Κιρσοί κάτω άκρων:  Θεραπεία μίας ημέρας

Γράφει ο Χρήστος Ρηγόπουλος
Αγγειοχειρουργός-Αγγειολόγος

Κιρσοί είναι οι παθολογικά διατεταμένες φλέβες  που διαγράφονται ανάγλυφα στα πόδια. Αναφέρονται συχνά, αν και εσφαλμένα, από τους ασθενείς και ως «φλεβίτες» ή «φλεβίτιδα».  

Αποτελούν αρκετά συχνό πρόβλημα, αφού υπολογίζεται ότι περίπου 1 στους 4 ενηλίκους θα εμφανίσει κιρσούς ενώ σε γυναίκες άνω των 50 ετών το ποσοστό φτάνει το 50%!

Αν και η ακριβής αιτία εμφάνισης τους δεν έχει αποσαφηνιστεί, σημαντικό ρόλο φαίνεται οτι παίζει η κληρονομικότητα, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις που εμφανίζονται από νεαρή ηλικία. Άλλοι παράγοντες που προδιαθέτουν στην εμφάνιση και εξέλιξη τους είναι η ακινησία, είτε αφορά πολύωρη ορθοστασία είτε καθιστική ζωή, η ζέστη, η παχυσαρκία και ειδικά στις γυναίκες η εγκυμοσύνη, η εμμηνόπαυση και γενικά οι ορμονικές μεταβολές.

Οι κιρσοί, εκτός από αισθητικό πρόβλημα, συνήθως συνοδεύονται και από συμπτώματα, με κυριότερα το οίδημα, το αίσθημα βάρους, το κάψιμο, τη φαγούρα και τις νυχτερινές κράμπες. Ανάλογα όμως με την έκταση και τη διάρκεια του προβλήματος, μπορούν να εμφανίσουν επιπλοκές, όπως θρόμβωση, αιμορραγία και δερματικές βλάβες που μπορεί να εξελιχθούν σε άτονα έλκη, επιπλοκές οι οποίες αφενός επηρεάζουν την ποιότητα ζωής του ασθενούς και αφετέρου, σε προχωρημένες περιπτώσεις να θέσουν σε κίνδυνο την ίδια τη ζωή του.

Η διάγνωση στηρίζεται στην ενδελεχή κλινική εξέταση,  για  την  ακριβέστερη όμως εικόνα και επισήμανση των ιδιαιτεροτήτων κάθε ασθενή, ιδιαίτερα προεγχειρητικά, είναι αναγκαία η διενέργεια έγχρωμης υπερηχητικής αγγειογραφίας (Triplex).

Με τη βοήθεια του triplex  αποσαφηνίζεται η ακριβής προέλευση και έκταση του προβλήματος, εντοπίζονται τυχόν επιπλεόν παθολογικές καταστάσεις που δεν είναι δυνατόν να διαπιστωθούν κλινικά και το κυριότερο, καθορίζεται ο χρόνος και ο ενδεδειγμένος τρόπος αντιμετώπισης.  

Η θεραπεία σε αρχικό στάδιο, όταν ο κίνδυνος επιπλοκών είναι μικρός και τα συμπτώματα δεν επηρεάζουν την ποιότητα ζωής, μπορεί να είναι συντηρητική και βασίζεται κυρίως στη χρήση ελαστικής κάλτσας διαβαθμισμένης συμπίεσης. Η οριστική και ριζική λύση όμως είναι η χειρουργική, ειδικά σε περιπτώσεις όπου ήδη έχουν εμφανιστεί επιπλοκές.

Η κλασική χειρουργική αντιμετώπιση, η εκρίζωση δηλαδή της «ελαττωματικής» φλέβας και των κλάδων της, μέσω χειρουργικών τομών αποτέλεσε για πολλά χρόνια τη μοναδική επιλογή.

Ο τραυματικός όμως χαρακτήρας της επέμβασης, η ανάγκη για γενική αναισθησία και η καθυστερημένη μετεεγχειρητική αποκατάσταση, σε συνδυασμό με τις νεότερες γνώσεις μας για την παθογένεση των κιρσών, οδήγησαν στην ανάπτυξη νέων, λιγότερο επεμβατικών τεχνικών.

Με τις νέες αυτές τεχνικές «ενδοφλεβικής εξάλειψης» (endovenous ablation) επιτυγχάνεται η καταστροφή της «ελαττωματικής» φλέβας μέσω της εφαρμογής τοπικής θερμότητας με laser ή ραδιοσυχνότητες (RF).

Η ενδοφλεβική τεχνική λοιπόν επιτρέπει τη διενέργεια της επέμβασης με τοπική αναισθησία ενώ οι χειρουργικές τομές είναι μικρές και δεν απαιτούν ράμματα. Ο ασθενής μπορεί να φύγει περπατώντας αμέσως μόλις βγει από το χειρουργείο και ήδη από την επομένη μέρα να επιστρέψει με απόλυτη ασφάλεια στη δουλειά του, φορώντας μόνο μία ειδική ελαστική κάλτσα για ένα μήνα περίπου.

Τα πλεονεκτήματα της άμεσης μετεγχειρητικής αποκατάστασης, το άριστο αισθητικό αποτέλεσμα και η δυνατότητα διενέργειας υπό τοπική αναισθησία, έχουν καθιερώσει την ενδοφλεβική εξάλειψη ως κύρια μέθοδο στην αντιμετώπιση των κιρσών, χωρίς ωστόσο αυτό να σημαίνει ότι αποτελεί πανάκεια, αφού και η «κλασική» ανοικτή μέθοδος εξακολουθεί να είναι απαραίτητη σε ορισμένες περιπτώσεις όπου ανατομικοί περιορισμοί (μέγεθος ή πορεία φλέβας) ή άλλοι παράγοντες (προηγηθείσα θρόμβωση ή σκληροθεραπεία της μείζονος σαφηνούς) δεν επιτρέπουν την εφαρμογή της ενδοφλεβικής μεθόδου.

Σε κάθε περίπτωση, ο προσεκτικός προεγχειρητικός σχεδιασμός και η εξατομικευμένη για κάθε ασθενή επιλογή της κατάλληλης μεθόδου θεραπείας αποτελεί τη σημαντικότερη προϋπόθεση για την επιτυχή χειρουργική αντιμετώπιση.

Για περισσοτερες πληροφορίες στο www.aggeioxeirourgiki.eu