Δύο μήνες ανοικτή  για το κοινό η έκθεση  για την Ενσωμάτωση της Δωδεκανήσου

Για δύο μήνες θα παραμείνει ανοιχτή στο κοινό η έκθεση με τον τίτλο «Η μακρά πορεία της Δωδεκανήσου προς την ενσωμάτωση» που εγκαινιάζεται σήμερα το μεσημέρι από τον πρόεδρο της βουλής Νίκο Βούτση και τον περιφερειάρχη Γιώργο Χατζημάρκο.

Η έκθεση θα φιλοξενηθεί στο παλιό ελληνικό προξενείο (πρώην οικία Παυλίδη επί της Ι. Καζούλλη)  και καλύπτει την περίοδο από την έναρξη της ιταλικής κατοχής των νησιών έως και λίγο μετά την επίσημη ενσωμάτωσή τους στο ελληνικό κράτος (π. 1912-1955) και διαρθρώνεται σε έξι ενότητες: η ιταλική κατοχή, η δίνη του πολέμου, η βρετανική διοίκηση, το μέτωπο της διπλωματίας, η ελληνική στρατιωτική διοίκηση 1947-1948, η Γενική Διοίκηση Δωδεκανήσου 1948-1955. 

Αξίζει να σημειωθεί ότι στο κτίριο τοποθετήθηκε και η ιστορική πινακίδα που υπήρχε κατά τη λειτουργία του προξενείου, ενώ πρόθεση της περιφέρειας είναι ο χώρος αυτός να παραμείνει ζωντανός και να φιλοξενεί σημαντικά γεγονότα.

Θα πρέπει να υπογραμμιστεί ότι ο κ. Βούτσης θα φτάσει στη Ρόδο γύρω στη 1 το μεσημέρι από την Αθήνα και αμέσως μετά θα μεταβεί μαζί με τον περιφέρειάρχη στο χώρο του πρώην προξενείου όπου θα πραγματοποιηθούν με κάθε επισημότητα στις 13.45 τα εγκαίνια. Οι πόρτες του προξενείου θα ανοίξουν και πάλι ακριβώς μετά από 77 χρόνια…

Μιλώντας για τη σημερινή μέρα ο περιφερειάρχης ανέφερε σε συνέντευξη τύπου τα εξής:  «Είναι μία μέρα που έχει ιδιαίτερο συμβολισμό για τα Δωδεκάνησα και φυσικά στο πρόσωπο της Ρόδου που είναι η πρωτεύουσα της Δωδεκανήσου. Αναφέρομαι στην έκθεση που θα φιλοξενηθεί σε ένα ιστορικό κτίριο του νησιού μας το παλιό προξενείο της Ελλάδος. Βρήκαμε και την πινακίδα που είχε για να την ξαναβάλουμε στο κτίριο, αυτήν που έλεγε Ελληνικό προξενείο. Είναι η πρωτότυπη, τη βρήκαμε στην αποθήκη, και την έχουμε αναρτήσει…

Εκείνη τη μέρα 28η Οκτωβρίου 1940 η χώρα έγραψε μία μεγάλη ιστορία, εκείνη τη μέρα το κτίριο έκλεισε και ακριβώς την ίδια μέρα 77 χρόνια μετά ανοίγει. Ανοίγει ξανά την πόρτα του ανακαινισμένο, το κτίριο που αγοράστηκε επί νομαρχίας Σάββα Καραγιάννη από την οικογένεια Παυλίδη, ανακαινίστηκε από τον περιφερειάρχη Γιάννη Μαχαιρίδη και ανοίγει τις πύλες του στις 28 Οκτωβρίου.

Αυτές οι στιγμές δίνουν τη δυνατότητα στους νέους να κοιτάξουν μία ματιά στο παρελθόν και στην ιστορία αυτού του τόπου για να αντιληφθούν τι ακριβώς έχουν να προστατεύσουν. Πόσο βαριά είναι η κληρονομιά που έχουν παραλάβει… Η έκθεση θα παραμείνει για δύο μήνες και στόχος μας είναι αμέσως μετά να φέρουμε μία άλλη έκθεση επίσης σημαντική για την ιστορία του τόπου».

Ο εορτασμός της εθνικής επετείου του ΟΧΙ στην πόλη της Ρόδου περιλαμβάνει τα εξής:

Ώρα 8. 00 Επίσημη έπαρση της Σημαίας στο Βωμό της Πατρίδας με τη συμμετοχή τιμητικού αποσπάσματος της 80 ΑΔΤΕ και της Φιλαρμονικής της.

