Μια από τις μεγαλύτερες σφαγές της Ελληνικής ιστορίας ζωντανεύει στο Δημοτικό Θέατρο Ρόδου

Στις 10 του Ιούνη είναι ο τίτλος του έργου  του Γιώργου Ηλιόπουλου που παρουσιάζει από την Παρασκευή 3 Νοεμβρίου και για 7 παραστάσεις στο Δημοτικό θέατρο Ρόδου η θεατρική ομάδα Πράξις.

Πρόκειται για το νέο έργο του βραβευμένου συγγραφέα , το οποίο ανεβαίνει για πρώτη φορά και ανήκει στη κατηγορία docu theatre (είδος που επίσης πρώτη φορά θα δούμε στη Ρόδο )καθώς ως καμβάς χρησιμοποιούνται αληθινά γεγονότα και μαρτυρίες μιας από τις μεγαλύτερες σφαγές στη σύγχρονη Ελληνική ιστορία.

Τα μαζικά εγκλήματα των Ναζί κατά του άμαχου ελληνικού πληθυσμού απλώθηκαν σε όλη την επικράτεια της χώρας, από την Κρήτη μέχρι και τη Βόρεια Ελλάδα, καθώς η φρίκη δεν προσπέρασε  κανέναν. Ενενήντα  πόλεις και χωριά  γνώρισαν τη μαζική ναζιστική θηριωδία.

Στις 10 Ιουνίου 1944 οι Γερμανοί μπήκαν στο Δίστομο και σε αντίποινα για τις απώλειές τους ( 6 νεκροί και 15 τραυματίες)  στην μάχη στο Στείριο με τους αντάρτες άρχισαν την σφαγή όσων κατοίκων έβρισκαν στο χωριό! Η μανία τους ήταν τόσο μεγάλη, ώστε δεν ξεχώριζαν από το μακελειό ούτε τα γυναικόπαιδα, ούτε τους ηλικιωμένους!  Βρέφη εκτελέστηκαν και γυναίκες βιάστηκαν πριν θανατωθούν! Η σφαγή σταμάτησε μόνον όταν νύχτωσε και αναγκάστηκαν να επιστρέψουν στην Λιβαδειά, αφού πρώτα έκαψαν τα σπίτια του χωριού ενώ στη διαδρομή σκότωναν όποιον έβρισκαν μπροστά τους!

 


Οι νεκροί του Διστόμου έφτασαν τους 230 (117 γυναίκες και 113 άντρες), ανάμεσά τους και 53 παιδιά κάτω των 16 ετών, σε μια από τις μεγαλύτερες σφαγές αμάχων από τις γερμανικές κατοχικές δυνάμεις στην Ελλάδα. Στον απόηχο της επιχείρησης εξιλασμού, η γερμανική θηριωδία έγινε γνωστή μέσω του δικτύου BBC στον υπόλοιπο κόσμο και προκάλεσε την κατακραυγή της διεθνούς κοινής γνώμης.

Η Γερμανική Διοίκηση της Αθήνας έσπευσε βέβαια να επιρρίψει την ευθύνη αποκλειστικά στους κατοίκους του Διστόμου, καθώς -όπως ανέφερε σε ανακοίνωσή της- δεν συμμορφώθηκαν με τις στρατιωτικές εντολές του κατακτητή.

 Στο «Επίγραμμα για το Δίστομο», ο μεγάλος μας ποιητής Γιάννης Ρίτσος παρατηρεί ποιητικά: «Εδώ 'ναι το πικρό το χώμα του Διστόμου / ώ εσύ διαβάτη, όπου πατήσεις να προσέχεις / Εδώ πονά η σιωπή, πονάει η πέτρα κάθε δρόμου κι απ' τη θυσία κι απ' τη σκληρότητα του ανθρώπου / Εδώ μια στήλη απλή, μαρμάρινη, όλη κι όλη / με ονόματα σεμνά, και τη Δόξα τα ανεβαίνει / λυγμό λυγμό, σκαλί σκαλί, μεγίστη σκάλα»…

Σύμφωνα με την απόφαση του Δικαστικού Συμβουλίου για τα εγκλήματα πολέμου τον Ιούνιο του 1946, διατάσσεται η σύλληψη των έξι Γερμανών αξιωματικών που θεωρήθηκαν υπεύθυνοι.

Τον Αύγουστο του 1947, στο δικαστήριο εγκληματιών πολέμου της Νυρεμβέργης για την Ελλάδα κλήθηκαν ως μάρτυρες καθηγητές και διευθυντές αστυνομίας, αλλά κανένας Διστομίτης.

