O τελευταίος στη χώρα  παραδοσιακός τεχνίτης της πατίνας!

Η τέχνη της πατίνας, τα πατιναρισμένα φύλλα χρυσού, η ανάδειξη των επίπλων, των τέμπλων στις εκκλησίες, η αισθητική και το γούστο γενικότερα. Αν υπήρχε αστυνομία γούστου πολλοί τώρα θα ήταν μέσα.

Ο Μιχάλης Σταυρίδης, είναι ίσως ο τελευταίος πατιναδόρος στην Ελλάδα. Που επιμένει, που υπομένει και δηλώνει «πολεμιστής» της αγάπης του στην τέχνη. «Δάσκαλο» το λένε οι μαθητές του και οι Ομάδες εκείνων που πήγαν κοντά του για να γίνει η Ρόδος πιο όμορφη! Ναι, υπάρχουν κι αυτοί, και δεν είναι λίγοι εκεί έξω.

Επαγγέλματα που εξαφανίζονται, παίρνοντας μαζί τους το άρωμα μιας άλλης εποχής, της γοητείας της πατίνας που ξεκίνησε από τα ανάκτορα των Λουδοβίκων και εκπνέει στις μέρες μας.

ΕΡ. Αν σας έλεγα να μου πείτε τι κάνετε, τι είστε, τι θα μου λέγατε;
Ένας πολεμιστής καλού γούστου είμαι. Αισθητικής. Χειρότερος του κακού είναι ο κακόγουστος. Θέλω να δημιουργήσω κληρονομιά, ροδίτικη κληρονομιά, του τόπου μας. Αλλά δεν υπάρχει τίποτα πια. Δεν υπάρχουν βούρτσες για πατινάρισμα πουθενά στην αγορά στην Ελλάδα. Μόνο ειδικές παραγγελίες από το εξωτερικό.

ΕΡ. Εσείς πως τη μάθατε την τέχνη;
Είχα δάσκαλο τον πατέρα μου στην ανάδειξη του επίπλου και το Γιώργο Γιωργαλλή, το συγχωρεμένο στη ξυλογλυπτική και στη ζωγραφική. Η λαδοπατίνα, η ψιλοπατίνα, κι η λουστροπατίνα. Δεν υπάρχουν άλλοι, ο πατέρας μου είναι πολύ μεγάλος δε δουλεύει πια κι εγώ δεν είμαι μικρός. Μαζί μ΄ εμένα φοβάμαι ότι θα χαθεί κι η τέχνη της πατίνας στην Ελλάδα.

Πού είναι οι άλλοι, δεν γνωρίζω ποιοί άλλοι είναι στη χώρα μας, μπορεί και κανείς. Πέρα από την πατίνα κάνω γύψο, ψηφιδωτά σε μεγάλες επιφάνειες, ενώ τα διατηρητέα τα νεότερα, είναι η ειδικότητά μου. Εγώ τους είπα: δώστε μου, το Καζούλειο, το Θηλέων που το λέγαμε, να το φτιάξω και θα πάθετε την πλάκα σας. Όσες πόρτες δημάρχων και νομαρχών χτύπησα, βρήκα μπροστά μου τοίχους.

ΕΡ. Διδάσκετε όμως την τέχνη, σας λένε «δάσκαλο»!
Από το 1985 προσπαθούσα να μάθω σε κάποιον την πατίνα. Δεν είναι εύκολο. Το πρώτο μου μάθημα σε ομάδα το ξεκίνησα στο «ΚΕΚ Γεννηματάς» το 2015, 30 χρόνια μετά από αυτόν το μαθητή που είχα και διδάσκω μέχρι σήμερα.

 

Η πολυθρόνα στην περιφέρεια που πρόσφατα ανέδειξε με πατιναρισμένα φύλλα χρυσού
Η πολυθρόνα στην περιφέρεια που πρόσφατα ανέδειξε με πατιναρισμένα φύλλα χρυσού


ΕΡ. Έχετε κι άλλους μαθητές, την ομάδα σας με την οποία, παρεμβαίνετε και ομορφαίνετε τη Ρόδο. Το άγαλμα του ‘Ερωτα, το στρογγυλό στις 7 Βαγιές, τώρα θα πάτε στο ΝΟΡ και τόσα άλλα!
Από το άγαλμα του Έρωτα βγάλαμε τις μπογιές, έφυγε η προσβολή από πάνω του, δεν τελειώσαμε, θα το κάνουμε πατινάρισμα. Στο στρογγυλό στις 7 Βαγιές πήγαμε ζωγράφοι μαζί με παιδάκια μεταξύ των οποίων η κόρη μου που είναι 8 χρονών και βοηθήσαμε τα παιδιά να το ζωγραφίσουν. Στο Ροδίνι κάναμε ανοιχτή Έκθεση πριν ένα μήνα.

ΕΡ. Δεν τα κρύβετε τα μυστικά σας- αυτό ας πούμε με τη βαφή από φραγκοσυκιά- τα λέτε στους μαθητές σας.
Το κύριο συστατικό της βαφής ήταν από φραγκοσυκιά, από το 14ο αιώνα. Δεν κρύβω μυστικά ποτέ, τα μαθαίνω στους μαθητές μου για να βγαίνουνε κι άλλοι.

