Ο μυστικισμός της σύγχρονης Οικονομίας

Γράφει ο
Ηλίας Καραβόλιας

Η Οικονομία είναι πλέον ολοένα και περισσότερο ''προθεσμιακή''. Το παρόν ενσωματώνει το μέλλον και τα πιθανά του ενδεχόμενα, βασισμένα και στα παρελθόντα στοιχεία. Τα παράγωγα προιόντα στις αγορές, προεξοφλούν και προεξοφλούνται. Οι πιθανότητες των τιμών, πιθανολογούνται και αυτές.

Στοιχηματική πλέον η Οικονομία, πέρασε εδώ και χρόνια στην σφαίρα της Xρηματιστικοποίησης(financilaization) και της Προσομοίωσης. Ένας σύνθετος κερδοσκοπικός υλισμός (speculative materialism) έχει κατακτήσει τις διεθνείς αγορές. Πλατφόρμες υπερταχείας κυκλοφορίας ασύλληπτων ποσών, συναλλαγές υψηλής συχνότητας(high frequency trading), ''ιδιωτικές'' αγορές με εκκαθάριση εκ των έσω και πολλά άλλα νέα χρηματοοικονομικά δεδομένα, αποτελούν την σύγχρονη πραγματικότητα στο παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον του Κεφαλαίου.

Μια σύγχρονη προσέγγιση της χρηματοοικονομικής αρχιτεκτονικής- και της μανίας τιτλοποίησης των πάντων - πρέπει να ξεκινάει απο το τι υπάρχει πίσω απο τα παράγωγα προιόντα, πίσω απο τα ασφάλιστρα κινδύνου, τα συνθετικά ''εξωτικά'' στοιχήματα αλλά και τις απεριόριστες υπερμοχλεύσεις. Η κατανόηση της τεχνογνωσίας και των χρηματοπιστωτικών μηχανισμών στις αγορές, δεν είναι εύκολη αφού απαιτείται η αποκρυπτογράφηση  κωδικοποιημένων νοημάτων. Μια  μετα-γλώσσα της σύγχρονης κερδοσκοπίας καλύπτει ολοκληρωτικά τις αγορές.

Μια νέα οντολογία των χρηματοοικονομικών φαινομένων απαιτείται ώστε να προσδιοριστούν ακριβώς τα προσομοιωτικά πεδία συναλλαγών και τιμολόγησης.
Ο χρόνος, το χρέος, η μόχλευση, ρυθμίζουν το σύμπαν των εικονικών αγορών και των ψηφιακών συναλλαγών, σε ένα περιβάλλον κβαντικής, με τους αλγόριθμους και τα ρομποτικά συστήματα να έχουν απομονώσει τον ανθρώπινο παράγοντα στην λήψη αποφάσεων. Όλα λειτουργούν κλασματομορφικά, όλα τεμαχίζονται και κυταρροποιούνται ώστε κίνδυνος και προσδοκίες να ανατροφοδοτούνται και να αλληλεπιδρούν.

Τιμές και προθεσμιακά συμβόλαια, ενσωματώνουν πιθανότητες και ενδεχόμενα σε σημειωτικές αλυσίδες συναλλαγών. Απίστευτοι όγκοι τζιραρίσματος σε πάσης φύσεως ''αξίες '': μετοχές, ομόλογα, νομίσματα, καιρός(!), εμπορεύματα. Όλα τιμολογούνται, τίθενται σε προθεσμίες και στοιχηματίζονται. Ο όρος  ''καζινο-καπιταλισμός'' είναι μάλλον δόκιμος και εύστοχος για την σημερινή κατάσταση στις αγορές.

Η δε πραγματική Οικονομία κινείται σε ρυθμούς άλλους: κρίση υπερσυσσώρευσης και παγίδα ρευστότητας, σε περιβάλλον σχεδόν μηδενικών επιτοκίων,διεθνώς, μηδενίζουν την οριακή ροπή για ζήτηση χρήματος. Η ρευστότητα ανακυκλώνεται μεταξύ κεντρικών και εμπορικών τραπεζών και περιορίζεται σταδιακά απο το πιστωτικό κύκλωμα.

Παραγωγή και εμπόριο κινούνται περισσότερο με την ανατροφοδότηση και λιγότερο απο άμεσες πιστώσεις και νέες επενδύσεις, αυξάνοντας τις ανισότητες στις κοινωνίες. Προφανώς, ενας υπόκωφος στασιμοπληθωρισμός θρέφεται υπογείως και ίσως εμφανιστεί σύντομα, ειδικά όταν αποφασίσουν οι κεντρικές, αλλά και οι εμπορικές τράπεζες, να περάσουν στο στάδιο της απομόχλευσης.

Η ψηφιακή Οικονομία της προσομοίωσης και η πραγματική Οικονομία της στασιμότητας συνθέτουν ένα σκηνικό που σίγουρα αλληλεπιδρά με το ασταθές παγκόσμιο γεωπολιτικό σκηνικό.

Ο κόσμος της Οικονομίας είναι πλέον ο κόσμος της απρόβλεπτης θεωρίας, της ασύλληπτης αξιωματικής ανάλυσης των πραγμάτων. Τα πάντα έχουν μετρηθεί, τίποτα δεν έχει υπολογιστεί στην ακρίβεια. Η τιμολόγηση του κινδύνου είναι ζήτημα αλγοριθμικής μηχανικής και μαθηματικών μοντέλων,δεν είναι μόνο ζήτημα αξιολόγησης των θεμελιωδών δεδομένων.

Ολα έχουν ποσοτικοποιηθεί και σχεδόν τίποτα δεν μπορεί να προβλεφθεί με ακρίβεια. Μόνο σημειολογικές εστίες μπορούν να προσδιοριστούν. Όποιος πεί ότι κατανοεί τον σύγχρονο οικονομικό κόσμο, προφανώς δεν θέλει να ζήσει την απομάγευση του κόσμου αυτού...