Ρόδος: Ο «Μηχανισμός των  Αντικυθήρων» και η σημαντική πλάκα που βρέθηκε στη Λάρδο το 1894

Της Μαίρης Παπανδρέου

Το Σάββατο 16.12 στο Βιβλιοπωλείο «ΔΕΝΤΡΟ», πραγματοποιήθηκε εξαιρετική διάλεξη για τον «Υπολογιστή των Αντικυθήρων», από τον Ερασιτέχνη Αστρονόμο Στράτο Κουφό.

 Ο Καθηγητής Αστροφυσικής και Διευθυντής του Κέντρου Διαστημικών Ερευνών Ξενοφών Μουσάς, έχει αναφέρει σε συνέντευξή του στη «ΡΟΔΙΑΚΗ», ότι ο Ερασιτέχνης Αστρονόμος Στράτος Κουφός, έχει ξεπεράσει σε ειδικές Αστρονομικές Γνώσεις, πολλούς Αστρονόμους, διαθέτει το ισχυρότερο «παρατηρητήριο άστρων» της Ανατολικής Μεσογείου, τον «Εύδημο», και στέλνει στο «Πανεπιστημιακό Κέντρο Διαστημικών Ερευνών» στην Αθήνα, πολύτιμες πληροφορίες, ενώ συνεργάζεται με τα μεγαλύτερα «Αστεροσκοπεία» της υφηλίου.

Η θαυμάσια διάλεξη του Αστρονόμου Στράτου Κουφού, διάρκεσε περισσότερο από δυόμιση ώρες, μίλησε χωρίς σημειώσεις, προβάλλοντας μοναδικές ιστορικές φωτογραφίες, όπως π.χ. τους Συμιακούς σφουγγαράδες /δύτες που ανακάλυψαν το 1900, τα ύψιστης σημασίας θραύσματα από τον «Υπολογιστή» των Αντικυθήρων, όπως και τα ιδιαίτερης τέχνης αγάλματα που ανελκύσθηκαν από τον τόπο του ναυαγίου, μεταξύ αυτών και  το γνωστό αριστούργημα «ο Έφηβος των Αντικυθήρων» κ.α.

Στα Κύθηρα, όπου ελλιμένισαν τα σφουγγαράδικά τους «Ευτέρπη» και «Καλλιόπη», μέχρι να κοπάσει η θαλασσοταραχή, βούτηξαν οι Συμιακοί σφουγγαράδες σε μεγάλα βάθη, και ανέσυραν τα πολύτιμα τμήματα του «Υπολογιστή», τα σπάνιας ομορφιάς αγάλματα και άλλα σημαντικά αρχαιολογικά αντικείμενα.

Ο Στράτος Κουφός, χαρακτήρισε τους Συμιακούς «ενσυνείδητους πατριώτες» όπως και ήταν, καθώς φρόντισαν τα ευρήματα, να μεταφερθούν στην Αθήνα, επειδή τα Δωδεκάνησα ήταν ακόμα υπό Τουρκική κατοχή. Πρόβαλε φωτογραφίες των αλιευτικών, των γενναίων σφουγγαράδων που δεν δίστασαν να βουτήξουν σε βάθη 40-64 μέτρων και τότε βέβαια τα καταδυτικά μέσα ήταν ελάχιστα, και κόστισε τη ζωή ενός δύτη, ενώ άλλοι δύο «χτυπήθηκαν» από τη «νόσο των δυτών».  

Οι Συμιακοί σφουγγαράδες, φυγάδευσαν όλα τα ευρήματα  στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας. Ο ομιλητής, πρόβαλε ακόμα και τα έγγραφα παραλαβής των αντικειμένων.
Το 1955, άρχισε να παίρνουν ευρύτερη δημοσιότητα τα μοναδικά ευρήματα, και ο Yves Cousteau έσπευσε στη περιοχή, για λόγους ιδιοτέλειας, όπως το να «πουλάει» τα ντοκιμαντέρ του. Το 1956, προβλήθηκε ντοκιμαντέρ ανέλκυσης του Κουστώ, διεκδικώντας τα «εύρετρα», χωρίς κανέναν σεβασμό για τα αρχαία.  

