«Αλθαιμένης» η Ποιητική Συλλογή του Κωνσταντίνου Εμμ. Ζόππα

Γράφει η Μαίρη Παπανδρέου

«Αλθαιμένης», μια εξαιρετική Ποιητική Συλλογή του Κωνστ. Ζόππα, με πολυεπίπεδη ανάγνωση. Και μόνον ο τίτλος προδιαθέτει τον αναγνώστη, για τις ιστορικές, φιλοσοφικές, ποιητικές, αλλά και συνειδησιακές του αναζητήσεις, που εκδόθηκε στη Ρόδο το 2016 από τις «εκδόσεις «Τέχνη» του Αντ. Βρατσάλη, και ο Ποιητής το αφιερώνει: «Σ’ όλους τους περί Αλθαιμένη Ροδίους».

Το βαθύτερο εννοιολογικό του περιεχόμενο, προδιαθέτει τον αναγνώστη, και από τον πρόλογό του: «Αυτά τα έγραφα/ όταν έμπαινα αλαλάζοντας στη ζωή./ Τώρα τα τυπώνω/ προσπαθώντας να’ βγώ αξιοπρεπώς από τη ζωή.»  Λέξεις κλειδιά: αξιοπρέπεια και προσπάθεια, που αποτείνονται στη φυσική, διανοητική και στη συναισθηματική σφαίρα.

Ενδιαφέρον και το σύντομο, αλλά πλούσιο βιογραφικό το Ποιητή Κ. Ζόππα, ο οποίος γεννήθηκε στη Ρόδο, αποφοίτησε αριστούχος από το εξατάξιο Γυμνάσιο του Βενετόκλειου, απέκτησε Πτυχίο Ιεροψάλτου από την Σχολή Βυζαντινής Μουσικής και Δίπλωμα Αρμονίας από το Ωδείο Ρόδου, πήρε Πτυχίο Μηχανικού Μεταλλείων από το Πανεπιστήμιο Ecole des Mines de St. Etienne, Πτυχίο Ηλεκτρολόγου Μηχανολόγου από το Παν. Ecole Centrale de Paris, μετά την στρατιωτική του θητεία στην Ελλάδα, εργάστηκε ως Μηχ/κός, Δ.τής και Γεν.Δ/της Επιχειρήσεων, πήρε Πτυχίο Θεολογίας από το Παν. Αθηνών, του απονεμήθηκε ο τίτλος του «Άρχοντα Υμνωδού της ΜΤΧΕ» από τον Παναγιότατο Οικουμενικό μας Πατριάρχη, έχει εκπονήσει πολλές μελέτες στο χώρο των Η.Υ. και Επιχειρησιακής Έρευνας, έχει Διδάξει Μαθηματικά και Βυζαντινή Μουσική, και κατέχει τις ξένες γλώσσες: Γαλλικά, Αγγλικά, Γερμανικά, ενώ υπήρξε Γενικός Διευθυντής της «ΔΕΥΑΡ» (1988-1992).

Καθένα από τα 23 ποιήματα, σε παραπέμπει σε Ιστορικά Γεγονότα, στην πλουσιότατη Μυθολογία του τόπου, στους ακατάλυτους οικογενειακούς δεσμούς, στα πανανθρώπινα συναισθήματα αγάπης και σε βαθύτερες σκέψεις και προβληματισμούς, που φτάνουν μέχρι το σκοτεινό υποσυνείδητο, με άμεσο, απρόβλεπτο και συγκλονιστικό τρόπο.

Στο πρώτο ποίημα της Συλλογής του ο Κ. Ζόππας, με ιδιαίτερο ύφος, Γνώση και Ήθος, δίνει το Μύθο του Αλθαιμένη: «Ο Αλθαιμένης γιός του Κατρέα,/ παίρνει χρησμό ότι θα σκοτώσει/ τον πατέρα του», και μας αποδεικνύει ότι ο Μύθος αφηγείται πραγματική ιστορία, καθώς εκείνους τους ‘μακρινούς’ χρόνους, Κρητικοί αποίκησαν τη Ρόδο κι αυτό αποδεικνύει και από το όνομα «Κρητινία» δηλαδή, «Κρήτη νέα».

Η αγάπη του Ποιητή για τη Ρόδο, φανερώνεται και από τα ‘αφιερώματα’ των μεστών στίχων του σε περιοχές της Ρόδου, όπως «Ατάβυρος», που φανερώνει τη δύναμή του: «…Πώς να’ ρθει το βουνό χωρίς φονικό,/ χωρίς να λιώσεις τις γραμμές τις σιδερένιες/ που χάραξε στους κρίνους η καρδιά σου;» Με περίσσια ευαισθησία και το αφιέρωμα «στη μνήμη του Φώτη Βαρέλη», όπου περιγράφει: «…φαρδύ χαμόγελο/ και το χαρούμενο τραγούδι του/ που σβήνει σα λυγμός./ Ο δάσκαλος πεθαίνει μες στα στήθη σου.»