ΕΡ. Έχετε φτιάξει πρόσφατα και τους θρόνους στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου. Και τέμπλα  στις εκκλησίες, κι εικόνες και υπέροχα έπιπλα…
Στην Περιφέρεια τα έπιπλα τα έκανα με πατιναρισμένο φύλλο χρυσού. Τέμπλα, εικόνες, ό,τι υπάρχει σε μια εκκλησία… είναι δύσκολη δουλειά, θέλει γνώσεις και προϋποθέτει να έχεις κάνει έρευνα. Εγώ έχω πάθος με τους ορθόδοξους ναούς, αλλιώς θα ήμουν τώρα στο εξωτερικό.

Το αρχαιότερο τσιμέντο στην ιστορία, που είναι 5.000 ετών είναι στην Αρχαία Κάμειρο. Αυτό χρησιμοποιούμε εμείς. Τα υπόλοιπα μαδάνε. Είμαι πατιναδόρος και μπορεί αυτό να είναι το αρχαιότερο επάγγελμα στον κόσμο, μαζί με τις ιέρειες του Έρωτα, βέβαια.

Οι αρχαίοι Έλληνες είχαν μεγάλο ταλέντο στο διάκοσμο των ναών και των αγγείων. Οι καλύτεροι στον κόσμο ήταν. Σε ό,τι αφορά τα αρχαία αγγεία, δύο ήταν που τα στόλιζαν: ο ζωγράφος και ο σκιογράφος, δηλαδή ο πατιναδόρος ο σημερινός. Η πατίνα, η σημερινή λαδοποτίνα δηλαδή, η χτυπητή, η κομψή ξεκίνησε το 1600. Ένας Λουδοβίκος έφυγε για εκστρατεία, δεν σκέπασε τα έπιπλα του ανάκτορου και όταν γύρισε τα βρήκε σκονισμένα.

Σκούπισε από πάνω ένα λουλουδάκι, κι έτσι δημιουργήθηκε για πρώτη φορά η τέχνη της χτυπητής πατίνας. Αυτό είναι το top της βαφής. Έτσι έγινε η πρώτη παλαίωση σε έπιπλα. Μετά έγιναν οι μπουαζερί, οι τοίχοι, οι τρούλοι…

ΕΡ. Μιλήστε μου για τον πατέρα σας που απ΄ αυτόν ξεκίνησαν όλα.
Ο πατέρας μου είναι Συμιακός, αλλά γεννήθηκε στην Ισπανία όπου η οικογένειά του ζούσε και ψάρευε με τα καΐκια. Ο δικτάτορας Φράγκο τους τα πήρε όλα και γύρισαν πίσω πάμφτωχοι.

Ο πατέρας μου ήταν 7 χρονών. Τότε τον βάπτισαν ορθόδοξα και του έδωσαν το όνομα του Αρχάγγελου Μιχαήλ, Κοκκιμίδη. Δώδεκα ονόματα έχει στη Σύμη ο Αρχάγγελος Μιχαήλ: Ρουκουνιώτης, Αυλακιώτης…, το μοναστήρι του Κοκκιμίδη, βρίσκεται κάτω από το Σταυρό του Πολέμου, τον οποίο κι αυτόν τον έφτιαξαν οι πρόγονοί μου, οι αδελφοί Σταυρίδη.

Είχε πάει στο Εθνικό Ωδείο Πειραιά, μάθαινε μουσική, μαντολίνο αλλά τον κέρδισε η τέχνη, έγινε πατιναδόρος, τον δίδαξαν ο Σκιαδόπουλος και ο Δομένικος, μεγάλα ονόματα της εποχής. Στη ζωή του συνεργάστηκε με τις καλύτερες επιπλοποιίες στην Ελλάδα και εκείνα τα έπιπλα ούτε στο όνειρό μας δεν τα βλέπουμε σήμερα γιατί δεν υπάρχουν τεχνίτες.

Όλες τις τεχνικές της συντήρησης και της ανάδειξης των επίπλων, τις έμαθα από τον πατέρα μου ενώ τα υπόλοιπα που κάνω είναι η συνέχιση των όσων έμαθα από κείνον. Από εκεί και πέρα χρειάζεται μελέτη: για την ιστορία των υλικών, τις ιδιότητες των υλικών για την ιστορία της τέχνης, γενικότερα. Φοβάμαι έτσι που πάμε ότι μαζί μ΄ εμένα θα χαθεί κι η τέχνη της πατίνας.
 

Με μέλη της Ομάδας του στο Ροδίνι
Με μέλη της Ομάδας του στο Ροδίνι     

 

 

Όταν ζωγράφισαν το στρογγυλό στις 7 Βαγιές
Όταν ζωγράφισαν το στρογγυλό στις 7 Βαγιές

 

Με μέλη της Ομάδας του που καθάρισαν το άγαλμα του Έρωτα από τις μπογιές. Θα ακολουθήσει πατινάρισμα.
Με μέλη της Ομάδας του που καθάρισαν το άγαλμα του Έρωτα από τις μπογιές. Θα ακολουθήσει πατινάρισμα. 

 

Κεντρική φωτογραφία: Βασίλης Φωτόπουλος