Προτάσεις από το ΤΕΕ για την αναβάθμιση των κτηματολογίων

Συγκεκριμένες προτάσεις για τον εκσυγχρονισμό των Κτηματολογίων Ρόδου, Κω και Λέρου κατέθεσε προς τους υπουργούς-Περιβάλλοντος και Δικαιοσύνης το Τεχνικό Επιμελητήριο Δωδεκανήσου.
Οι προτάσεις αυτές, κατατέθηκαν στο πλαίσιο διαβούλευσης σχετικού νομοσχεδίου και μεταξύ άλλων επισημαίνονται τα εξής:

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΜΕΓΕΘΩΝ
Την παρούσα στιγμή εκτιμάται ότι υπάρχουν καταγεγραμμένα 280.000 γεωτεμάχια (Κτηματολογικές Μερίδες), 450.000 δικαιώματα και περίπου 10.000 νέες πράξεις ανά έτος. Ειδικότερα:
- Κτηματολόγιο Ρόδου

Έκταση Κτηματολογίου: ολόκληρο το νησί, 1,4 εκ. στρέμματα διαχωρισμένα σε 48 περιφέρειες.
231 Κτηματολογικοί χάρτες κλίμακας 1:5000 για τις γαίες και 1:1000 για τις οικοδομές. Οι συγκεκριμένοι χάρτες είναι χωρίς σύστημα αναφοράς (HATT, ΕΓΣΑ 87, κτλ) και ο μόνος διαχωρισμός τους είναι η διοικητική διαίρεση. Επίσης οι χάρτες αυτοί ουσιαστικά αποτελούν σκαριφήματα και δεν ενέχουν μετρητική ακρίβεια.

Ατομική Μερίδα: Υπάρχουν περίπου 220.000 Κτηματολογικές μερίδες και κάθε μια συνοδεύεται από το ατομικό διάγραμμα ακινήτου σε κλίμακα 1:1000, 1:2000 και για τις μεγαλύτερης έκτασης ή σε κλίμακα 1:5000.

Επίσης τα διαγράμματα των οικοδομών είναι σε κλίμακα 1:100 και 1:200.
Ομοίως, τα Κτηματολογικά διαγράμματα είναι χωρίς σύστημα αναφοράς (HATT, ΕΓΣΑ 87, κτλ).
Κτηματολογικοί Τόμοι: 2000 περίπου Κτηματολογικοί τόμοι (βιβλία) χωρισμένοι ανά Κτηματολογική περιφέρεια, εντός των οποίων καταχωρούνται όλες οι πράξεις που προβλέπονται από τον ισχύοντα κανονισμό και την ισχύουσα αστική νομοθεσία.
- Κτηματολόγιο Κω- Λέρου

Έκταση Κτηματολογίου: ολόκληρο το Νησί της Κω 287 χιλ. στρ. διαχωρισμένο σε επτά (7) περιφέρειες και τμήμα νησιού της Λέρου 21 τετρ. Χιλ. (km2) σε μία περιφέρεια.
260 Κτηματολογικοί χάρτες σε κλίμακα 1:2000 για τα αγροτικά και 1:1000 για τα αστικά, με κάνναβο σε τοπικά συστήματα, χωριζόμενα σε διοικητικές περιφέρειες.
200 Κτηματολογικά Βιβλία και φάκελοι με ατομικά κτηματολογικά διαγράμματα κλίμακας 1:1000 και 1:200 σε οικισμούς. Επισημαίνεται ότι τα στοιχεία τηρούνται ενήμερα χωρίς επιτόπου ελέγχους όπως προβλέπει ο Κτηματολογικός Κανονισμός.

4. ΠΡΟΤΑΣΗ
Ηδιαδικασία ένταξης των Κτηματολογικών Γραφείων Ρόδου και Κω-Λέρου στο Εθνικό Κτηματολόγιο υπήρξε στο παρελθόν αντικείμενο μελέτης τόσο σε τοπικό επίπεδο από ομάδες εργασίας όσο και σε Πανελλήνιο επίπεδο. Για το σκοπό αυτό, ο ΟΚΧΕ, νυν ΕΚΧΑ ΑΕ, συγκρότησε επιτροπή (στις 28.7.95 με ΑΠ :Οικ. : 645/Φ.60), η οποία αποτελούνταν από 17μέλη, με σκοπό να μελετήσει τον τρόπο και να προτείνει τη διαδικασία της ένταξής των δύο γραφείων. Η επιτροπή αποτελούνταν από εξέχοντες συναδέλφους, Αγρ. Τοπογράφους Μηχανικούς, Υπαλλήλους του τότε ΟΚΧΕ, νομικούς του ΟΚΧΕ, δικαστές καθώς και Μηχανικούς Αγρονόμους Τοπογράφους και Νομικούς προερχόμενους από την τοπική κοινωνία της Ρόδου και της Κω που δραστηριοποιούνται επαγγελματικά στα δύο αυτά μέρη και γνωρίζουν καλύτερα από τον καθένα την λειτουργία και τα προβλήματα των δύο Κτηματολογικών Γραφείων.

