“Ο Καζαντζάκης”  του Γιάννη Σμαραγδή...

Γράφει ο αρχιτέκτονας
Αγαπητός Ξάνθης

Η ταινία του Γιάννη Σμαραγδή με τίτλο «Καζαντζάκης», η οποία προβάλλεται στο ροδιακό κοινό, ανέγειρε άλλη μια φορά το όνομα του κρητικού λογοτέχνη.

Στην ταινία προβάλλεται το βιογραφικό, χρωματίζοντάς το με στιγμές που ανέδειξαν τον άνδρα και κατεγράφησαν ως οι κύριοι σταθμοί του μεγάλου συγγραφέα. 
Λέξεις που έμειναν χαραγμένες μετά την προβολή: «ΑΓΩΝΑΣ-ΑΝΗΦΟΡΟΣ-ΝΙΚΗ». Είναι τα νοήματα που συνδέουν τον αγέρωχο άνδρα με την πραγματικότητα.
Χρόνια δύσκολα, χρόνια μεγάλων ιδεολογικών μεταβολών, πόλεμοι, εμφύλιος σπαραγμός…ασθένεια…θάνατος. 

Ένα θάνατο που δεν τον υπολογίζει ο πρωταγωνιστής, δεν το ενστερνίζεται για αυτό γράφει «Τι θα πει λεύτερος; Αυτός που δεν φοβάται το θάνατο».
Η ζωή του στα όρια, αναρχικός αλλά αλληλέγγυος, «αγάπα τον άνθρωπο, γιατί είσαι εσύ», ερωτιάρης αλλά αξιοπρεπής, θρησκευόμενος με αποκλίνουσα σκέψη, πράγμα που τον έκανε να προκαλέσει την Ιεραρχία στα πρόθυρα αφορισμού και να απαντήσει με το αμίμητο λόγο του «Μου δώσατε μια κατάρα, Άγιοι Πατέρες, σας δίνω μια ευχή: 

Σας εύχομαι να ‘ναι η συνείδησή σας τόσο καθαρή όσο η δική μου και να ‘στε τόσο ηθικοί και θρήσκοι όσο είμαι εγώ». 
Η ζωή του μια διαρκής μάχη με το στατικό για τη μεγάλη ανάβαση. 
Επιμείνει ο πρωταγωνιστής: «Ο σωστός δρόμος είναι ο ανήφορος».

Όμως είναι παράλληλα προστατευτικός αλλά και ερωτικός όταν ονομάζει στο έργο δύο φορές τη γυναίκα του, Ελένη, ως «την ασπίδα της ζωής από τα βέλη».

Τον κατηγόρησαν σαν κομμουνιστή αλλά και ως δεξιό, ο ίδιος δεν δέχεται τις κομματικές ταμπέλες και αντιτάσσει το μεγάλο: 
«Δεν ζυγιάζω, Δεν μετρώ, Δεν βολεύομαι…Ακολουθώ το βαθύ μου χτυποκάρδι», για να πιστοποιήσει την ανωτερότητά του από τις ελληνικές πολιτικές μικροψυχίες που του στέρησαν ακόμη και τη διάκριση του Νόμπελ. 

Ο ίδιος «Οδηγός» ιδεών και σκέψεων ακόμη και σήμερα 60 χρόνια από τον θάνατό του, παραμένει στην επικαιρότητα και στην αντίληψη της θεμελίωσης του μεγάλου Στοχαστή.
Στην ταινία, ο Οδυσσέας Παπασπηλιόπουλος  και η Μαρίνα Καλογήρου ερμήνευσαν καταπληκτικά τους δύο κεντρικούς ρόλους, αποδίδοντας τα μέγιστα της εκφραστικότητας και της μεταδοτικότητας.   

Η τελευταία φράση που τον συνοδεύει και είναι σκαλισμένη στον τάφο του που βρίσκεται στα βενετσιάνικα τείχη του Ηρακλείου της Κρήτης και όχι σε νεκροταφείο λόγω της μη συνηγορίας της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ελλάδος είναι η ιστορική:              «Δεν ελπίζω τίποτα, Δεν φοβάμαι τίποτα, Είμαι λέφτερος».

Ακόμη και στον τάφο του «ευωδιάζει» λεφτεριά, φως στο σκοτάδι και αντρειοσύνη για όλους εμάς που ακολουθούμε το σάλπιγμα της μάχης από τη δική του στάση. 
Γιατί: «Μία αστραπή η ζωής μας… μα προλάβουμε», να αλλάξουμε  και να δούμε τη ζωή με άλλη ματιά.   

Με το βλέμμα της εντιμότητας και της κάθαρσης, όχι των κανονιστικών  αποφάσεων και εγκυκλίων, αλλά με το φτερούγισμα του κρητικού αετού μπορούμε να αλλάξουμε τη μονότονη ροή. 
Ζητείται ένας τόνος από την κουζουλάδα των κρητικών. 
Ζητείται ένας νέος λεβένταρος «Ζορμπάς». 

Και όπως έλεγε ο λοξός Καζαντζάκης:«Η Κρήτη δεν θέλει νοικοκυραίους, θέλει κουζουλούς. Αυτοί οι κουζουλοί την κάνουν αθάνατη».
Ας τον έχουμε στη σκέψη μας…