Η επικινδυνότητα των πυρηνικών αντιδραστήρων στο Ακούγιου

Του Νίκου Κατσαρού
επιστημονικού συνεργάτη ΕΚΕΦΕ ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ, Π. Πρόεδρου Ένωσης Ελλήνων Χημικών

Στην πρόσφατη επίσκεψη του προέδρου Πούτιν με τον πρόεδρο Ερντογάν έκλεισε και η Συμφωνία για την εγκατάσταση τεσσάρων πυρηνικών αντιδραστήρων  1200 MegaWatt  ο καθένας στο Ακούγιου στα παράλια της Τουρκίας  απέναντι  από την Κύπρο.

Ο πρώτος αντιδραστήρας προβλέπεται να λειτουργήσει το 2023 ενώ οι άλλοι τρείς το 2025.Την κατασκευή των πυρηνικών αντιδραστήρων στο Ακούγιου έχει αναλάβει ο ρωσικός κρατικός οργανισμός Rosatom. Επισημαίνονται οι βασικότεροι  κίνδυνοι  από τη λειτουργία των αντιδραστήρων στο Ακούγιου:

Α. Εχει επανειλημμένα αναφερθεί από  διακεκριμένους Τούρκους, Ελληνες, Αμερικανούς και άλλους διεθνείς σεισμολόγους  ότι το Ακούγιου βρίσκεται επάνω σε σεισμική περιοχή και σε καμμία περίπτωση δεν θα πρέπει να εγκατασταθεί εκεί  ένας πυρηνικός αντιδραστήρας. Λέγεται ότι έχει προβλεφθεί στην κατασκευή του να αντέχει σε σεισμό 6,5 Ρίχτερ, ενώ ο σεισμός στα γειτονικά Άδανα το 1998 ήταν 6,3 Ρίχτερ.

Β. Σε περίπτωση πυρηνικού ατυχήματος είτε λόγω ισχυρού σεισμού, είτε λόγω ανθρωπίνου λάθους όπως στο Τσερνομπίλ τον Απρίλιο του 1986 σύμφωνα με μελέτες Καναδών επιστημόνων θα προσβληθούν με ραδιενέργεια δεκάδες εκατομμύρια κατοίκων από Ιταλία, Σερβία, Μαυροβούνιο, Αλβανία, ΠΓΔΜ, Βουλγαρία, Ρουμανία, Ελλάδα,Τουρκία, Λίβανο, Συρία, Ισραήλ, Αίγυπτο  και θα εκκενωθεί ολόκληρη η Κύπρος. Όσο κοντινότερα βρίσκεσαι, τόσο μεγαλύτερες είναι οι επιπτώσεις από την ραδιενέργεια. Το  Αιγαίο Πέλαγος  θα μολύνθεί για δεκάδες χρόνια  και η Ελλάδα θα μολυνθεί μέχρι και εκατό φορές περισσότερο από άλλες πιό απομακρυσμένες περιοχές.

Γ.  Απο τη λειτουργία του πυρηνικού αντιδραστήρα προκύπτουν ραδιενεργά κατάλοιπα και άλλα ραδιενεργά υλικά ή και πρώτες ύλες (π.χ ουράνιο) υψηλής ραδιενέγειας τα οποία συχνά μεταφέρονται δια θαλάσσης και σε περίπτωση ναυαγίου το Αιγαίο Πέλαγος θα μολυνθεί με ραδιενέργεια για δεκάδες χρόνια.

Εαν εξαιρέσουμε το πυρηνικό ατύχημα, το μεγαλύτερο πρόβλημα των πυρηνικών αντιδραστήρων είναι τα πυρηνικά κατάλοιπα τα οποία εκπέμπουν ισχυρή ραδιενέργεια για χιλιάδες χρόνια και που δεν υπάρχει μέχρι σήμερα ασφαλής τρόπος διάθεσης των. Αυτός είναι και ο λόγος οπου 19 κάτοχοι βραβείου Νόμπελ υπέγραψαν διακήρυξη περί μη εγκατάστασης πυρηνικών αντιδραστήρων λέγοντας χαρακτηριστικά «...αρνούμαστε να κληροδοτήσουμε στις επόμενες γενιές ένα ραδιενεργά μολυσμένο περιβάλλον».

Μετά το πυρηνικό ατύχημα στο Τσερνομπίλ το 1986 κανένας πυρηνικός αντιδραστήρας δεν εγκαταστάθηκε στην Ευρώπη.

Δ. Η εγκατάσταση και λειτουργία πυρηνικών αντιδραστήρων αποτέλεσε για κάποιες χώρες όπως η Ινδία και το Πακιστάν και το πρώτο στάδιο παραγωγής πυρηνικών όπλων. Η παραγωγή και επεξεργασία πυρηνικών καυσίμων,δηλαδή εμπλουτισμού ουρανίου και παραγωγή πλουτωνίου, έχει προβλεφθεί στη συμφωνία όπως λέγεται.Υπάρχει ορατός ο κίνδυνος λοιπόν  σε κάποια φάση  και η Τουρκία  να θελήσει να γίνη πυρηνική δύναμη.

Ε. Η Τουρκία είναι μια χώρα με χαμηλή τεχνολογία και τεχνογνωσία στην πυρηνική τεχνολογία. Ετσι για πολλά χρόνια θα μείνει εξαρτημένη από τη Ρωσία τόσο όσον αφορά το πυρηνικό καύσιμο οσον και την τεχνολογία. Το γεγονός ότι 285 Τούρκοι επιστήμονες και τεχνικοί μεταβαίνουν στη Ρωσία για έξι χρόνια για να εκπαιδευθούν σε θέματα πυρηνικής τεχνολογίας, δεν σημαίνει ότι καλύπτεται και το τεράστιο κενό αφού η χώρα αρχίζει από το μηδέν και αφού η εκπαίδευση θα είναι για ευνόητους λόγους επιλεκτική.

ΣΤ. Σε μιά χώρα με πολιτική αστάθεια η περίπτωση δολιοφθοράς από ομάδες ακτιβιστών δεν μπορεί να αποκλεισθεί. Επίσης σε μια χώρα όπου τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας είναι ελεγχόμενα κανείς δεν μπορεί να είναι βέβαιος για την έγκαιρη ενημέρωση σε περίπτωση πυρηνικού ατυχήματος.

Για τους παραπάνω λόγους θα πρέπει:
1. Η κυβέρνηση να ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Ένωση, τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας, το ΝΑΤΟ και άλλους Διεθνείς Οργανισμούς να αποτρέψουν λόγω επικινδυνότητας την κατασκευή των πυρηνικών αντιδραστήρων στο Ακούγιου.

2. Η επιστημονική κοινότητα της χώρας να  κινητοποιήσει τις επιστημονικές ενώσεις διεθνώς και οι οικολογικές οργανώσεις στην Ευρώπη και αλλού να δραστηριοποιηθούν για την αποτροπή της εγκατάστασης πυρηνικών αντιδραστήρων στο Ακούγιου.