Ώρα 10.00

- Επίσημη Δοξολογία στον Ιερό Ναό του Ευαγγελισμού Ρόδου.

- Τιμές θα αποδώσει η Φιλαρμονική της 80 ΑΔΤΕ.

Εκφώνηση πανηγυρικού από την κ. Στέλλα Βουτσά, Διδάκτωρ Λογοτεχνίας και καθηγήτρια Φιλολογίας στο 4ο Λύκειο Ρόδου.

- Ακολουθεί επιμνημόσυνη δέηση και κατάθεση στεφάνων στο Βωμό της Πατρίδας.

 Ώρα 11:00

Παρέλαση με επικεφαλής τη Φιλαρμονική του Δήμου Κω, των αναπήρων, παλαιών πολεμιστών, του Ε.Ε.Σ (παραρτήματος Ρόδου), του Λυκείου Ελληνίδων «Εργάνη Αθηνά και των λοιπών σωματείων, προσκόπων, οδηγών, μαθητών και μαθητριών, κέντρου παιδικής μέριμνας Θηλέων Ρόδου, του Διεθνούς Σχολείου Ρόδου, των Δημοτικών σχολείων, Λυκείων, Τεχνικών Σχολών, ΑΣΤΕ Ρόδου, ΤΕΣΤΕ Ρόδου.

 Kλείνει η Φιλαρμονική της 95 ΑΔΤΕ, επικεφαλής των μηχανοκίνητων και πεζοπόρων τμημάτων της Ελληνικής Αστυνομίας.

Το γενικό πρόσταγμα της παρέλασης για τα τμήματα και των σχολείων, σωματείων, οργανώσεων κλπ. θα έχει ο κ. Παπαγεωργίου Αντώνης, ΚΦΑ, υπεύθυνος Ομάδας Φυσικής Αγωγής.

 Βοηθοί ορίζονται οι: κ. Μαντικός Νικόλαος-ΚΦΑ της ομάδας Φυσικής Αγωγής, κ. Σταυριά Αναστασία-ΚΦΑ της ομάδας Φυσικής Αγωγής, κ. Κουλτζή Άννα- ΚΦΑ Μουσικό Γυμνάσιο Ρόδου.

 Ώρα 12.00 Πέρας των εκδηλώσεων

Ώρα 13.45 Εγκαίνια έκθσης «Η μακρά πορεία της Δωδεκανήσου προς την ενσωμάτωση» στο κτίριο του παλαιού Ελληνικού Προξενείου.

Ώρα 17.00 Επίσημη υποστολή σημαίας στο Βωμό της Πατρίδας με συμμετοχή τιμητικού αποσπάσματος και της Φιλαρμονικής της 95 ΑΔΤΕ.

Τελετάρχης της Περιφερειακής Ενότητας Ρόδου ορίζεται η κ. Κούκου Βασιλική.

Μήνυμα του δημάρχου Ρόδου για την εθνική επέτειο της 28ης Οκτωβρίου 1940
Στον ιστορικό χρόνο της επετείου της 28ης Οκτωβρίου 1940 είναι άξιο για την ιστορική μνήμη να αναφερθεί η νεότερη ιστορία της Δωδεκανήσου. 

Η 28η Οκτωβρίου 1940 υπήρξε η αφετηρία ενός μεγάλου Αγώνα. Ο Ελληνικός στρατός, με απαράμιλλο σθένος, αψηφώντας την υπεροπλία των Ιταλικών φασιστικών δυνάμεων, αντιμετώπισε στα βουνά της Αλβανίας την εχθρική επίθεση και κατόρθωσε να απωθήσει τους πάνοπλους εισβολείς,  αποτρέποντας το πέρασμά τους προς τα εδάφη της χώρας μας. Οι νίκες των Ελλήνων, που αντιστάθηκαν στους κατακτητές και πολέμησαν για την ελευθερία, την ειρήνη και την αξιοπρέπεια συνέβαλαν καθοριστικά στην αφύπνιση των αντιστασιακών δυνάμεων της δημοκρατικής Ευρώπης. 

