Από το ΟΧΙ του 1940 στο ΟΧΙ του σήμερα

Γράφει η Ρένα Παπακωνσταντίνου
Εκπαιδευτικός Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης

Η 28η Οκτωβρίου δεν είναι απλά μία ημέρα μνήμης. Είναι μία μέρα αυτοκριτικής, αυτοελέγχου, αυτοπροσδιορισμού. Στη ζωή πάντα υπάρχουν γίγαντες εν αναμονή κι εμείς ίσως νάνοι να πρέπει να παλέψουμε. Πόσες φορές η Ιστορία δεν απέδειξε ότι το μέγεθος δε μετρά, ο πλούτος δε φτουράει, μα μόνο ένα πράγμα ορθώνεται ισχυρό κι ατρόμητο στους κινδύνους: η ψυχή. Πόσο μάλλον η ελληνική, που δοξάστηκε στα βάθη των αιώνων.......

Αξίζει να μεταφερθεί κανείς νοερά στην Ελλάδα της ημέρας εκείνης του 1940 όταν ραδιόφωνα και σειρήνες καλούσαν όλο το λαό στο μεγαλύτερο προσκλητήριο. Το πρώτο πολεμικό ανακοινωθέν το πρωί της 28ης Οκτωβρίου έλεγε:  «Από της 6ης και τριάντα πρωινής σήμερον ο εχθρός προσβάλλει τα ημέτερα τμήματα προκαλύψεως της Ελληνοαλβανικής μεθορίου. Αι ημέτεροι δυνάμεις αμύνονται του πατρίου εδάφους.»   

Τρία γράμματα περικλείουν το ηθικό μεγαλείο του Έλληνα στις κρισιμότερες φάσεις της ιστορίας του: ΟΧΙ. Με αυτή τη λέξη απάντησε ο λαός μας στο άγγελμα του πολέμου κι έτρεξε να υπερασπιστεί την πατρίδα του, Οι ώρες εκείνες ήταν κρίσιμες όχι μόνο για την Ελλάδα αλλά και για ολόκληρη την ανθρωπότητα.   

Ο Φασισμός είχε εξαπολύσει την καταιγίδα του β' Παγκοσμίου Πολέμου και είχε σημειώσει εντυπωσιακές επιτυχίες. Ήθελε να επιβάλλει μια νέα τάξη πραγμάτων σύμφωνα με την οποία το ελεύθερο φρόνημα έπρεπε να υποταχθεί στη βία και την υλική υπεροχή. Οι ακατάλυτες ηθικές και πνευματικές αξίες έπρεπε να παραμεριστούν, η ανεξαρτησία των λαών, η εδαφική ακεραιότητα των κρατών, η ατομική και εθνική ελευθερία δεν αναγνωρίζονταν σαν δικαιώματα αλλά έπρεπε να ρυθμίζονται από τη θέληση και τα συμφέροντα των ανθρώπων της νέας τάξης πραγμάτων.   

Ο ελεύθερος όμως κόσμος δε θέλησε να υποκύψει σε αυτή τη νέα τάξη κι έτσι ξέσπασε ο πολύνεκρος πόλεμος.   
Οι στρατιές του Φασισμού κινήθηκαν και κατέκλυσαν την Ευρώπη. Κράτη άριστα οργανωμένα διαλύθηκαν μέσα σε λίγες μέρες. Πόλεις βομβαρδίστηκαν και μεταβλήθηκαν σε ερείπια. Χιλιάδες οι νεκροί καθημερινά. Η σκιά του θανάτου πλανιόταν πάνω από την Ευρώπη χωρίς κανένα ελπιδοφόρο μήνυμα. Ο κατακτητής προχωρούσε ακάθεκτος.   

Σχεδόν ολόκληρη η Ευρώπη είχε υποκύψει. Εκείνες λοιπόν τις κρίσιμες για την ανθρωπότητα ώρες η Ελλάδα πιστή στον υπέρτατο νόμο της υπεράσπισης του πάτριου εδάφους βροντοφώναξε ΟΧΙ στην αξίωση του Φασισμού να του παραδώσει τα όπλα της, να του παραδώσει τη γη των προγόνων της και να δεχτεί τα δεσμά της σκλαβιάς.   
Κατάπληκτοι οι λαοί της γης, ελεύθεροι και σκλάβοι, εμπόλεμοι και μη, έστρεψαν τα βλέμματά τους στη μικρή εκείνη χώρα, την ένδοξη Ελλάδα και χειροκρότησαν.   

Αυτή την ώρα που το κτήνος του Φασισμού είχε φτάσει στο αποκορύφωμα της ορμής του, του θράσους και της ισχύος του, η μικρή Ελλάδα δε φοβήθηκε την αριθμητική δύναμη του εχθρού και την υπεροχή του σε όπλα. Με πίστη στο ιδανικό της ελευθερίας σήκωσε το ανάστημά της για μια θανάσιμη αναμέτρηση. Σελίδες μεγαλείου και δόξας γράφονται με το  τίμιο αίμα των ηρώων μας. Στη Βόρεια Ήπειρο υψώνεται η γαλανόλευκη σημαία μας. Ο ιταλικός στρατός πανικοβάλλεται και  οπισθοχωρεί. Ο εξευτελισμός του Μουσολίνι στα μάτια του συνεταίρου του Χίτλερ είναι χωρίς προηγούμενο.   

