Να ανακαλύψουμε  το νέο όνειρο, αλλιώς  θα μηχανοποιηθούμε... από το φόβο

Γράφει ο αρχιτέκτονας
Αγαπητός Ξάνθης

Συναγερμός σήμανε στις βρετανικές αρχές στις 7 Οκτωβρίου καθώς υπήρχαν αναφορές ότι ένα αυτοκίνητο παρέσυρε πεζούς έξω από το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας στο Νότιο Κένσινγκτον του Λονδίνου. Η Μητροπολιτική Αστυνομία του Λονδίνου προχώρησε στη σύλληψη ενός υπόπτου που φέρεται να είναι ο οδηγός του αυτοκινήτου. Αμέσως ο φόβος της τρομοκρατικής ενέργειας διαπέρασε όλο τον κόσμο εκ νέου. Αποδείχθηκε τελικά σύμφωνα με το ανακοινωθέν της αστυνομίας ότι ήταν ένα απλό ατύχημα.   
Ζούμε σε ένα περιβάλλον φόβου.

Όλες οι πράξεις ερμηνεύονται με όρους φόβου. Η παγκοσμιοποίηση άνοιξε το κουτί της Πανδώρας καταρρίπτοντας τις σταθερές και παράλληλα εφεύρε τη θεωρία των παγκόσμιων υπηρεσιών άνευ συνόρων. Όμως η πλειονότητα δεν ωφελήθηκε, μάλιστα λέγεται ότι το 1%και μόνο του πληθυσμού διαχειρίζεται την τύχη του πλανήτη.
Τα πάντα αλλάζουν με ραγδαίο τρόπο.
Το μεγάλο δίλημμα που γεννιέται είναι: πόση αλλαγή μπορούν να χωνέψουν οι λαοί της οικουμένης;  

Το μότο της παγκοσμιοποίησης «ανάπτυξη παντού, ευημερία σε όλους» ήταν θελκτικό στις αρχές του ’90. Σήμερα, όμως η πραγματικότητα είναι ότι το 25% των νέων σε μέσο βαθμό είναι άνεργοι ή εργάζονται με part time.

Η φτώχεια επεκτείνεται με ραγδαίους ρυθμούς και η μετανάστευση απλώνεται σε όλα τα μήκη. Τα περιβαλλοντικά ζητήματα κατάντησαν συνεχή μάστιγα. Η τεχνολογία και η ρομποτική αντικατέστησε χιλιάδες θέσεις εργασίας και η ανάγνωση του «νέου κόσμου» είναι αναγκαία όσο ποτέ άλλοτε, γιατί οι σημερινές κοινωνικές απειλές δεν είναι φανερές όπως παλαιοτέρα αλλά άυλες και ασύμμετρες.

Το άγνωστο αφήνει φόβο και έτσι οι λαοί νοσταλγούν το σίγουρο του Χθες. Αλλά αυτό προκαλεί μια ψευδεπίγραφη εντύπωση αναπολώντας τα ωραία του Χθες λησμονούμε τα δύσκολα του σήμερα και τα χειρότερα του παρελθόντος.  

Η χώρα μετά τον Πόλεμο ήταν σε δεινή θέση. Λίγα σχολεία, ελάχιστα νοσοκομεία, ανύπαρκτοι δρόμοι,  μερικά αυτοκίνητα, δεν υπήρχε μετρό και σύγχρονα αεροδρόμια και τα λιμάνια μας με

υποτονικό εξοπλισμό.
Η Ελλάδα της ανάπτυξης του ‘50 και ‘60 άλλαξε ριζικά τη μίζερη εκείνη ρότα της. Παρά τα προβλήματα υπήρχε ελπίδα, υπήρχε μέλλον, υπήρχε εξέλιξη.
Η δυτική κοινωνία βασίστηκε σ’ αυτό το μέλλον της συνεργασίας και της αλληλεγγύης ως αντιστάθμισμα στον οδυνηρό Πόλεμο και ίδρυσε την τότε ΕΟΚ. Ήταν το θεμέλιο της νέας  πορείας του δυτικού πολιτισμού.
Ήταν το «ποδήλατο» της ανάπτυξης, το οποίο έχει την απαίτηση όλο και περισσότερο ορθοπεταλιά για να στέκεται όρθιο και σε κίνηση προς το αύριο.

Σήμερα δυστυχώς με την έλλειψη οραμάτων και την απειλή του πυρηνικού πολέμου να σφυρίζει στην Βόρεια Κορέα τα πάντα βρίσκονται σε αναβρασμό. Η κρίση του 2008 άφησε ανεξίτηλα τα χνάρια της στη σκέψη μας και στις πρωτοβουλίες των ηγετών.
Συρόμαστε πίσω από τα γεγονότα, δεν κατασκευάζουμε γεγονότα.

Η βλέψη και η αναπόληση του παρελθόντος δεν είναι απάντηση στις σημερινές προκλήσεις. Το να αναφέρεις το χθες, παροπλίζεις το σήμερα από τη μαχητικότητα της διαμόρφωσης ενός νέου περιβάλλοντος συμβατού με τις δικές μας (ανθρωπινές) παρεμβάσεις.

Η ραγδαία πρόοδος της τεχνολογίας και της επιστήμης, ο άνθρωπος-μηχανή, η κβαντομηχανική με την ανακάλυψη των μυστικών του σύμπαντος, των μαύρων τρυπών και των πολλών διαστάσεων, υποστηρίζουν το γύρισμα της σελίδας της ιστορίας. Οι προηγούμενες σελίδες ήταν γεμάτες από τον homo sapiens, τα θεμέλια της δημοκρατικής σκέψης, τη σωτηρία της ψυχής, την ελευθερία και την ισότητα, την ισχύ και την εθνική κυριαρχία, τη γεωπολιτική με τον πόλεμο-ειρήνη.

Τώρα γεμίζουν με τη διαχείριση, το management και το μάρκετινγκ των αγορών.
Η σημερινή ουτοπία στένεψε στα γρανάζια των αριθμών και των δεικτών της μεγέθυνσης και της υπερτροφίας
Έπεσε το μάτι μου σ’ ένα μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών στο Βέλγιο για «Διαχείριση του Πολιτισμικού Κεφαλαίου» και διερωτήθηκα σε τι μπορεί να υποστηρίξει τις ανθρωπιστικές σπουδές μια γνώση που εδράζεται στη διαχείριση και απορρίπτει (τουλάχιστον στον τίτλο) τη φιλοσοφία, την έρευνα της ύπαρξης και των νοημάτων, τις αξίες, τα ήθη και έθιμα
Οι «εποχή των μηχανών» ήδη ξεκίνησε.

Και το λυπηρό είναι ότι δεν το έχουμε καταλάβει εμείς οι human being ή ότι προσποιούμαστε ότι δεν το έχουμε αντιληφθεί.
Οφείλουμε να ανανεώσουμε το ραντεβού μας με την ιστορία σε μια αληθινή νεωτερικότητα  που θα μιλάει με τη γλώσσα της γνώσης και δεν θα πατάει μόνο το κουμπί του εξαρτήματος.

«Τα όρια ενός ανθρώπου καθορίζονται από τα όρια της γλώσσας του» έγραφε ο Ludwig Wittgenstein, 1889-1951, Αυστριακός φιλόσοφος.