιοι άλλοι, ωστόσο, (αν και λίγοι) αξιολογούν τις διαφορές μεταξύ των ανθρώπων άκρως δημιουργικές, αλληλοσυμπληρωματικές και πηγή συνεχούς διερεύνησης και ανακάλυψης μέσα σε μια σχέση. Υπάρχει φόβος απέναντι σε αυτό που δεν είναι οικείο ως προς εμάς. Δεν μας αρέσει να ακούμε μια διαφορετική εκδοχή αυτού που είμαστε και αυτού που ζούμε.

Επειδή κάποιος διαφέρει από εμάς, έχουμε πείσει τον εαυτό μας ότι δεν μας καταλαβαίνει. Από πότε όμως η νόηση, η εκλογίκευση, η ενσυναίσθηση χρειάζονται ταύτιση για να αποκωδικοποιήσουν το διαφορετικό;

Οι «αταίριαστοι» άνθρωποι, υπό αυτή τη λογική, λοιπόν, θα μπορούσαν να είναι η «τέλεια» αλληλοσυμπλήρωση, η ισχύς εν τη ενώσει, η δύναμη της ενότητας διαφορετικών μερών. Δεν χρειάζεται να αφορίζουμε, επομένως, και να απορρίπτουμε ότι είναι μακριά και έξω από εμάς. Δεν χρειάζεται να το αντιμετωπίζουμε ως κάτι απειλητικό, ούτε ως κάτι τρομακτικό.

Όταν σέβεσαι, όταν εκτιμάς, όταν αναγνωρίζεις, όταν αγαπάς δεν σε τρομάζει η διαφορετικότητα. Την βλέπεις ως κίνητρο, ως πρόκληση για να μάθεις να υπερβαίνεις την νοοτροπία της έλλειψης ή της απουσίας της δικής σου εκδοχής στον άλλο. Υπέρβαση δεν είναι να κατανοήσεις στο ακέραιο τον άλλο άνθρωπο που είναι τόσο διαφορετικός από εσένα, αλλά να μη σε νοιάζει πια η μη συμβατότητά σας.

Σταματάς να μουρμουράς για όλα όσα εκείνος δεν είναι και αρχίζεις να νιώθεις ευγνωμοσύνη για όλα όσα είναι και μπορεί να σου μάθει, να σου διδάξει, να σε κάνει καλύτερο και πληρέστερο άνθρωπο. Δεν υπάρχει ο δικός σου και ο δικός μου τρόπος. Υπάρχει η δική σου εκδοχή και η δική μου. Η δική σου οπτική και αλήθεια και η δική μου.

Οι ανθρώπινες σχέσεις δεν είναι «διαγωνισμός», είναι «συνάντηση» σε επίπεδο ύπαρξης. Δεν είσαι καλύτερος ή χειρότερος, δεν είσαι πιο σωστός ή πιο λάθος. Είσαι απλά «εσύ», με ό,τι κουβαλάς, με ό,τι σέρνεις μαζί σου από τα βιώματά σου. Και εγώ απέναντί σου δεν έρχομαι για να σε κάνω να μου μοιάσεις, γιατί αλλιώς θα σε διώξω από τη ζωή μου..

Δεν έρχομαι για να σε κρίνω και να σε βάλω στα δικά μου τα «καλούπια».  Έρχομαι για να γνωρίσω και να νιώσω όλα αυτά που λες ότι δεν καταλαβαίνω, ότι δεν είμαι… Διαχωριστικές γραμμές και διαφορές υπάρχουν μόνο για όσους τις βλέπουν. Για τους υπόλοιπους, όλα αυτά αποτελούν μια συνέχεια, μια ενότητα, μια εμπειρία, μια εξέλιξη, μια ακαταμάχητη πρόκληση να αποδεχτείς και να αγκαλιάσεις ακόμα και αυτό που δεν καταλαβαίνεις!