«Ως Θεσπρωτός, για τους Τσάμηδες»

Του Αντώνη Ν. Βενέτη

Κύριε διευθυντά,
Θεσπρωτός γαρ, θα ήθελα, λίαν συνοπτικά, να προσθέσω για τους Τσάμηδες, εις τους οποίους αναφέρεται το σχόλιο του Σταύρου Τζίμα, στην «Κ» της 22-9-2017, τα επόμενα: Κατά τη διάρκεια της Κατοχής οι Τσάμηδες, συνολικά και σαν κοινότητα, ετάχθησαν –και ενόπλως– με τους Ιταλούς και τους Γερμανούς.


Γράφει ο ΕΛΑΣίτης και αυτόπτης μάρτυρας της συμπεριφοράς των Τσάμηδων, ο Θεσπρωτός Π. Παπασταύρου στο βιβλίο του «Στο στόμα του λύκου» εκδ. Σύγχρονη Εποχή: «Γύρω στις δεκαπέντε χιλιάδες αριθμούσε εκείνη η μειονότητα των λεγόμενων Τσάμηδων. Από τις πρώτες ημέρες της Κατοχής είχαν ταχθεί στο πλευρό των Ιταλών, το ίδιο έκαμαν και με τους Γερμανούς αργότερα. 

Ντυμένοι με τις στολές των κατακτητών, λήστευαν, βασάνιζαν, δολοφονούσαν, ατίμαζαν, τρομοκρατούσαν την ύπαιθρο.

Ο φόβος και ο τρόμος σκέπαζαν όλη τη Θεσπρωτία. Οι πράξεις βίας και τρομοκρατίας σε καθημερινή βάση. 

Τα θύματά τους από όλα τα χωριά και τις πόλεις... όχι λίγες φορές δεν δίσταζαν, έτσι για πλάκα, να βάζουν στο σημάδι από  απόσταση τσοπαναραίους και στρατοκόπους. [...]».  Βεβαίως έγιναν και από τις ελληνικές ανταρτικές ομάδες έκτροπα και αντεκδικήσεις, σε πολύ μικρότερη έκταση, γιατί με την υποχώρηση των Γερμανών το καλοκαίρι του 1944, κατέφυγαν  στην Αλβανία.

Ακριβώς ό,τι συνέβη με τους Τσάμηδες, συνέβη και με τη μειονότητα των Σουδητών της Τσεχοσλοβακίας. Ετάχθησαν με το μέρος των Γερμανών και το σύνολο αυτών 3.500.000 εγκατέλειψαν τις πανάρχαιες πατρίδες τους και κατέφυγαν στη Δύση. Πάντως, σαν φυλή οι Τσάμηδες, πλην άλλων, είναι ιδιαίτερα επίμονοι και διεκδικητικοί.