Έφθασε ο κόμπος στο χτένι για την Κοιλάδα των Πεταλούδων

Η επιτακτική ανάγκη προστασίας και διαφύλαξης της Κοιλάδας των Πεταλούδων, αναδεί-χθηκε κατά τη συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου Ρόδου προχθές το βράδυ, μαζί με τους κινδύνους που την απειλούν αν δεν ληφθούν μέτρα, με αφορμή την αποδοχή και υλοποίηση του έργου «δράσεις για την προστασία και διατήρηση του οικοσυστήματος της Κοιλάδας Πεταλούδων Δήμου Ρόδου» στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Νότιο Αιγαίο 2014-2020».

Για την ένταξη του έργου αυτού, εισηγήθηκε βέβαια η αρμόδια Αντιδήμαρχος Προγραμματισμού κ. Βάσω Παπαδημητρίου-Ξεπαπαδάκη. Ωστόσο, για το θέμα τοποθετήθηκε τόσο η σύμβουλος της ελάσσονος μειοψηφίας κα Ευαγγελία Παναή όσο και εκπρόσωπος του Συλλόγου προστασίας Περιβάλλοντος Ρόδου, μέλη του οποίου ήταν παρόντες.

Καταρχήν, η κα Παναή, μεταξύ άλλων, αναφέρθηκε στην ελιά που υπάρχει κάτω από την Κοιλάδα και είναι η αρχαιότερη ολόκληρης της περιοχής αφού η ηλικία της προσδιορίζεται σε πάνω από χίλια διακόσια χρόνια. Όπως είπε, πρόκειται για ένα φυσικό μνημείο και αυτό θα έπρεπε να ανακηρυχθεί επισήμως, όπως επίσης να περιφραχθεί και να σημανθεί. Από την πλευρά της, η κα Ξεπαπαδάκη ζήτησε τη συνδρομή της γι’ αυτό. Η κα Παναή ανέφερε, ακόμη, ότι δημιουργείται τεράστιο πρόβλημα με το ωράριο επίσκεψης στην  Κοιλάδα κατά τις πρωινές ώρες αφού ο μεγάλος φόρτος ζημιώνει και την Πεταλούδα, όπως και η άγρα πελατών που γίνεται.

Τα μέλη του Συλλόγου κατέθεσαν στο δ.σ. σχετικό υπόμνημα με τις προτάσεις τους ενώ στη συνεδρίαση τοποθετήθηκε ο κ. Δημήτρης Γρηγοριάδης. Ανάμεσα σε άλλα αναφέρουν συμπερασματικά: «Η Κοιλάδα των Πεταλούδων βρίσκεται σε μια κρίσιμη καμπή και κινδυνεύει περισσότερο από ποτέ άλλοτε να απολέσει το χαρακτήρα που έχει τα τελευταία 90 περίπου χρόνια ως οικοτουριστικό αξιοθέατο μεγάλης αξίας, τόσο για τα μοναδικά περιβαλλοντικά του στοιχεία όσο και για την οικονομική του αξία, και να οδηγηθεί στην καταστροφή.

Τα σημάδια που υπάρχουν τα τελευταία χρόνια δεν είναι καθόλου ευοίωνα και ο Δήμος Ρόδου θα πρέπει να υποχρεωθεί να προστατεύσει αυτό το μνημείο της φύσης και τοπόσημο της Ρόδου και του Ν. Αιγαίου. Για το λόγο αυτό, δεν πρέπει να προβεί σε ακόμα μερικές αποσπασματικές ενέργειες αλλά να αντιμετωπίσει το πρόβλημα με τρόπο ολιστικό και συστημικό από μια και σε βάθος χρόνου από την άλλη».

Η κα Ξεπαπαδάκη, πάντως, είπε ότι στην πρόταση που κατέθεσαν είχαν περιγράψει λεπτομερειακά τις ανάγκες της Κοιλάδας και ότι ο φάκελος περιλαμβάνει όλα αυτά τα ζητήματα που θέτουν. 
Αναλυτικά, αναφέρει στο υπόμνημά του ο Σύλλογος:

Ένας σημαντικός  περιβαλλοντικός και οικονομικός πόρος
Η Κοιλάδα των Πεταλούδων είναι ένα τοπόσημο για τη Ρόδο που εμπλουτίζει το περιβαλλοντικό μας απόθεμα αλλά ταυτόχρονα είναι και ένας σημαντικός οικονομικός πόρος του Καλλικρατικού Δήμου Ρόδου με έσοδα που φτάνουν το 1,3 εκ. ευρώ το χρόνο και με πολλούς εργαζόμενους και επιχειρήσεις να απασχολούνται σε συναφή με αυτήν αντικείμενα. Ο βιότοπος τα τελευταία δώδεκα περίπου χρόνια αντιμετωπίζει προβλήματα που απειλούν ακόμα και την ίδια την ύπαρξή του.