Διάχυτη η αισιοδοξία, ιδιαίτερα σήμερα που έχομε τόσο πολύ ανάγκη, στο ποίημα του «Νυχτιάτικοι ήλιοι»: «Είν’ όλα εδώ και ανατέλλουν με το φεγγάρι, νυχτιάτικοι ήλιοι.» Ακόμα και η λεκτική «σκληρότητα» είναι για τον Ποιητή καταδικαστέα, καθώς διατυπώνει: «Ύστερα σαν ξεστομίζεις σιδερένιες λέξεις,/ κρυφακούν στις πόρτες σα ζητιάνοι.» Αναρωτιέται ο αναγνώστης, ποιους χαρακτηρίζει «ζητιάνους»; Τους όποιους και όσους λαχταρούν την ευγένεια ψυχής και έκφρασης;

 Στο ποίημα «Ιεριχώ», υπενθυμίζει τον αέναο αγώνα για την σωστή πορεία ζωής, με αισιοδοξία: «…χωρίς ν’ απελπίζομαι γι αυτό!/Είναι εύκολο να γυρνάς σε κύκλους/ και να πιστεύεις πως είσαι/ στην αρχή ή στο τέλος». 

Κάθε ποίημα, κάθε στίχος, ένα βαθύτερο μήνυμα, που χαίρεται ο αναγνώστης διανοητικά και συναισθηματικά: «…Κι ύστερα η απέραντη θυμηδία/ των σιωπηλών συντρόφων,/ χωράφια ανίδεα, μάταια δέντρα/ χείλη που πελαγοδρομούν/ σε ξύλινα σώματα/ κι αποστηθίζουν την Αγάπη.» Ψυχολογική παρατήρηση: «ξύλινα σώματα», άψυχα δηλαδή, χωρίς συναισθήματα, «κι αποστηθίζουν την Αγάπη», που ‘παπαγαλίζουν’, χωρίς να νιώθουν την αγάπη, που ο Ποιητής γράφει με κεφαλαίο «Α».

Ο Κ. Ζόππας, αποδεικνύεται και ‘λεξοπλάστης’, καθώς στο ποίημά του «Κρητινία» γράφει: «Εδώ στις πλαγιές του Ατάβυρου/ γυροβολούν οι πεθαμένοι μας,/ αχνοβουϊζουν οι ψυχές τους». Χαρακτηρίζει: «Σιωπή ανθοφορούσα/ Μυρτοφόρα σιωπή!», «Σιωπή πανσεβάσμια/ σφηνωμένη στο γρανίτη», ήτοι η σιωπή που είναι δυνατότερη από τα λόγια, και φανερώνει εσώτερη ηρεμία και δύναμη.

Αφιερώματα υπάρχουν για τα Σιάννα, τη Μονόλιθο, την Έμπωνα,  για τον ποιητή Κωνσταντάκη, για τα παιδιά του, το «Alter ego» του, την Ιστορική Σαλαμίνα, τον Γιώργο Βεργωτή, τους έχοντες προσκόλληση στους Η.Υ., που σε κάνει να χαμογελάς μελαγχολικά καθώς παροτρύνει: «Άη ξεσκίσου στους τροχούς/ των νερόμυλών/ αντί να σαλιαρίζεις/ πλάι σε καρούλια ταινιών», παροτρύνοντας για τον σωστό Αγώνα Ζωής, που είναι πάλη ενάντια στους αιθεροβάμονες.

Στο ποίημα του «Πόνος», με την διευκρίνιση «Στη σκιά των γονιών μου», εκφράζεται ως «Καζαντζακικός», καθώς γράφει: «Πόνος ασήκωτος/ φωνή προς τις αστροφεγγιές/ γραμμές στην άβυσσο/ ρωγμή στο σύμπαν/ είν’ η μεγάλη σας αποχώρηση!» και ολοκληρώνει: «Υπάρχετε, υπάρχετε μέσα στη σκέψη μου,/ υπάρχετε μες τη ζωή μου…». Την «Ποίηση» του Κωνσταντίνου Ζόππα, διαβάζεις πολλές φορές, και κάθε φορά, βαθαίνεις στον εσώτερο πλούσιο κόσμο του Ποιητή, ενώ ταυτόχρονα γνωρίζεις τον εσώτερο εαυτό του.