Ο κ. Τάσος Γιαννίτσης επίτιμος διδάκτορας του Πανεπιστημίου Αιγαίου στο Τμήμα  Μεσογειακών Σπουδών

Γράφει ο αρχιτέκτονας
Αγαπητός Ξάνθης

Σε μια σεμνή τελετή ο κ. Τάσος Γιαννίτσης ανακηρύχθηκε επίτιμος διδάκτορας του Τμήματος Μεσογειακών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αιγαίου για το συνολικό επιστημονικό και πολιτικό του έργο.  Σεμνός, εργατικός, πολιτικό όν και πάνω από όλα επιστήμονας. 

Η ευθύτητα του και η ηθικότητα του ακόμη και τώρα τον κάνουν ξεχωριστό, διακριτό και η αριστεία του συνεχίζει να εκπέμπει στους μαθητές του και όχι μόνο το φώς της γνώσης και της έρευνας. 
Η συνοδευτική του ομιλία βασίστηκε στην ανάπτυξη και στην εξέλιξη. Λέξεις κλειδί για τη νέα παγκοσμιοποιημένη κοινωνία. 
Σήμερα η νέα οικονομία θεωρεί ότι τα πολιτικά προβλήματα έχουν λυθεί, γιατί εκτιμά τον εαυτό της ως «Βασίλισσα των Κοινωνικών Επιστήμων». 

Το ζήτημα που ανακύπτει είναι πως η οικονομία οφείλει ακόμη και σήμερα να αντιληφθεί ότι τα διαφορετικά είδη πολιτικών και κοινωνικών διευθετήσεων επηρεάζουν άμεσα τα οικονομικά κίνητρα και δείκτες ευημερίας. Η οικονομία οφείλει να λάβει υπόψη της τον άνθρωπο ως οντότητα και όχι ως μονάδα σύγκρισης. 
Το παλιό μοντέλο της οικονομίας που βασιζόταν στην εργασία και στο παραγόμενο κεφάλαιο από την εκμετάλλευση τη γης έχει μεταβληθεί μέσα από τη βιομηχανική και τη μοντέρνα επανάσταση, όπου πλέον προστέθηκαν και οι παράγοντες γνώσεις και τεχνολογία. Η κοινωνία έχει μετεξελιχτεί από γεωργική σε αστική, όπου στην πολη συγκεντρώνεται πλέον του 60% του παγκόσμιου πληθυσμού. 
Όπως έλεγε και ο Marx «η σοσιαλιστική πόλη έχει πεθάνει» κάτω από την πίεση του κέρδους και των αστικών διαφορών που προκύπτουν μέσα από τον ανταγωνισμό κα τη συσσώρευση του κέρδους. Εκφράσεις που βρίσκουν προτημησιακό καθεστώς στις σύγχρονες μεγαλουπόλεις. 

Η απάντηση στις σημερινές προκλήσεις είναι: Οικονομίες ανοικτών θεσμών και διαδικασιών (inclusive) και όχι κλειστών (extractive) που αποτρέπουν τη διείσδυση μεγάλων τμημάτων του πληθυσμού να συμμετέχουν στην οικονομική ζωή και να έχουν ενεργό ρόλο στην άσκηση της πολιτικής εξουσίας. 
Οι ανοιχτοί οικονομικοί θεσμοί ενισχύσουν την ασφάλεια του κράτους και προωθούν τη βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη στην τροχιά των τεχνολογικών εξελίξεων και καινοτόμων παραμέτρων. [βλ. σχετικά στο βιβλίο με τίτλο «Γιατί Αποτυγχάνουν τα Έθνη» των: Daron Acemoglu & James Robinson, 2013, εκδόσεις Λιβάνη, το οποίο προτάθηκε από τον κ. Γιαννίτση σε παλαιότερη ομιλία του].    

Ο επιφανής Καθηγητής εξήγησε στο μεστό του λόγο τη διαφορά μεταξύ ανάπτυξης - εξέλιξης και μεγέθυνσης, όροι που «βασανίζουν» τη σύγχρονη βιβλιογραφία μέσα από την συνεργασία και τη διαδικτύωση. Και όλα αυτά με την επιδερμίδα του διλλήματος της ατομική η συλλογικής ευφυΐας.  
Στην εποχή του ατομικισμού έχει απομονωθεί το δημόσιο συμφέρον και όλα συντρέχουν σε μια κατεύθυνση όπου οι αγορές επιβάλλονται και η ανθρωπινή υπόσταση υπόκειται στα αντανακλαστικά του ανταγωνισμού και της αυτορύθμισης. 
Η ισορροπία κέρδος – όφελος διευρύνεται σε βάρος της ποιότητας της ζωής και της αύξησης της φτωχοποίησης μεγάλων μαζών. Το 1% κυβερνάει και διευθύνει μέσα από το Δ. Ν. Τ εξωθώντας την αύξηση των διαφορών και των ανισοτήτων. 

Ο ασύμμετρος (οικονομικός-αναπτυξιακός) κόσμος είναι η αιτία των κοινωνικών περιφερειακών συγκρούσεων αλλά και της έντασης του φονταμενταλισμού.  
Το Ισλάμ ξυπνάει αναδεικνύοντας τον φανατισμό και τη Σαρία ως όπλο για την επικράτηση του. Τοπικά αποσχιστικά κινήματα αναβιώνουν στη πρόφαση της αυτοσυντήρησης και της αυτοδιάθεσης (βλέπε Καταλονία)  
Όπου φτώχεια…γκρίνια.   
Η κλιματική αλλαγή έρχεται να «φωνάξει» για την ερημοποίηση και της μορφή μετανάστευσης τεράστιου τμήματος του πλανήτη. Οι ενεργειακοί πόροι εξαντλούνται, η διαχείριση τους είναι ρυπογόνα και επιβλαβής. 
Η μητέρα Γη, φωνάζει…SOS.  

Το τοπικό γίνεται άμεσα παγκόσμιο και το παγκόσμιο εξαρτάται από την τοπική οικονομία. Η τοπικότητα αναδεικνύεται σε βάθρο της παγκοσμιοποιημένης οικονομίας σε μια σχέση αμφίδρομη και κομπλεξική. Οικονομικά όρια δεν υπάρχουν. 
Το παγκόσμιο τοπίο βρίσκεται σε ανήσυχη ρευστότητα και αναταραχή και όπως ο κ. Γιαννίτσης σημείωσε μονό οι στέρεοι και διαυγείς θεσμοί μπορούν να θεμελιώσουν τη Δημοκρατία και όχι τον εθνικολαϊκισμό, που σήμερα μεγαλώνει (επικίνδυνα) στις χώρες της Δύσης. 
Όλα τα ανωτέρω είναι προσωπικά ψήγματα από την ομιλία του κ. Γιαννίτση, την οποία πραγματοποίησε στη Ρόδο, στις 3 Νοεμβρίου του 2017.