Παγκόσμια Ημέρα κατά της Αρθρίτιδας

Η 12η Οκτωβρίου καθιερώθηκε ως «Παγκόσμια Ημέρα κατά της Αρθρίτιδας» το 1996, από τη Διεθνή Ένωση Ρευματολογίας και Αρθρίτιδας.

Αρθρίτιδα, είναι η φλεγμονή των αρθρώσεων που εκδηλώνεται με πόνο, δυσκαμψία, οίδημα, ερυθρότητα, καθώς και περιορισμό της κινητικότητας σε μια ή περισσότερες αρθρώσεις.

Αποτελεί μια από τις συχνότερες παθήσεις του ανθρώπου, μια από τις πρώτες αιτίες επίσκεψης των ασθενών στα ιατρεία και έναν από τους βασικούς λόγους απουσίας από τις επαγγελματικές αλλά και από τις καθημερινές δραστηριότητες.

Στατιστικά Στοιχεία:
• 103.000.000 άτομα στην Ευρώπη υποφέρουν από αρθρίτιδα και άλλες ρευματικές νόσους.

• Το 15% του ελληνικού πληθυσμού (1.500.000 Έλληνες) επισκέπτονται το γιατρό τους με κάποιο πρόβλημα, που σχετίζεται με πόνο στις αρθρώσεις ή στον υπόλοιπο σκελετό.

• Με βάση τα στοιχεία της Ελληνικής Ρευματολογικής Εταιρείας (ΕΡΕ 2014), στην Ελλάδα ζουν περίπου 70.000-100.000 ασθενείς με ρευματοειδή αρθρίτιδα, εκ των οποίων οι μισοί δεν είναι δυνατόν να εργασθούν μετά από πέντε χρόνια νόσου.

• H αρθρίτιδα μπορεί να επηρεάσει άτομα κάθε ηλικίας. Είναι πιο συχνή σε άτομα ηλικίας 30-60 ετών αν και ορισμένοι τύποι αρθρίτιδας μπορεί να επηρεάσουν και παιδιά.

• Οι γυναίκες προσβάλλονται συχνότερα από αρθρίτιδα και συχνά παρουσιάζουν πιο σοβαρά συμπτώματα.

Αυτό που κάνει την αντιμετώπιση της δύσκολη, είναι το γεγονός ότι τα αίτια εμφάνισης της νόσου παραμένουν άγνωστα. Αξίζει να σημειωθεί, πως η επιστημονική έρευνα έχει κάνει σημαντικές προόδους τα τελευταία χρόνια.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ευρήματα πρόσφατων μελετών, σύμφωνα με τα οποία νοσήματα ή περιβαλλοντικοί παράγοντες εξωθούν το ανοσοποιητικό σύστημα στο να επιτεθεί στους δικούς του ιστούς. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα πολλών επιστημονικών ερευνών αλλά και μέσα από τα ιστορικά ασθενών, φαίνεται ότι πολλά αυτοάνοσα νοσήματα, αρχίζουν ή επιδεινώνονται μετά από έντονη ψυχολογική πίεση πχ. ενός θανάτου, ενός διαζυγίου, διακοπή μιας κύησης κλπ. .

Οι πάσχοντες υφίστανται δραματικές συνέπειες στην προσωπική, οικογενειακή, επαγγελματική και κοινωνική τους ζωή. Η ψυχολογική υποστήριξη τους βοηθά να αναγνωρίσουν το πρόβλημα,
να επεξεργαστούν τις αλλαγές στη ζωή τους και τη θλίψη που μπορεί αυτές να τους προκαλούν,
να διαχειριστούν τις δυσκολίες στο οικογενειακό και επαγγελματικό περιβάλλον, να υιοθετήσουν  καλές πρακτικές στην καθημερινή τους ζωή και τελικά, να προλάβουν ή να αντιμετωπίσουν συμπτώματα άγχους ή κατάθλιψης.

Η ενημέρωση, η άρση της απομόνωσης, το μοίρασμα της δυσκολίας, η απασχόληση με δημιουργικές δραστηριότητες, η ανάληψη ευθύνης, η φροντίδα των άλλων και συνολικότερα η υιοθέτηση μιας ενεργούς στάσης απέναντι στην πραγματικότητα, διευκολύνουν τη διαχείριση της  πάθησης και αναβαθμίζουν την ποιότητα της ζωής των ατόμων με ρευματοπάθεια.

Οι Ρευματικές Παθήσεις εν γένει αποτελούν τη σημαντικότερη αιτία αναπηρίας, είναι υπεύθυνες για το 60% των αναρρωτικών αδειών μακράς διαρκείας και οδηγούν εκτός εργασίας το 50% των ασθενών. Περιλαμβάνονται ανάμεσα στα κύρια, χρόνια νοσήματα που επιβαρύνουν το κοινωνικοοικονομικό σύνολο. Λόγω της φύσης και της εξέλιξης των νοσημάτων αυτών και της επίδρασής τους στην ποιότητα ζωής και την καθημερινότητα των πασχόντων, συνοδεύονται από υψηλές δαπάνες για το σύστημα υγείας, τον ασθενή αλλά και το κοινωνικό σύνολο.