Προτείνεται η επικαιροποίηση της υπάρχουσας μελέτης, (αρχείο wetransfer) αφού αφενός μεν με τη λειτουργία ήδη των υπολοίπων Κτηματολογικών Γραφείων ανά την επικράτεια υπάρχει η γνώση και η τεχνογνωσία και αφετέρου υπάρχουν τεχνικές προδιαγραφές (εξάρτηση και ΕΓΣΑ 87 των ιδιοκτησιών) που δεν προβλεπόταν τότε.
Συμπερασματικά προτείνουμε:

ΟΙ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΝΑ ΚΡΙΝΟΝΤΑΙ ΥΠΟ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ
4.1.1 Πρέπει να γίνει έναρξη της διαδικασίας ενημέρωσης όλων των εκκρεμών εκκρεμουσών πράξεων (Σχέδια Πόλεως, Αναδασμοί, Απαλλοτριώσεις, Αιγιαλοί, Ιδιωτικές μεταβολές κτλ) που υπάρχουν αυτή την στιγμή.

4.1.2 Καταχώρηση ενεργών δικαιωμάτων από τα Κτηματικά βιβλία καθώς και το «ιστορικό» των πράξεων αυτών από τα υφιστάμενα Κτηματικά Βιβλία. Εξαγωγή πληροφοριών και συγκρότηση βάσεως δεδομένων που θα είναι συμβατή με αυτή του συστήματος πληροφορικής του Εθνικού Κτηματολογίου.
Επίσης θα πρέπει να ολοκληρωθεί και να αξιοποιηθεί η εργασία «Ψηφιοποίηση των Κτηματολογίων Ρόδου και Κω-Λέρου», η οποία έγινε το 2008 και ουδέποτε χρησιμοποιήθηκε. Το παραγόμενο υλικό και η ψηφιοποίηση ειδικότερα των Κτηματολογικών Βιβλίων (Τόμων) μπορεί κάλλιστα να χρησιμοποιηθεί σαν οδηγός σε έρευνες, σε υποθέσεις που χρήζουν αναζήτηση του ιστορικού μιας ιδιοκτησίας (π.χ Χρησικτησίες).

4.1.3 Συνδυασμός των χωρικών και νομικών στοιχείων ανά Κτηματική Μερίδα

4.2 ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΥΠΟΒΑΘΡΟ
Το χαρτογραφικό υπόβαθρο θα συνταχθεί σύμφωνα με τις τεχνικές προδιαγραφές του Εθνικού Κτηματολογίου. Για τη σύνταξη των Κτηματολογικών διαγραμμάτων είναι αναγκαίο:

4.2.1 Να αξιοποιηθεί το υφιστάμενο κτηματολογικό υλικό, το οποίο και θα ψηφιοποιηθεί (raster) και θα μετατραπεί σε επεξεργάσιμη μορφή (vector) χρησιμοποιώντας «αφινικούς μετασχηματισμούς»
4.2.2 Κατόπιν θα πρέπει να ενημερωθεί με όλες τι μεταβολές που έχουν επέλθει μετά από κατατμήσεις, συνενώσεις, συστάσεις κτλ μέχρι σήμερα.