Η κήρυξη του ελληνοϊταλικού πολέμου στις 28 Οκτωβρίου 1940 βρίσκει τα Δωδεκάνησα υπό ιταλική στρατιωτική κατοχή. Το περήφανο «όχι» του ελληνικού λαού στους κατακτητές αναπτερώνει το ηθικό και τις ελπίδες των Δωδεκανησίων. Oι Δωδεκανήσιοι που ζούσαν στην ελεύθερη Eλλάδα, καθώς κι όσοι κατόρθωσαν να δραπετεύσουν από τα νησιά έσπευσαν τότε να καταταγούν εθελοντές στον ελληνικό στρατό και συγκροτήθηκε ταχύτατα, από τις πρώτες ακόμα εβδομάδες του πολέμου, το «Δωδεκανησιακόν Σύνταγμα», που αποτέλεσε τμήμα της 20ής Mεραρχίας και πήρε μέρος στις επιχειρήσεις κατά των Γερμανών στο μακεδονικό μέτωπο. Ο Διοικητής του Συντάγματος Δωδεκανησίων, Μάρκος Κλαδάκης,  γράφει στην ημερήσια διαταγή της 20.12.1940: “Δωδεκανήσιοι στρατιώται, Τιμήσατε τα όπλα μας, Λαμπρύνατε την σημαίαν μας, Δοξάσατε το Σύνταγμα μας». 

Η μέρα εκείνη, η 28η Οκτωβρίου 1940 στη Ρόδο ήταν ηλιόλουστη. Η είδηση της ενάρξεως του πολέμου με την επίδοση του τελεσιγράφου τις πρωινές ώρες μεταδόθηκε από το Ράδιο «Ε», των ιταλικών στρατιωτικών δυνάμεων που ήταν εγκατεστημένο στο Ροδίνι. Στις 6 το πρωί δύναμη καραμπινιέρων αποκλείει την περιοχή του Νιοχωριού και ειδικά το δρόμο όπου βρίσκεται το Βασιλικό Προξενείο της Ελλάδος.

Οι επικεφαλής αξιωματικοί παραβιάζουν τον αύλειο χώρο και εγκαθίστανται εκεί, μη επιτρέποντες σε κανένα να εγκαταλείψει το κτίριο. Ο Πρόξενος Γεώργιος Χριστοδούλου, στην επίσημη έκθεσή του γράφει ότι «...την ημέραν της ενάρξεως του Ελληνοϊταλικού πολέμου, συγκεκριμένως δε την 6ην πρωινήν ώραν της 28ης Οκτωβρίου, άνευ τινός προειδοποιήσεως το Βασιλικόν Προξενείον περιεκυκλώθη υπό Ιταλών Carabinieri, οίτινες εγκατασταθέντες αποτόμως εις τον κήπον του Προξενείου παρημπόδισαν οιανδήποτε κίνησιν εμού τε και του προσωπικού του Προξενείου.

Περί ώραν 8ην της αυτής ημέρας προσήλθεν αξιωματικός της ιταλικής καραμπινιερίας όστις μοι ανήγγειλε, κατ' εντολήν του Γενικού Διοικητού των Νήσων, ότι το ληφθέν μέτρον ωφείλετο εις την δημιουργηθείσαν μεταξύ Ελλάδος και Ιταλίας έντασιν των σχέσεων...».

Οι Iταλοί ενέτειναν τα μέτρα παρακολούθησης και καταπίεσης του πληθυσμού ενώ συνέλαβαν όλους τους Έλληνες υπηκόους και τους έκλεισαν σε στρατόπεδο στην τάφρο του φρουρίου της Pόδου υπό φριχτές συνθήκες διαβίωσης. Τα Δωδεκάνησα δοκιμάζουν όλη τη φρίκη του πολέμου με τις φυλακίσεις και εκτελέσεις πατριωτών, τους βομβαρδισμούς, τις πολεμικές επιχειρήσεις, παράλληλα με τη δράση των καταδρομέων και τις πράξεις αντίστασης των Δωδεκανησίων. 

Στο σημείο αυτό επιβάλλεται να αποτίσομε φόρο τιμής και μνήμης σε όλους του Δωδεκανήσιους, που τίμησαν την εθελοντική τους ιδιότητα, τον τόπο καταγωγής τους και τον Ελληνικό Στρατό και βρήκαν ηρωϊκό θάνατο από τους κατακτητές στο μέτωπο του αγώνα. Πρώτος ΄Ελληνας αξιωματικός και πρώτος των ηρώων, που έπεσε στον πόλεμο αυτό, ήταν ο Αλέξανδρος Διάκος. Σκοτώθηκε πολεμώντας στην πρώτη γραμμή και κάνοντας απανωτές εφόδους, σαν ομηρικός ήρωας.

