To Χελιδόνι της Κλεοβουλίνης

Γράφει η
Μαίρη Παπανδρέου

Ιδιαίτερα οι Λινδιακοί, γνωρίζουν την Παράδοση και την Ιστορία του τόπου τους, που διατηρούν με ολοζώντανα χρώματα ακόμα και σήμερα. Ένας από τους Επτά Σοφούς της αρχαιότητας, ήταν και ο «Κλεόβουλος ο Λίνδιος»,  που οι περισσότεροι γνωρίζουν και θυμούνται από τα ρητά του, όπως: «Μέτρον άριστον» (Το μέτρο είναι το πιο καλό), «Μηδενός κατηγορεί» (κανέναν να μην κατηγορείς), «Φιλήκοον είναι και μη πολήλαλον» «Να θέλεις ν’ ακούς και να μη λες πολλά) κ.α.

Η θυγατέρα του Κλεόβουλου, η Κλεοβουλίνη, ήταν γνωστή μαθηματικός και ποιήτρια. Αναφέρεται επίσης, πως όταν ο ξύλινος ναός της θεάς Αθηνάς στη Λίνδο, έπιασε φωτιά από αναμμένη ιερά πυρά και κάηκε ολοσχερώς, η Κλεοβουλίνη, συνέθεσε ένα τραγούδι για τα χελιδόνια που επιστρέφουν την Άνοιξη στη Λίνδο, κι έφτιαξε με πηλό ένα χελιδόνι.

Δίδαξε σε μικρά παιδιά το τραγούδι, τους έδωσε και το πήλινο χελιδόνι και τα παιδιά γύρισαν πόρτα-πόρτα όλα τα σπίτια της Λίνδου κρατώντας στα χέρια τους το πήλινο χελιδόνι, και τραγουδούσαν τη σύνθεση της Κλεοβουλίνης. Οι Λίνδιοι πρόσφεραν στα παιδιά τον οβολό τους κι έτσι, συ­γκεντρώθηκαν τα χρήματα για να ξαναχτιστεί ο ναός, όπως διατηρείται μέχρι σήμερα. Η Ιστορία μάλιστα αναφέρει, πως ήταν ο πρώτος ναός, ο οποίος είχε αναγερθεί με δωρεές κατοίκων.

Αξίζει να σημειωθεί μάλιστα, ότι σύμφωνα με εξειδικευμένες επιστημονικές μελέτες έγκριτης Αγγλίδας Καθηγήτριας Αρχαιολογίας, είναι ο μόνος αρχαίος Ελληνικός Ναός, ο οποίος δεν έχει τον προσανατολισμό Ανατολή-Δύση, όπως όλοι οι αρχαίοι Ναοί, αλλά είναι προσανατολισμένος στον «γενέθλιο» Αστερισμό της θεάς Αθηνάς.

Αυτή η ανακοίνωση έγινε από την ίδια  Αγγλίδα Καθηγήτρια Αρχαιολογίας, κατά τη διάρκεια Πα­γκόσμιου Επιστημονικού Συνεδρίου, που είχε πραγματοποιηθεί στη Ρόδο, με θέμα: «Επιπτώσεις φυσικών καταστροφών, στους Αρχαίους Πολιτισμούς», που είχε διοργανώσει ο Καθηγητής Γιάννης Λυριτζής, του Τμήματος Μεσογειακών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Σε ερώτησή μου, προς την Αγγλίδα Καθηγήτρια Αρχαιολογίας, αν γνωρίζομε πότε ήταν τα γενέθλια της Θεάς Αθηνάς, μου απάντησε πως γιορτάζονταν το πρώτο δεκαπενθήμερο του Αυγούστου, δηλαδή, τον Δεκαπενταύγουστο.

Το «τραγούδι για τα χελιδόνια» της Κλεοβουλίνης, τραγουδιέται μέχρι σήμερα στη Λίνδο, και είναι τα γνωστά «Χελιδονίσματα», ενώ το χελιδόνι, βρίσκεται στο Βρετανικό Μουσείο, ανάμεσα σε άλλα «κλεμμένα» αρχαιολογικά ευρήματα. Βέβαια, οι Βρετανοί, δεν έχουν ιδιαίτερο συναισθηματικό δεσμό, όπως οι Ροδίτες, με το συγκεκριμένο αρχαιολογικό εύρημα, που βρίσκεται σε κάποια προθήκη, ανάμεσα σε άλλα εκατοντάδες αρχαιολογικά «ευρήματα», που είναι συνωστισμένα σε ράφια.

Ο σοφός λαός μας, που έχει κατάλληλα γνωμικά για όλες τις περιστάσεις και περιπτώσεις, διατυπώνει: «…με ξένα κόλλυβα...». Δυστυχώς, ακόμα και σήμερα, έχομε θλιβερά δείγματα, αλλά και προβλήματα, με μακρινούς ή κοντινούς γείτονες και φίλους, και για ‘υπεξαιρέσεις’ αρχαιολογικών μας θησαυρών, όπως και για κομμάτια της μοναδικής μας Ιστορίας.