4.2.3 Έπειτα θα πρέπει να γίνει η συνένωση των ατομικών Κτηματολογικών διαγραμμάτων και η Γεωαναφορά τους (ΕΓΣΑ 87) χρησιμοποιώντας ορθοφωτοχάρτες VLSO της ΕΚΧΑ, αρχικά χρησιμοποιώντας 4 σημεία ελέγχου (προσεγγιστική γεωαναφορά) και κατόπιν στην 2η φάση γεωαναφοράς επιλέγοντας πολλά σημεία ελέγχου. Προτείνεται η συσχέτιση αυτή να γίνει «τοπικά» κατά την κρίση του μελετητή, δεδομένου ότι μια συσχέτιση σε μεγάλη επιφάνεια είναι δύσκολο να πετύχει καλή τοπική ακρίβεια. Στην περίπτωση που τα όρια των γεωτεμαχίων είναι υλοποιημένα αυτά αποτυπώνονται στα νέα διαγράμματα, ενώ στα μη υλοποιημένα η θέση τους προσδιορίζεται με την συσχέτιση και την προσαρμογή.

4.2.4 Με βάση την συσχέτιση αυτή και την γεωαναφορά, θα γίνει η συμπλήρωση της κτηματολογικής πληροφορίας στα νέα διαγράμματα από τον μελετητή, με δυνητική υπόδειξη ορίων από τους ιδιοκτήτες προς αποφυγή αφενός σφαλμάτων και αφετέρου συσσώρευσης πολλών ενστάσεων.
Το σχήμα το εμβαδόν και η θέση που θα προκύψει από την παραπάνω διαδικασία κατισχύει παντός άλλου. Όποιος έχει έννομο συμφέρον δύναται να εναντιωθεί κατά την φάση των αναρτήσεων.

4.3 ΤΑ ΝΕΑ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ θα έχουν την Κωδικοποίηση του Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ) και θα δημιουργηθεί ένα Γεωγραφικό Σύστημα Πληροφοριών με τα εξής επίπεδα:
- Κλειστά Πολύγωνα γεωτεμαχίων και ειδικών εκτάσεων με κωδικό κτηματικής μερίδας (ΚΑΕΚ)
- Κτήρια με κωδικό κτηρίου

- Περιγράμματα χαρτών με τους κωδικούς των Κτηματολογικών χαρτών
- Όρια περιφερειών
- Τοπωνύμια
-Συντεταγμένες ΕΓΣΑ 87 των κορυφών των γεωτεμαχίων
-Ιδιοκτησιακό καθεστώς, ποσοστά συνιδιοκτησίας κτλ.

4.3 ΑΝΑΡΤΗΣΗ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΚΩΝ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΠΙΝΑΚΩΝ

Την σύνταξη των νέων Κτηματολογικών διαγραμμάτων και πινάκων ακολουθεί η ανάρτηση τους στα Κτηματολογικά Γραφεία και η ενημέρωση των δικαιούχων όπως προβλέπει ο Νόμος 2308/95 περί Κτηματογραφήσεων. Υποβάλλονται οι ενστάσεις και μετά την λήξη της προθεσμίας σε όσα γεωτεμάχια δεν έχει υποβληθεί ένσταση και δεν υφίστανται διαφορές, γίνεται καταγραφή και αντικατάσταση του παλαιού τίτλου με νέο, σε όσα γεωτεμάχια έχει υποβληθεί ένσταση εξετάζεται από αρμόδιες επιτροπές όπως προβλέπεται.

Καταλήγοντας, θα θέλαμε να επισημανθεί ότι η Πρόταση του ΤΕΕ Δωδ/σου είναι η «πρόταση για την ένταξη και τον εκσυγχρονισμό των γραφείων Κτηματολογίου Ρόδου και Κω-Λέρου στο Εθνικό Κτηματολόγιο» που συνέταξε η επιτροπή του ΟΚΧΕ, νυν ΕΚΧΑ ΑΕ, λαμβάνοντας σοβαρά υπ’ όψιν τα προαναφερθέντα, για την επικαιροποίηση αυτής στο σύγχρονο τρόπο λειτουργίας των ήδη υφιστάμενων Κτηματολογικών Γραφείων.

Αποτέλεσμα των ανωτέρω είναι η την άμεση πρόσβαση και η ταχύτερη εξυπηρέτηση κοινού και μηχανικών, η υψηλή πιστότητα των παρεχομένων γεωμετρικών και νομικών πληροφοριών στους επαγγελματίες (μηχανικούς, δικηγόρους, μεσίτες κλπ), η ασφάλεια των συναλλαγών και η εντέλει λειτουργία ενός πλήρους «Συστήματος Πληροφοριών Γης» (Land Information System) που θα αποτελέσει ένα αποτελεσματικό και απόλυτα χρήσιμο εργαλείο για την άσκηση πολιτικής και την λήψη αποφάσεων.