Το 1976, σε «επίσκεψη» του Κουστώ στην περιοχή, συναντήθηκε με τον Μίκη Θεοδωράκη. Είχαν ήδη αρχίσει οι συστηματικές ενάλιες έρευνες από Έλληνες αρχαιολόγους-δύτες. Βρέθηκε τμήμα του «Μηχανισμού» με γρανάζια, χρυσά νομίσματα, μουσικά όργανα, καταπληκτικά γυάλινα σκεύη κ.α. που εκτέθηκαν στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας.

Έλληνες δύτες-αρχαιολόγοι, επέστρεψαν στα Αντικύθηρα με σύγχρονο καταδυτικό εξοπλισμό, και έκαναν καταδύσεις μέχρι τα 200 μέτρα.

Όμως, οι περισσότεροι Έλληνες δύτες, εργάστηκαν αφιλοκερδώς 1914-1915. Από τις ενάλιες αρχαιολογικές έρευνες, που συνεχίστηκαν με σύγχρονο υποβρύχιο εξοπλισμό, ερεύνησαν με λεπτεπίλεπτους χειρισμούς, πραγματοποιώντας «σάρωση» στον βυθό και ανέλκυσαν αγγεία, άγκυρες, ροδέλες, ένα θαυμάσιο χάλκινο δόρυ κ.α.  και τέλη του 2016 με αρχές του 2017, στο Ίδρυμα Λασκαρίδη, παρουσιάστηκε ενδιαφέρουσα έκθεση με τα  εξαιρετικά ευρήματα, ενώ τέλη του 2017 έγινε και μια μοναδική ανακάλυψη καθώς για πρώτη φορά, βρέθηκαν ανθρώπινα οστά και τμήματα κρανίων τα οποία ακόμα εξετάζονται, όπως το DNA κ.α.

Ο κ. Κουφός, πρόβαλε και πέντε Ροδιακούς Αμφορείς και δύο από την Κω, της ίδιας περιόδου. Βρέθηκαν επίσης 36 ασημένια νομίσματα.
Το 2017, ανελκύσθηκε χάλκινος βραχίονας, τμήμα χάλκινου γυναικείου ενδύματος, από περίτεχνο άγαλμα, κ.α. Μόλις πριν από δύο μήνες,  ο Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας, Προκόπης Παυλόπουλος, επισκέφτηκε την έκθεση και ξεναγήθηκε από τον Καθηγητή Αστροφυσικής του Παν. Θεσσαλονίκης Σειραδάκη, ο οποίος μαζί με τον επίσης Καθηγητή Αστροφυσικής Ξενοφώντα Μουσά του Παν. Αθηνών, είναι οι κύριοι μελετητές του Μηχανισμού των Αντικυθήρων.

Πιστεύεται ότι το πλοίο που μετέφερε τον «Μηχανισμό», έφυγε από την Πέργαμο, πέρασε από την Κω, τη Ρόδο κι έφτασε στα Αντικύθηρα. Το πλοίο ήταν εμπορικό 70 – 100 μέτρων, με 6 άγκυρες και μερικοί εικάζουν πως ενδεχομένως να ήταν δύο πλοία, από τα ευρήματα των ανασκαφών. Ο Στράτος Κουφός, πιστεύει ότι ήταν δύο πλοία.

Λεπτομερείς υπήρξαν οι αναφορές στα ιστορικά γεγονότα, με έγγραφα και ονόματα γνωστών Ελλήνων Αρχαιολόγων, οι οποίοι μελέτησαν τα κομμάτια του «Μηχανισμού», όπως ο Ι. Σβορώνος, ο Κ. Ράδος κ.α. που άφησαν λεπτομερή πρακτικά μελετών.

Το 1974 έγινε η πρώτη ενδελεχής μελέτη του «Μηχανισμού», από τον Πυρηνικό επιστήμονα Χαράλαμπο Καράκαλο, όπως και από τους Derek de Solla Price είχε πραγματοποιηθεί το 1914, και το 1980 συνέχισαν έρευνες και μελέτες οι Alan Bromley και Michael Wright, to 2005 πραγματοποιήθηκε η πρώτη διεπιστημονική έρευνα από την Ομάδα των Καθηγητών Αστροφυσικής Ξενοφώντα Μουσά και Σειραδάκη, μαζί με ξένους και σε συνεργασία και συνδρομή της γνωστής εταιρείας Le PTM.  

Οι αναλυτικές φωτογραφίες και σχέδια του «Μηχανισμού», όπως και αυτές των αποτελεσμάτων του αξονικού τομογράφου, με τις επεξηγήσεις του Στράτου Κουφού, υπήρξαν καθηλωτικές, καθώς προβλήθηκαν χιλιάδες πλάκες, μέχρι μεγέθη χιλιοστών, και αναλύσεις για τα 36 γρανάζια του «Υπολογιστή» με εντυπωσιακές τρισδιάστατες φωτογραφίες.