Οι δολοφόνοι του Διστόμου Rickert, Kopfher, Zabel δεν καταδικάζονται. Ο υπολοχαγός των Ες Ες, Χανς Ζάμπελ, είχε συλληφθεί από τους συμμάχους στα βουλγαρικά σύνορα. Οι Γάλλοι τον παρέδωσαν στην ελληνική κυβέρνηση. Κρατήθηκε στις φυλακές Θεσσαλονίκης και μετά στις φυλακές Αβέρωφ.Τον Αύγουστο του 1949 ομολόγησε την έκταση των γερμανικών θηριωδιών στο Δίστομο, αλλά δικαιολογήθηκε ότι εκτελούσε διαταγές ανωτέρων του.

Κρατούμενοι αντιστασιακοί που γνώριζαν τη δράση του προσπάθησαν να τον σκοτώσουν, αλλά οι φύλακες τον γλίτωσαν, μεταφέροντάς τον σε χωριστό κελί.

Κάποτε τον ζήτησαν οι γερμανικές αρχές για... παράλληλη εξέταση. Ο σφαγέας απεστάλη μαζί με όλη τη δικογραφία. Δεν επέστρεψε ποτέ, η δικογραφία εχάθη...

Ο Ζάμπελ πέθανε ειρηνικά στην πατρίδα του, πλήρης ημερών σε ηλικία 92 ετών...

Η σφαγή στο Δίστομο μέχρι πριν από λίγα χρόνια αποτελούσε μια «υπερβολική, φανταστική ιστορία» για τους σημερινούς μας συμμάχους...

Αλλά και εις τα καθ’ ημάς, μέχρι το 1988 το Ληξιαρχείο του Δήμου Διστόμου ανέφερε για τους σκοτωμένους: «Απεβίωσαν». Σαν να λέμε από αρρώστια ή από βαθιά γεράματα...

Για 20 χρόνια οι επιζήσαντες της 4ης Μεραρχίας που έδρασε στο Δίστομο συγκεντρώνονταν κάθε Οκτώβριο στη βαυαρική πόλη Μαρκχάντφελντ, φωλιά των ναζί, να γιορτάσουν τα πολεμικά τους ανδραγαθήματα. 

Το ντοκιμαντέρ που γύρισε το 1984 στο Δίστομο ο Γερμανός δημοσιογράφος Εμπερχαρτ Ρόιντ Χολτς και προβλήθηκε στο κανάλι ARD αποκάλυψε για πρώτη φορά στα μάτια των συμπατριωτών του την τραγική αλήθεια του Διστόμου.

Τη σκηνοθεσία του έργου ανέλαβε ο Γιώργος Ηλιόπουλος. Τα σκηνικά υπογράφει η  Ανδρομάχη Μπατζούκη. 

Φωτογραφίες - προβολές – graphics: Γιώργος  Ηλιόπουλος  
Βοηθός σκηνοθέτη:  Ελένη Μικρομανώλη 

Τη μουσική ειδικά για τη παράσταση έγραψαν  ο Μάνος Σάββενας και ο Γιάννης Χατζηδιάκος
Παίζουν ζωντανά οι μουσικοί: Μάνος Σάββενας (πιάνο, κρουστά, ακορντεόν) και  Γιάννης Χατζηδιάκος  (κλαρίνο σαξόφωνο)

Τραγούδι: Ανθή Πατσάη
Παίρνουν μέρος οι: Βαγγέλης Ανυφαντής, Γιάννης Αποκούραστος, Ρούλα Βασιλοπούλου, Γαβριήλ Καρπάθιος, Χρυσούλα Κόζα, Μίσσυ Κώστα ,Ελένη Μικρομανώλη, Ανδρομάχη Μπατζούκη, Νεκταρία Νομικού, Βάσω Ντελλάκη,  Γιάννης Παπαγεωργίου, Σταμάτης Παπαμιχαήλ, Ιφιγένεια Παπανικολάου, Καθολική Περνάρη, Κατερίνα Τουβρά, Κώστας Χαρτοφύλης.

Οι παραστάσεις θα δοθούν από τις  3 έως και τις  9 Νοεμβρίου στο Δημοτικό θέατρο Ρόδου στις 21.30 μ.μ. 

Εισιτήρια προπωλούνται:  
Αυλή μεζεδοπωλείο ( πεζόδρομος Κωστή Παλαμά 17)
cream Donuts ( Κων στ. Τσαλδάρη 1)
Πλατής κοσμηματοπωλείο  (Κωνστ. Υδραίου 64 )
Τιμή εισιτηρίου προπώλησης 10 ευρώ.
Στο ταμείο 12 ευρώ. 
Εισιτήρια φοιτητών και ανέργων  9 ευρώ.