Λεξιστορείν: Το γαλάζιο τ ‘ουρανού

Επιμέλεια Αλέξανδρος Ν. Κατσαράς
Φιλόλογος
katsaras2002@yahoo.gr

Τα επίθετα γαλανός και γαλάζιος έχουν την αφετηρία  τους στο  ουσιαστικό  κάλαϊς = πολύτιμος  λίθος με γαλαζοπράσινο χρώμα, πράγμα  που εξηγεί και τη σημασία τους.

Το ανοιχτό γαλάζιο χρώμα, το θαλασσί, ονομάζεται και γλαυκό (αρχικά σήμαινε τον λαμπρό από την λέξη γλαυξ =η κουκουβάγια που χαρακτηρίζεται για τα λαμπερά της μάτια την νύχτα).

Αντίθετα το χρώμα μπλε είναι λέξη αρκετά πρόσφατη και φυσικά ξενόφερτη στην ελληνική γλώσσα. Προέρχεται από την παλαιά γαλλική λέξη bleu που είχε τη ρίζα της στην αρχαία γερμανική blao.

Ένα μενταγιόν αρχαιοελληνικής καταγωγής
κόσμημα  μεταλλικό, ωοειδές,  καρδιόσχημο ή στρογγυλό το μενταγιόν, που κρεμιέται στον  λαιμό και μέσα σ' αυτό τοποθετείται συνήθως κάποιο ενθύμιο ή φωτογραφία προσφιλούς προσώπου. Η λέξη αποτελεί αντιδάνειο καθώς προέρχεται από την γαλλική λέξη medaillon, που έχει όμως τις ρίζες της  στην ελληνική λέξη μέταλλον. 

Στην αρχαία ελληνική γλώσσα για το μενταγιόν χρησιμοποιούνταν η λέξη περίαπτον, που ετυμολογείται από το ρήμα περιάπτω = αναρτώ, κρεμώ.