Λεξιστορείν: Το σχολείο και τα σκουλαρίκια

Επιμέλεια Αλέξανδρος Ν. Κατσαράς
Φιλόλογος
katsaras2002@yahoo.gr


Η λέξη σχολείο είχε ως αρχική σημασία την ανάπαυση, τον ελεύθερο χρόνο (από την  αρχαία ελληνική λέξη σχόλη).

Με το ίδιο νόημα απαντάται και σήμερα στη φράση: «Κυριακή γιορτή και σχόλη». Γιατί, όμως, μία λέξη που δήλωνε την ξεκούραση (σχόλη) πήρε τη σημασία της συστηματικής καλλιέργειας του πνεύματος (σχολείο);

Απλούστατα γιατί αρκετοί αρχαίοι αφιέρωναν τις ώρες ξεκούρασης τους  στη μελέτη και στην πνευματική ενασχόληση και αυτό θεωρούσαν ξεκούρασης και γόνιμη αξιοποίηση του ελεύθερου τους χρόνου. Η λέξη σχόλη πέρασε και στην Λατινική γλώσσα ως  schola  palatina και προσδιόριζε το στρατιωτικό λόχο της αυτοκρατορικής φρουράς.

Οι άντρες του σώματος αυτού , οι σχολάριοι όπως ονομάστηκαν, για να ξεχωρίζουν αλλά και σαν διακριτικό τού αξιώματός τους, φορούσαν εντυπωσιακά στολίδια στα αυτιά, τα οποία από τη λέξη σχόλη ονομάστηκαν στην αρχή σχολαρικά ενώτια (ενώτιον στην αρχαία ελληνική ήταν το γυναικείο σκουλαρίκι) και στην συνέχεια σχολαρίκια (τα σημερινά σκουλαρίκια). 

Αποδεικνύεται λοιπόν πως η λέξη σκουλαρίκι έχει άμεση σχέση με την λέξη σχολείο.