Παρόλα αυτά, η ίδια η κοινωνία, δεν υποστηρίζει την καθημερινότητα των ατόμων με ΡΠ, ούτε διαθέτει απαραίτητες υποδομές υποστήριξής τους, όπως πχ. ράμπες ανάβασης-κατάβασης, προσβασιμότητα σε πεζοδρόμια και δρόμους κλπ. .

Η καθημερινότητά των ρευματοπαθών είναι δύσκολη, καθώς ακόμη και η πιο απλή κίνηση απαιτεί υπερπροσπάθεια και συχνά συνοδεύεται από πόνους. Ο πόνος και η εξάντληση που συνοδεύουν την διάγνωση με ρευματοειδή αρθρίτιδα επιδρούν στην ικανότητα του ατόμου να ανταπεξέλθει σε καθημερινές δραστηριότητες.

Ο ασθενής επισκέπτεται το γιατρό γεμάτος ερωτήματα και ανησυχίες, με την επιθυμία να νιώσει καλύτερα, γεγονός που αναπόφευκτα συνδέεται με το πρόσωπο του γιατρού. Το είδος της συναισθηματικής ανταλλαγής που αναπτύσσεται μεταξύ των δύο πλευρών, οριοθετείται και εξελίσσεται από την πρώτη στιγμή της επαφής.

Κρυμμένα συναισθήματα, όπως είναι η επιφυλακτικότητα, η πλήξη, ο φόβος, η ανασφάλεια, μεταβιβάζονται σε κανάλια αλληλεπίδρασης και δημιουργούν τις προϋποθέσεις της επικοινωνίας.

Κι ενώ ο ασθενής αναζητά εκείνο που έχει ανάγκη, ο γιατρός αντιμετωπίζεται ως ¨ειδικός¨ με ό,τι αυτό συνεπάγεται.
Ο τρόπος αναζήτησης της πληροφορίας από την πλευρά του ασθενή, της αλήθειας για την ασθένεια του, δεν είναι συχνά άμεσος, ούτε αναγνωρίζεται εύκολα. Δεν υπάρχουν σε όλες τις περιπτώσεις φανερά σημάδια για το τι χρειάζεται ο ασθενής, με αποτέλεσμα τη δημιουργία αγωνίας από την πλευρά του γιατρού για παροχή ικανοποιητικής βοήθειας.

Μεταξύ των δύο ανθρώπων, του γιατρού και του ασθενή, αναπτύσσεται μια ιδιαίτερη σχέση, η οποία και αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της θεραπευτικής διαδικασίας, της ερμηνείας των συμπτωμάτων και της επιλογής θεραπευτικού σχήματος.

Για τους ασθενείς, η έννοια της θεραπευτικής σχέσης εμπεριέχει την αίσθηση της ασφάλειας, που από μόνη της θα πρέπει να καλύπτει την ανάγκη για κατανόηση, εμπιστοσύνη και προσβασιμότητα.

Οι περισσότεροι ασθενείς, αντιμετωπίζουν το γιατρό τους ως κάποιον που επιθυμεί να τους βοηθήσει, που ακούει τα παράπονά τους, προσφέρει συμβουλές και συστήνει φαρμακευτική αγωγή ή ένα τρόπο θεραπείας, στην προσπάθειά του να τους ανακουφίσει από τον πόνο. Η ικανοποιητική επαφή των ασθενών με το γιατρό, είναι δυνατό να λειτουργήσει ως εικονικό φάρμακο, τη στιγμή μάλιστα που
ο ασθενής εναποθέτει τις ελπίδες του στα χέρια του γιατρού.

Για τους γιατρούς, μια ικανοποιητική θεραπευτική σχέση είναι σκόπιμο να πληροί τη συμμόρφωση των ασθενών στη θεραπευτική αγωγή και τον έλεγχο της πληροφόρησης. Οι γιατροί τείνουν να υποτιμούν την επιθυμία των ασθενών για πληροφόρηση, ενώ πολύ συχνά εκλαμβάνουν λανθασμένα ακόμη και την ανάγκη που εκφράζεται από τους ίδιους τους ασθενείς.