Ο Δημήτριος Δηλμπεράκης έχοντας λάβει μέρος σε πολλές μάχες στο αλβανικό μέτωπο, πέφτει ηρωϊκά πολεμώντας στη μάχη του Αργυροκάστρου. Ο Μιχάλης Καλλιγάς έπεσε ηρωϊκά στο αλβανικό μέτωπο μαχόμενος ως εθελοντής. Ο Γεώργιος Λέων έχασε τη ζωή του πολεμώντας με το Σύνταγμα Εθελοντών Δωδεκανησίων. Ο ιατρός και εθελοντής του Σύνταγματος Εθελοντών Δωδεκανησίων, Ιωάννης Κωνσταντόπαις από τη Σύμη, ο άλλος ιατρός από την Κάλυμνο, Μιχάλης Καθοπούλης  χάνουν τη ζωή τους, μαχόμενοι ηρωϊκά.

Ο Παναγιώτης Ορφανίδης από το Απέρι Καρπάθου, πρώτος δωδεκανήσιος αξιωματικός της Αεροπορίας πέφτει ηρωικά μαχόμενος στον Ελληνοϊταλικό πόλεμο. Και βέβαια  το Σύνταγμα των Εθελοντών Δωδεκανησίων, με πρώτο διοικητή, το Μάρκο Κλαδάκη από τη Σύμη.

Στον ιστορικό χρόνο, μία αλυσίδα ιστορικών και πολιτικών γεγονότων ακολουθεί τη νεότερη ιστορία της Δωδεκανήσου: Επτά χρόνια μετά, στις 22 Οκτωβρίου 1947, η Βουλή των Ελλήνων επικυρώνει με το Ν.Δ. 423/21 την Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων, που κατέληξε στο αίσιο για τη Δωδεκάνησο τέρμα, της επανενσωμάτωσής τους στην Ελλάδα.

Η Δ' Aναθεωρητική Bουλή των Eλλήνων ψηφίζει τον Νόμο 518/48 «περί προσαρτήσεως της Δωδεκανήσου εις την Ελλάδα», που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως την 7/9.1.1948, ο οποίος στην πρώτη παράγραφο του μόνου άρθρου, αναφέρει: «Αι νήσοι της Δωδεκανήσου Ρόδος, Κάλυμνος, Κάρπαθος, Αστυπάλαια, Νίσυρος, Πάτμος, Χάλκη, Κάσος, Τήλος,Σύμη, Κως, Λέρος και Καστελλόριζον, ως και αι παρακείμεναι νησίδες είναι προσηρτημέναι εις το Ελληνικόν Κράτος από της 28ης Οκτωβρίου 1947».  

 Το «Όχι» των Ελλήνων του 1940 και το «Όχι» των Δωδεκανησίων, απέναντι στο ιταλικό φασιστικό καθεστώς, απέναντι στην αξίωση παράδοσης και υποταγής της πατρίδας μας, αποτύπωσε διαχρονικά την πίστη του λαού μας στο ιδανικό της ελευθερίας και στις αξίες της φιλοπατρίας, της αξιοπρέπειας, της υπερηφάνειας και της εθνικής ανεξαρτησίας.

Μήνυμα προέδρου ΝΟΔΕ Δωδεκανήσου
Σήμερα είναι μια ημέρα τιμής, μνήμης και περισυλλογής των Ελλήνων όπου γης.

Ημέρα τιμής και μνήμης στους Έλληνες που έγραψαν ένδοξες σελίδες ιστορίας στον πόλεμο του 1940.

Ημέρα περισυλλογής γιατί οι πρόγονοι μας, μας δίδαξαν ότι ενωμένοι μπορούμε να καταφέρουμε πολλά.

Η επέτειος της 28ης Οκτωβρίου μας δείχνει ότι η ενότητα του Έθνους είναι αναγκαία προϋπόθεση για να προχωρήσει μπροστά η χώρα και να αντιμετωπίσει κάθε απειλή για την ακεραιότητα και τα συμφέροντα της.

Οι αγώνες και τα ιδανικά των Ελλήνων του 1940 αποτελούν πολύτιμη παρακαταθήκη για όλους μας, ιδιαίτερα για τις νέες γενιές των Ελλήνων.

Σήμερα η ελληνική κοινωνία λέει "ΟΧΙ" σε αυτά που την οδηγούν πίσω και απαιτεί να γίνει πάλι η Ελλάδα μια χώρα που σέβεται τους πολίτες της.

Λέει "ΟΧΙ" σε πολιτικές που διχάζουν τους Έλληνες.

Οι Δωδεκανήσιοι που άντεξαν την πιο μεγάλη σκλαβιά,  στέλνουν μήνυμα αισιοδοξίας ότι ο αγώνας για μια καλύτερη Ελλάδα, για την "Ελλάδα που αξίζουμε", για τα "Δωδεκάνησα που αξίζουμε" θα συνεχιστεί.

Και το Αιγαίο θα είναι πάντα γαλανόλευκο.