Συμβούλιο της Επικρατείας  και Σύνοδος της Εκκλησίας (ΣτΕ*)

Γράφει ο Κώστας Βρατσάλης

Φοβάμαι ότι κάποιοι θα θεωρήσουν ότι όχι μόνο έχω εμμονή με ζητήματα στον χώρο της Δικαιοσύνης, αλλά και ότι το μόνο που με ενδιαφέρει είναι πώς μπορεί κανείς να την υποσκάπτει.

Ούτε το ένα ούτε το άλλο ισχύει. Είναι αλήθεια, βέβαια, ότι το παρόν κείμενο είναι το τέταρτο για θέματα σχετικά με τη Δικαιοσύνη που φιλοξενεί η στήλη “Συναντήσεις”, αλλά θεωρώ ότι ο λόγος συγγραφής τους, κάθε φορά, σχετίζεται με ένα ιδιαίτερα κρίσιμο ζήτημα της κοινωνίας μας. Το πρώτο (25.10.2016) αφορούσε στη διαφορετική οπτική που αντιμετωπίζεται η σχέση ηθικού και νόμιμου από τις φιλολαϊκές και από τις συντηρητικές πολιτικές δυνάμεις.

Το δεύτερο (8.11.2016), το πάγωμα κυβερνητικών δράσεων εξαιτίας διαρροών από το ίδιο το ΣτΕ απόφασής του -αν και οι αποφάσεις του υποτίθεται ότι δεν υφίστανται μέχρι να καθαρογραφούν και να ανακοινωθούν- σχετικά με τους τηλεοπτικούς σταθμούς.

 Και το τρίτο (14.3.2018), την αυξανόμενη απαξίωση της Δικαιοσύνης με ευθύνη και των ίδιων των λειτουργών της. Υπήρξε και ένα τέταρτο άρθρο (27.9.2016) που προηγείτο των παραπάνω κειμένων το οποίο αφορούσε στις σκοταδιστικές θέσεις της Εκκλησίας για τη διδασκαλία του μαθήματος των Θρησκευτικών.

Γιατί αναφέρομαι και σ’ αυτό; Γιατί ακούμε, από διαρροές πάλι του ίδιου του ΣτΕ (άλλο χούι κι αυτό), ότι αποφάσισε πώς θα πρέπει να γίνεται η διδασκαλία σύμφωνα με το σύνταγμα, απορρίπτοντας ως αντισυνταγματικές τις ρυθμίσεις που έγιναν με την υπουργική απόφαση του τότε υπουργού Φίλη, μετά από εισήγηση του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ).

Στην Ελλάδα λοιπόν του 2018, Εκκλησία και ΣτΕ ορίζουν και αποφασίζουν πώς πρέπει να γίνεται η διδασκαλία στο μάθημα των Θρησκευτικών και όχι το Υπουργείο Παιδείας με τα αρμόδια όργανα. Μια άλλη εκδοχή, από διαρροή πάλι, άκουσα από παπά σε καφενείο χωριού, ότι η Συνεδρίαση ήταν κοινή συνεδρίαση του Συμβουλίου της Επικρατείας και της Συνόδου της Εκκλησίας, των ΣτΕ δηλαδή. Το άκουσα και στον ΣΚΑΪ σε έκτακτο δελτίο στις 4 π.μ., αλλά και πάλι έχω αμφιβολίες. (Σε κατά συρροή διαρροή βλέπω μόνο ΣΚΑΪ, μάλιστα μέχρι το πρωί.)

Ας δούμε όμως, μέχρι να καθαρογραφεί η απόφαση και να μην είναι απλώς διαρροές, τα δεδομένα που έχουμε σχετικά με το ζήτημα.

Τι όριζε, εν ολίγοις, η υπουργική απόφαση Φίλη; Το μάθημα των Θρησκευτικών από επιλεγόμενο μάθημα κατήχησης της Ορθοδοξίας γινόταν υποχρεωτικό μη ομολογιακό μάθημα. Η ύλη διδασκαλίας παρουσίαζε τις περισσότερες γνωστές θρησκείες, ενώ η παρουσίαση της Ορθοδοξίας, βεβαίως, ήταν κατά πολύ μεγαλύτερη συγκριτικά με των άλλων θρησκειών, ανταποκρινόμενη έτσι και στο πώς αναφέρεται η Ορθοδοξία στο άρθρο 3 του συντάγματος: “Η επικρατούσα θρησκεία στην Ελλάδα είναι η θρησκεία της Ανατολικής Ορθοδόξου Εκκλησίας του Χριστού”.

Δεν χρειάζεται βέβαια να αναφέρω ότι ολόκληρο το άρθρο 3 του συντάγματος αφορά στην Ορθόδοξο Εκκλησία την οποία ακολουθεί η συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων και όχι όσοι Έλληνες πολίτες ακολουθούν κάποιο άλλο δόγμα ή και κανένα δόγμα. Με μια απλή ανάγνωση του συγκεκριμένου άρθρου μπορεί κανείς να το διαπιστώσει.

Ας έρθουμε όμως στο πιο ειδικό ζήτημα που αφορά στο θέμα της Παιδείας, το οποίο ρητά αναφέρεται στο άρθρο 16 παρ. 2: “Η Παιδεία αποτελεί βασική αποστολή του κράτους και έχει σκοπό την ηθική, πνευματική, επαγγελματική και φυσική αγωγή των Ελλήνων, την ανάπτυξη της εθνικής και θρησκευτικής συνείδησης και τη διάπλασή τους σε ελεύθερους και υπεύθυνους πολίτες.” Είναι τυχαίο που το σύνταγμα αναφέρει “...την ανάπτυξη της εθνικής και θρησκευτικής συνείδησης...” και δεν αναφέρει π.χ. “...της εθνικής και ορθόδοξης χριστιανικής συνείδησης...”;

Όσοι θεωρούν ότι το σύνταγμα ταυτίζει τη θρησκευτική αγωγή με την ορθόδοξη χριστιανική αγωγή είναι επικίνδυνοι, γιατί είναι σαν να παρέχουν σε άλλους (ποιους άραγε;) την βασική αποστολή του ελληνικού κράτους -την Παιδεία δηλαδή- για τους Έλληνες Καθολικούς και τους Έλληνες Μουσουλμάνους, στη Σύρο και στη Θράκη αντίστοιχα.

Αν το επιχείρημά τους περί Ορθοδοξίας και ορθόδοξης χριστιανικής συνείδησης ενισχύεται, κατά την άποψή τους, επειδή το Σύνταγμα υφίσταται “Εις το όνομα της Αγίας και Ομοουσίου και Αδιαιρέτου Τριάδος”, είναι σαν να απαλλάσσουν Καθολικούς και Μουσουλμάνους και από την τήρηση του συντάγματος, όχι μόνο της Παιδείας, αφού αυτοί οι Έλληνες πολίτες ακολουθούν άλλες θρησκείες. Μήπως τέτοια επιχειρήματα καλούν σε ανυπακοή τού συντάγματος όσους Έλληνες πολίτες δεν είναι Ορθόδοξοι; Μήπως, λέω...

* Συμβούλιο της Επικρατείας και Σύνοδος της Εκκλησίας (ΣτΕ2)
Ο Κώστας Βρατσάλης είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου και το άρθρο δημοσιεύτηκε στην «Αυγή».