Οι πάσχοντες από ρευματοειδή αρθρίτιδα γνωρίζουν πολύ καλά πως η ασθένεια τους επηρεάζει εκτός από τους ίδιους και τον κύκλο των κοντινών τους ανθρώπων και πιθανών αλλάζει πλέον ο τρόπος που σχετίζονται με αυτούς. Σε έρευνα της Εθνικής Ρευματολογικής Κοινότητας του Ηνωμένου Βασιλείου, διαπιστώθηκαν σημαντικές αλλαγές σε όλα τα μέλη της οικογένειας όταν κάποιο μέλος διαγιγνώσκεται με Ρ.Α.

Συγκεκριμένα:
• Το 93% των συντρόφων των πασχόντων από Ρ.Α. αναφέρθηκε ότι η διάγνωση του/της συντρόφου τους έχει επηρεάσει καθοριστικά τη διάθεση και τη ψυχική τους υγεία και

• 60% ανέφεραν πως έχουν επηρεαστεί και οι δικές τους κοινωνικές συναναστροφές.  Η σημαντική αυτή επίδραση προκύπτει τόσο από το στρες για τον κίνδυνο τον οποίο διατρέχει το αγαπημένο τους πρόσωπο, τις δυσκολίες που ανακύπτουν στην καθημερινή λειτουργικότητα της οικογένειας όσο και τις επιπλέον ευθύνες που βαραίνουν τους ίδιους.

• Αρνητική επίδραση φαίνεται να υπάρχει και στις σχέσεις των ζευγαριών όπως δήλωσε το 41% των συμμετεχόντων, ενώ

• Σχεδόν τα δύο τρίτα από αυτούς δήλωσαν πως η σεξουαλική τους ζωή έχει επηρεαστεί αρνητικά μετά την διάγνωση της ασθένειας.  

• 50% των οικογενειών δήλωσαν αρνητική και πολύ αρνητική εξέλιξη στην οικονομική τους κατάσταση μετά την διάγνωση της Ρ.Α.  Δεν θα πρέπει να παραβλέψουμε τις οικονομικές δυσκολίες που προκύπτουν εξαιτίας της αδυναμίας του ατόμου να εργαστεί ή των νέων αναγκών που εμφανίζονται.

• Η έρευνα αναφέρεται ακόμη στην σημαντική επίδραση της εμφάνισης της ασθένειας στα παιδιά των πασχόντων που φαίνεται να επηρεάζονται ιδιαίτερα (ποσοστό 63%). Τα παιδιά φαίνεται να βιώνουν έντονο άγχος για την ζωή του ασθενή γονέα, την ενότητα της οικογένειας και την δική τους ευθύνη να φροντίσουν τον πάσχοντα γονιό τους. Η καλή προσαρμογή των παιδιών σχετίζεται με τον τρόπο που οι ενήλικες της οικογένειας ανταποκρίνονται στην κρίση που προκαλεί η εμφάνιση της ασθένειας, αποδέχονται τα νέα δεδομένα και διατηρούν αισιόδοξη ματιά για την ζωή παρά τις δυσκολίες.

Τα στοιχεία αυτής της έρευνας θα πρέπει να αφυπνίσουν κάθε φορέα που έχει στόχο την παροχή ποιοτικών υπηρεσιών σε ανθρώπους με Ρ.Α. Δεν είναι δυνατόν να αντιμετωπίζουμε τους ασθενείς αποκομμένους από το οικογενειακό - κοινωνικό- επαγγελματικό πλαίσιο που ζουν. Φροντίδα, στήριξη και ενημέρωση είναι επιβεβλημένη και για τους ανθρώπους με τους οποίους μοιράζονται την ζωή τους.  

Ο στόχος για μια καλύτερη ζωή για τους ασθενείς με ρευματοπάθειες περνάει μέσα από:
• Την παροχή πληροφορίας, εκπαίδευσης, υποστήριξης και ενδυνάμωσης
• Την καλλιέργεια γνώσης και συνειδητοποίησης σε κοινωνικό και πολιτικό επίπεδο
• Την εκστρατεία υπέρ της ισότητας στην πρόσβαση στην θεραπεία και την φροντίδα
• Την διευκόλυνση της ανάπτυξης δικτύου μεταξύ των πασχόντων και της ενίσχυσης των φορέων αλληλοβοήθειας.  

Και αν ακόμη θεωρούμε πως η πληροφόρηση, η ενημέρωση και η ευαισθητοποίηση για την Ρευματοειδή Αρθρίτιδα, απέχει πολύ από εμάς και τα κοντινά μας πρόσωπα, υπάρχουν συμπτώματα που μας προειδοποιούν.
 Όταν τα συμπτώματα επιμένουν σε οποιαδήποτε ηλικία, Ενημερώσου!

- Πόνος, Πρήξιμο στις αρθρώσεις
- Πρωινή δυσκαμψία στις αρθρώσεις και δυσκολία στην κίνηση
- Αδυναμία, Κόπωση
Επισκέψου Ρευματολόγο:
• Πρώιμη διάγνωση
• Έγκαιρη θεραπεία