Η δύσκολη Ευρώπη

Του Ηλία Καραβόλια

Kάποια βιβλία έχουν το πρόσημο που θα ήθελες να τα βάλεις καθώς τα διαβάζεις. Ειδικά αν είναι βιβλία που θα μπορούσες να τα είχες μελετήσει νεότερος ώστε να ''δεις'' τα μελλούμενα.


Ο καθηγητής Σωτήρης Ντάλης, που διδάσκει Διεθνείς Σχέσεις στο Τμήμα Μεσογειακών Σπουδών του Παν.Αιγαίου, έπιασε τους οιωνούς της εποχής γράφοντας ένα τέτοιο βιβλίο: με πρόσημο νοσταλγικής ανάγνωσης.

Αναφέρομαι στο έξοχο σύγραμμα του '' Η Δύσκολη Ευρώπη-Σε αναζήτηση της Νέας Ευρωπαϊκής Αλληλεγγύης'', απο τις εκδόσεις Παπαζήση.

Πρόκειται για μελέτη που δεν αφορά μόνο την εξέλιξη των ευρωπαϊκών θεσμών των 60 ετών (Συνθήκη της Ρώμης 1957) αλλα κυρίως την μετεξέλιξη τους στο δύσκολο παγκόσμιο γίγνεσθαι. Κατ αρχήν αναλύεται,για πρώτη φορά απο Έλληνα αναλυτή, η Ευρώπη ως ''ουτοπία'' και μάλιστα υπο το πρίσμα των εξελίξεων που δρομολόγησε η πτώση του τείχους στο Βερολίνο, το 1989.

Λέω πρώτη φορά καθ οτι οι ευρωπαϊστές καθηγητές διαφόρων σχολών αρνούνται πεισματικά να αναφερθούν σε ουτοπικά μονοπάτια που άφησε στο διάβα του το ευρωπαϊκό (ανολοκλήρωτο) ιδεώδες. Ο Ντάλης δεν συντηρεί έναν ιστορικό αναθεωρητισμό αλλα προκαλεί έναν σύγχρονο επαναπροσδιορισμό της ιδέας που λέγεται Ευρώπη, μιας ιδέας που όπως εύστοχα διατυπώνει πρέπει να ''...συμπληρώνει το εθνικό συμφέρον....''.

Ο συγγραφέας μιλάει για το πλανητικό παιχνίδι, για την αλληλεπίδραση στρατιωτικής - οικονομικής ισχύος. Και θέτει το ζήτημα των ορίων αυτής της αλληλεπίδρασης.

Με τρόπο πειστικό προσπαθεί να διεισδύσει στο παίγνιο εξουσίας-οικονομίας αποκαλύπτοντας τα κενά του ευρωπαικού οικοδομήματος(ΣΗΜ: αν ήμουν φοιτητής του ή συνεργάτης του κάλλιστα θα μπορούσα να ενθουσιαστώ απο αυτό ακριβώς το κομμάτι της ανάλυσης του ωστε να εμβαθύνω στο κεφάλαιο με τα όρια της οικονομικής ισχύος και να σταθώ στην νέα ισχύ των τραπεζικών λόμπι που πλέον υπερσκελίζουν το παλιό βιομηχανικό λόμπι της Ευρώπης, αλλά και στο πώς αυτά επηρεάζουν ή/και αλληλεπιδρούν με τις πολιτικές ηγεσίες)

Ο καθηγητής Ντάλης ξέρει γιατί ονομάζει δύσκολη την Ευρώπη στο σύγγραμμα του.
Ξέρει τους τοκετούς της όταν αναφέρεται στην ανάγκη για ''συνεκτική'' δράση της στα διεθνή δρώμενα. Δεν είναι ο κλασικός μυωπικός ευρωπαϊστής που βλέπει την Ε.Ε ως θέσφατο για την παγκόσμια ισορροπία αλλά την αντιλαμβάνεται ως συμπληρωματικό παίχτη( agent) στο διεθνές παίγνιο της ισχύος. Εκεί ακριβώς μας βοηθάει η καταγραφή εκ μέρους του της ιστορικής μετάβασης απο τον Ψυχρό πόλεμο στην αδηφάγο Παγκοσμιοποίηση.

Χωρίς να αποδομεί, συνθέτει την ιστορική εξέλιξη των πραγμάτων και παίρνει την απόσταση που χρειάζεται ένας επιστημονικός παρατηρητής για να καταθέσει αδογμάτιστα την δική του θέση στο συνεχές μεταβατικό επίπεδο των αναλύσεων στις διεθνείς σχέσεις. Ονομάζει ως ''λύση του προβλήματος'' την Ευρώπη και αναλύει σε βάθος τις συγκεκριμένες συνθήκες που πρέπει να ευδοκιμήσουν στο κοινοτικό περιβάλλον της Ε.Ε ώστε να δουν οι λαοί της Γηραιάς Ηπείρου αληθινή πρόοδο και μείωση ανισοτήτων.

Τέλος, ασχολείται με την Ελλάδα και τις προκλήσεις για την μετά την κρίση περίοδο- που αυτή καλείται να αντιμετωπίσει εντός της Ε.Ε .Ο συγγραφέας ξέρει πού να σταματήσει όσον αφορά τις εθνικές μας ''ανάγκες'', ώστε να κατανοήσει ο αναγνώστης την σπουδαιότητα της μή πατερναλιστικής εκδοχής της Ε.Ε και της παρέμβασης στην διάσωση της χώρας -απο χειρότερες περιπέτειες.

Το βιβλίο αυτό πρέπει να διαβαστεί απο όσους ασκούν σήμερα ευρωπαϊκή πολιτική, εξωτερική πολιτική, διεθνή διπλωματία. Τυχεροί οι φοιτητές του καθηγητή Ντάλη που θα κληθούν να ''παλέψουν'' με το ''θηρίο'' Ευρώπη χρησιμοποιώντας άφθονο υλικό μέσα απο τις αδογμάτιστες προσεγγίσεις του συγγραφέα. Εξοχη φυσικά η δουλειά των εκδόσεων Παπαζήση που ξέρουν απο συγγραφείς και έργα επιστημονικά.