Η Μάσκα της ειλικρίνειας ή της υποκρισίας;


Γράφει ο αρχιτέκτονας Αγαπητός Ξάνθης

Τι είναι μάσκα;
Μήπως είναι η επιλογή της αλήθειας;
Μήπως είναι η επιλογή της υποκρισίας;
Δύο έννοιες πολύ κοντά και σύναμμα μακριά.


Ο άνθρωπος που φέρνει τη μάσκα ταυτίζεται με το πλαίσιο της ίδιας της μάσκας.
Πάντοτε ο άνθρωπος, το βασιλικό ον της Φύσης, θέλει να συμπεριφέρεται σαν μασκοφόρος.
Είναι ο Ζορό, ο προστάτης των αδυνάτων στα παλαιότερα χρόνια.

Είναι ο μασκοφόρος  Γκάι Φοκς (Guy Fawkes) με το προσωπείο του. Ο Γκάι Φοκς με τη μάσκα του “V for Vendetta”,  συμβολίζει την αντίσταση ενάντια στο δικτάτορα της Αγγλίας των σύγχρονων Μ. Μ. Ενημέρωσης.

Είναι ο μασκοφόρος-νυχτερίδα, ο γνωστός Μπάτμαν που καταφέρεται εναντία του διαβολικού Τζόκερ για την προστασία της μικρής πόλης της Αμερικής

Είναι ο Σούπερμαν με τις απεριόριστες ικανότητες και με το άπλωμα του ιστού της αράχνης να θυσιάζεται για τους αδικημένους.

Είναι οι μάσκες των Δόγηδων της Βενετίας με την αρχοντιά τους και την λαμπρότητό τους.   

Η παγκόσμια εικόνα έχει πολλούς/λες να καταδείξει μέσα από τη μυστηριώδη εικόνα της μάσκας που παρέχει το άγνωστο καλό.

Αλλά και το άγνωστο κακό, παρουσιάζεται μέσα από τη μάσκα του δήμιου με το τσεκούρι.

Μέσα από τη μάσκα του κακού λύκου, της κακιάς μάγισσας, του ψυχίατρου Hannibal Lecter (Άντονυ Χόπκινς) στο έργο «Η Σιωπή των Αμνών», αποδίδουν την άλλη μορφή.

Η διπροσωπία είναι χάρισμα αλλά και κατάρα. Πολλές φορές εξυπηρετεί, άλλες καταδικάζει. Πάντως δεν εντάσσεται στις αξίες, αλλά στις εργαλειακές συμπεριφορές του ανθρώπου-διαχειριστή, του ανθρώπου-μεταπράτη.
Γιατί η διπροσωπία δεν είναι ΑΛΗΘΕΙΑ.

Υπάρχει ένα διπολικό συνεχές του ιδίου ανθρώπου στην κοινωνία.
Στον ένα πόλο βρίσκεται ο Καζαντζάκης ως συγγραφέας και στον άλλο υπάρχει ως Ζορμπάς, ο κουζουλός λεβέντης (από το έργο: Καζαντζάκης, Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά, σ. 9).

Και έτσι δημιουργείται το παρακάτω σχήμα μέσα από τα δύο πρόσωπα:
Ο καλός, ο κακός
Ο θεατής της ζωής, ο πρωταγωνιστής
Η θεωρία, η πράξη
Το πνεύμα, το σώμα  
Η διανόηση, η ύλη.
Η ασκητική εγκράτεια, η ανθρώπινη φιληδονία.
Η σοβαροφάνεια, ο αυθορμητισμός
Ο λόγιος, ο λαϊκός.
Το υψηλό ύφος, το ταπεινό.

Σε αυτό το Παίγνιο το ενός με τον άλλο, της μιας με την άλλη, η μάσκα εξυπηρετεί, συνοδεύει, προφυλάσσει, κρύβει και παρουσιάζει.

Όμως υπάρχουν και στιγμές από τις οποίες χωρίς την μάσκα, το Παίγνιο γίνεται περισσότερο επικίνδυνο, γιατί τότε επικρατεί η υποκρισία και το δράμα…

Ας διαλέξουμε τι θέλουμε, να είμαστε με ή χωρίς τη μάσκα…φτάνει να είμαστε αυθεντικοί και γνήσιοι.  

Υ.Γ. Το παρόν άρθρο αποτελεί εργασία στα πλαίσια της τοπικής ομάδας «Αγέρι της Γραφής» και ειδικά σήμερα που είναι η άγια ημέρα των Βαΐων, όπου από τη Δοξασία στη Σταύρωση η απόσταση είναι μια εβδομάδα.