Η εξονυχιστική μελέτη του «Υπολογιστή των Αντικυθήρων» εξακολουθεί να είναι έντονη και ενδιαφέρουσα, και συνεχώς ανακαλύπτονται νέα στοιχεία σχετικά με τη λειτουργία του.
Με βάση τη μορφή των γραμμάτων από το θραύσμα G, υπολογίζεται ότι κατασκευάστηκε το 150-100 π.Χ. και συνεχώς, μπορούν να αναγνώσουν οι ερευνητές, όλο και περισσότερες λέξεις, όπως: ΕΣΠΕΡΙΑ-ΥΑΔΕΣ-ΔΥΟΝΤΑΙ ΤΑΥΡΟΣ, αλλά και φράσεις. Μέχρι σήμερα, διαβάστηκαν 1200 εγχάρακτα.

Ανακαλύφθηκαν Τμήματα του Ζωδιακού Κύκλου, χρονικές περιόδους 76 ετών, προβλέψεις εκλείψεων Ηλίου και Σελήνης, εξαιρέσιμες ημέρες του Μετωνικού, ενώ συνεχίζεται η ανάλυση περιεχομένων κάθε θραύσματος, με ακτινογραφίες και αξονικούς τομογράφους, που αποκαλύπτουν εξόχως ενδιαφέροντα στοιχεία για τη λειτουργία του, όπως και λέξεις: ΗΛΙΟΥ ΑΚΤΙΝΑ-ΣΤΗΡΙΓΜΟΝ-ΕΡΜΗΣ-ΑΦΡΟΔΥΤΗ-ΑΡΗΣ, δηλαδή, κινήσεις πλανητών με ακρίβεια. Ανακαλύφθηκαν επίσης: «Δείκτης Ηλίου και Δείκτης Σελήνης, με Ζώδια Ταύρος & Ιχθύς».

Ο Στράτος Κουφός, τόνισε: «Το πιο θαυμαστό του «Υπολογιστή των Αντικυθήρων» είναι ο Μηχανισμός της Σελήνης, που ήταν ένα αργυρό σφαιρίδιο, ενώ ο ήλιος ήταν χρυσό σφαιρίδιο. «Γνώριζαν ότι υπάρχουν πλανήτες», τόνισε ο κ. Κουφός, επεξηγώντας: «Ο ‘Νόμος του Κέπλερ’, βρίσκεται στον «Μηχανισμό», και εξήγησε τους Νόμους του Κέπλερ, απλά, κατανοητά με διαφάνειες και video.
«Μηχανισμοί, υπήρχαν πάρα πολλοί, όπως του 1400 π.Χ. της Δωδώνης που είναι ο παλαιότερος».

Ανέφερε και το «ρολόι της Βενετίας» που είναι κατασκευασμένο με τις ίδιες αρχές. Ενδιαφέρουσα πληροφορία για τους δισεκατομμυριούχους: «Υπάρχουν μόνον 20 τεμάχια ρολογιών Hublot, τα οποία στοιχίζουν 27.000 δολάρια το ένα και επί παραγγελία στοιχίζει 233.000 Ε., που δουλεύουν όπως ο «Μηχανισμός των Αντικυθήρων».

Όπως ανακοίνωσε ο Στράτος Κουφός, «στη Λάρδο, το 1894, ανακαλύφθηκε σημαντική πλάκα που σχετίζεται με τον «Μηχανισμό» με την επιγραφή ‘Κέσκινδο’,  από Γερμανό, η οποία δυστυχώς εξαφανίστηκε… και υπάρχει μόνον μία φωτογραφία της του 1936.

Πριν από κάποια χρόνια, σε συνέντευξη που μου έδωσε ο Καθηγητής Αστροφυσικής Ξενοφών Μουσάς, είχε κάνει έκκληση κυρίως προς τους κατοίκους της περιοχής Λάρδου, να παρατηρούν προσεκτικά κάθε «θραύσμα» όσο μικρό κι αν είναι, που ενδέχεται να βρουν στα χωράφια τους, και να το παραδίδουν στην Αρχαιολογική Υπηρεσία, διότι είναι ύψιστης σημασίας για τον «Μηχανισμό των Αντικυθήρων».