Η πρόταση  του Δήμου Ρόδου
Η πρόταση του Δήμου κινείται στη σωστή κατεύθυνση, όμως, για να είναι αποτελεσματική και λειτουργική και να καταφέρει να σώσει το βιότοπο θα πρέπει να στηριχθεί σε ορισμένες προϋποθέσεις:

1. Να απαλλαγεί η περιοχή τελείως από τα κατσίκια και την ανεπιτήρητη βόσκηση. Επειδή η σύλληψη χιλιάδων ζώων φυσικά είναι αδύνατη, ο Δήμος θα πρέπει να στραφεί εναντίον όσων παράνομα διαθέτουν ζώα εντός και γύρω από την Κοιλάδα. Αν δεν γίνει αυτό οι νέες φυτεύσεις της ενδημικής βλάστησης, κυρίως της υγράμβαρης (ζητιά), δεν πρόκειται να ευδοκιμήσουν. Από την άλλη θα συνεχίσουμε να έχουμε κατολισθήσεις και διάβρωση των πρανών της Κοιλάδας. Να σημειωθεί ότι η ανεπιτήρητη βόσκηση σύμφωνα με το άρθρο 17 του Ν. 4056 είναι αρμοδιότητα του Δήμου.

2. Μείζον θέμα είναι η φύλαξη της Κοιλάδας τις ώρες λειτουργίας της. Η Πεταλούδα της Ρόδου (Panaxia Quantripunctaria) ως νυκτόβιος οργανισμός με ατροφικό πεπτικό σύστημα χρειάζεται απόλυτη ησυχία κατά τη διάρκεια της ημέρας. Δυστυχώς πολλοί επισκέπτες θορυβούν είτε γιατί δεν γνωρίζουν είτε γιατί θέλουν να ξεσηκώσουν τις Πεταλούδες για να τις δουν να πετάνε. Αυτό οδηγεί σε απώλεια ενέργειας των Πεταλούδων που δεν μπορούν να ολοκληρώσουν το βιολογικό τους κύκλο και σε σταδιακή μείωση του πληθυσμού. Είναι στοιχειώδης υποχρέωση του Δήμου να έχει φύλαξη εντός της Κοιλάδας.

3. Ο αριθμός των επισκεπτών και οι διαδρομές εντός της Κοιλάδας θα πρέπει να επανεξετασθούν καθώς λόγω του γεγονότος ότι οι περισσότεροι επισκέπτες ανεβαίνουν και κατεβαίνουν την Κοιλάδα υπάρχει μεγάλη επιβάρυνση στο βιότοπο. Τα μονοπάτια επομένως θα πρέπει να κατασκευαστούν με τρόπο ώστε οι επισκέπτες να μην πλησιάζουν πολύ τα σημεία που βρίσκονται οι Πεταλούδες.

4. Προστασία των υπολοίπων ειδών χλωρίδας και πανίδας. Το έργο θα πρέπει να επιδιώξει τη συνολικότερη αειφορία εντός και γύρω από την Κοιλάδα. Μέσα στην Κοιλάδα υπάρχουν δεκάδες είδη χλωρίδας (ενδεικτικά: χαρουπιά, θυμάρι, αγριορίγανη, πουρνάρι, στύρακας κ.λπ.) και πανίδας με κυριότερο (εκτός της Πεταλούδας) το είδος καβουριού Potamon rhodium (Parisi,1913). Ειδική μέριμνα πρέπει να ληφθεί για το είδος αυτό που είναι αλληλένδετο με την Κοιλάδα από τότε που τη γνωρίζουμε και βρίσκεται στα απειλούμενα είδη και μάλιστα με αρνητική τάση (The IUCN Red List of Threatened Species).

Επίσης, τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μεγάλη καταστροφή των πεύκων στην περιοχή (Πεύκη η τραχεία) από την ασθένεια της βαμβακίασης εξαιτίας του εντόμου «Μαρσαλίνα» (Marchalina hellenica). Η αποψίλωση των πεύκων γύρω από την Κοιλάδα θα είναι καταστροφική για το βιότοπο καθώς θα διαταραχθεί το μικροκλίμα στην περιοχή. Θα πρέπει λοιπόν να προβλεφθεί η γενικότερη ισορροπία και διατήρηση των ειδών καθώς δεν μπορούμε να προστατέψουμε την Πεταλούδα χωρίς να προστατεύσουμε το υπόλοιπο οικοσύστημα.