Την πολύτιμη και αναμφισβήτητη προσφορά των Ελλήνων αναγνώρισαν τότε όλοι εκείνοι που μάχονταν ενάντια στις δυνάμεις του Άξονα. Αξίζει να επαναλάβουμε ότι ο ραδιοσταθμός του Λονδίνου στις 28-10-1940 μετέδιδε «Άλλοτε λέγαμε οι Έλληνες μάχονταιι σαν ήρωες. Τώρα θα λέμε: Οι ήρωες μάχονται σαν Έλληνες».   
Ο ελληνικός λαός δεν πολέμησε από αγάπη προς τον πόλεμο, αλλά από αφοσίωση και λατρεία για την ελευθερία.   

Στο προσκλητήριο της τιμής και του καθήκοντος έδωσε το παρόν ο ελληνικός λαός την 28η Οκτωβρίου. Και όταν μετά την ήττα και τη συντριβή των Ιταλών του Μουσολίνι οι μεραρχίες του Χίτλερ κατέκλυσαν την Ελλάδα και η σημαία του αγκυλωτού σταυρού βεβήλωσε τον ιερό βράχο της Ακρόπολης, η ελληνική ψυχή παρέμεινε ελεύθερη, αδούλωτη. Ο αγώνας εναντίον του κατακτητή δε σταμάτησε.

Οι διωγμοί, τα βασανιστήρια , τα στρατόπεδα συγκέντρωσης, οι εκτελέσεις, η πείνα, αντί να κάμψουν τη θέληση και την αντοχή του ελληνικού λαού αντίθετα θέριεψαν στην ψυχή του και  το πάθος για ελευθερία και ανανέωσαν τις δυνάμεις του να συνεχίσει τον αγώνα. Οργάνωσε στις πόλεις και στα χωριά το κίνημα της Εθνικής Αντίστασης.   

Ο κατακτητής δεχόταν σκληρά χτυπήματα κι ήταν υποχρεωμένος να διατηρεί εδώ σημαντικές στρατιωτικές δυνάμεις. Ο αγώνας κατά του Φασισμού έγινε παγκόσμιος. Θανάσιμα πλήγματα καταφέρονταν κατά του εχθρού σε όλα τα μέτωπα. Η ποθητή νίκη άρχιζε να γλυκοχαράζει. Ο κατακτητής εγκατέλειψε την Ελλάδα. Στο βράχο της Ακρόπολης υψώθηκε και πάλι η γαλανόλευκη. Ο Χίτλερ και ο Μουσολίνι ήταν νεκροί και μαζί μ' αυτούς και ο Φασισμός. 

Η σημερινή λοιπόν γιορτή είναι γιορτή των Ελλήνων. Είναι γιορτή του Ελεύθερου πνεύματος. Και σαν ελεύθερος λαός, σαν έλληνες ας τιμήσουμε και σήμερα τους ήρωες του 1940 και ας τους υποσχεθούμε πως αν η μοίρα κάποτε αναστήσει μπροστά μας ένα νέο ’40, ξανά μ'ένα ΟΧΙ θ' απαντήσουμε.  

Ο ελληνικός λαός απάντησε λιτά και αγέρωχα με μία μονάχα λέξη: ΌΧΙ.
ΌΧΙ όπως Μολών λαβέ.
ΌΧΙ όπως Ελευθερία ή Θάνατος.
ΌΧΙ όπως προστάζει η περηφάνια, η λεβεντιά, η ιστορία μας.

Αυτή η αθάνατη απάντηση, επιβεβαιώνει για μία ακόμα φορά πως η Ελλάδα δεν ολιγοψυχεί, δεν τρομάζει, δεν λυγίζει, δεν υποκύπτει στη βία και τη βαρβαρότητα, αλλά μένει ακλόνητη στο μετερίζι της ανθρωπιάς και των ακατάλυτων ιδανικών, πιστός αιώνιος και ακοίμητος φύλακας των Θερμοπυλών της παγκόσμιας Ελευθερίας.

Αυτό το ΌΧΙ πρέπει να φωνάξουμε και σήμερα όλοι μαζί με μία φωνή σε όλους αυτούς που μάχονται να αφανίσουν τον ελληνικό πολιτισμό, ν' αμαυρώσουν την ιστορική αλήθεια, να καταπατήσουν την επική αξιοπρέπεια και να εξολοθρεύσουν την δοξασμένη από τα βάθη των αιώνων ελληνική ψυχή.

"Σε μερικούς ανθρώπους Έρχεται μία μέρα 
που πρέπει το μεγάλο ΝΑΙ ή το μεγάλο ΌΧΙ
να πούνε. Φανερώνεται αμέσως οποίος το’χει
έτοιμο μέσα του το ΝΑΙ, και λέγοντας το πέρα 
πηγαίνει στην τιμή και στην πεποίθησή του. 
Ο αρνηθείς δεν μετανιώνει. Αν ρωτιούνταν πάλι, 
ΌΧΙ θα ξαναέλεγε. Κι όμως τον καταβάλλει 
εκείνο το ΌΧΙ - το σωστό - εις όλην την ζωή του."

Κ.Π.Καβάφης