Η Ρόδος πρέπει να στοχεύσει στην προσέλκυση ποιοτικού τουρισμού

Στην ανάγκη να υπάρξει στόχευση όχι σε μεγαλύτερο αριθμό επισκεπτών αλλά σε πιο ποιοτικό τουρισμό, αναφέρεται ο σύλλογος Προστασίας Περιβάλλοντος Ρόδου, με επιστολή του στον πρωθυπουργό κ. Αλέξη Τσίπρα, ενόψει του αναπτυξιακού συνεδρίου της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου.

Η ανάπτυξη της τοπικής οικονομίας, αναφέρει ο σύλλογος Περιβάλλοντος πρέπει “να στηρίζεται στην έξυπνη και βιώσιμη ανάπτυξη που είναι πράσινη, αειφορική, ανταγωνιστική και αποτελεσματική στη χρήση των φυσικών πόρων”. 
Ειδικότερα, στην ανοικτή επιστολή του συλλόγου αναφέρονται τα εξής: 

“Αξιότιμε κ. Πρωθυπουργέ, 
Η Ρόδος είναι ο μεγαλύτερος δήμος στο Ν. Αιγαίο, συγκεντρώνει το 50% του πληθυσμού ολόκληρης της περιφέρειας Ν. Αιγαίου, είναι ο ένατος σε πληθυσμό δήμος της χώρας και έχει σημαντική συμβολή στο ΑΕΠ της χώρας. Είναι μια περιοχή που ακόμα και σε δύσκολες οικονομικές συνθήκες μπορεί να αναπτύσσεται καθώς η οικονομία της χαρακτηρίζεται από δυναμισμό και εξωστρέφεια.  

Η Ρόδος ανήκει στα νησιά της χώρας μας όπου ο τουρισμός αποτελεί βασική «βιομηχανία» από τα μέσα της δεκαετίας του ’60. Έως τώρα, το κυρίαρχο τουριστικό μας πρότυπο χαρακτηρίζεται από προσέλκυση τουριστών σε μαζική κυρίως κλίμακα, έντονη εποχικότητα για 5-6 μήνες, σημαντική εξάρτηση από tour operators και περιορισμένη ενσωμάτωση και αξιοποίηση  τοπικών ιδιαιτεροτήτων στις παρεχόμενες υπηρεσίες και στα προϊόντα. Η εγκατάλειψη των παραγωγικών δραστηριοτήτων του πρωτογενούς και δευτερογενούς τομέα έχουν καταστήσει τον τουρισμό «μονοκαλλιέργεια» για την τοπική οικονομία. Διογκώνεται συνεχώς ως προς τον αριθμό των κλινών προσελκύοντας όλο και μεγαλύτερο αριθμό επισκεπτών μη κανονικά  κατανεμημένων στο έτος, οι οποίοι στην περίοδο αιχμής υπερβαίνουν κατά πολύ τους κατοίκους του νησιού. 

Η Ρόδος παρασύρει τα περισσότερα  νησιά της Δωδεκανήσου σε αυτόν τον δρόμο και σε αρκετά σημεία η ζημιά ίσως είναι πλέον μη αναστρέψιμη, όπως στην υποβάθμιση του φυσικού τοπίου, στην εγκατάλειψη της παραγωγικής γης και στον πλούτο της αρχιτεκτονικής παράδοσης. 
Δυσμενείς επιπτώσεις που μακροπρόθεσμα υποβαθμίζουν το ίδιο το τουριστικό προϊόν, είναι:

Η συνέχιση της απώλειας της αγροτικής γης, η αλλοίωση του αγροτικού τοπίου και της υπαίθρου εν γένει, η άναρχη κατασκευή τουριστικών καταλυμάτων και  παραθεριστικής κατοικίας κοντά στις ακτές, η κατασπατάληση των τοπικών φυσικών πόρων από  την συνεχιζόμενη εκτός σχεδίου δόμηση χωρίς έλεγχο και προγραμματισμό και η δυσανάλογη επιβάρυνση των δημόσιων υποδομών. Οι δημόσιες υποδομές (μεταφορών, υγείας, διαχείρισης νερού και ενέργειας, επεξεργασίας στερεών και υγρών αποβλήτων, συγκοινωνίας, κλπ) και η λειτουργία αυτών καθίστανται ανεπαρκείς και προβληματικές.  
Σήμερα ήδη η Ρόδος καλείται να φιλοξενήσει ένα τεράστιο αριθμό επισκεπτών ο οποίος όπως φαίνεται θα αυξάνεται τα επόμενα χρόνια χωρίς οι βασικές της υποδομές να μπορούν να ανταποκριθούν στο βάρος αυτό.  

Αποτέλεσμα τούτου είναι η κακή πολλές φορές εξυπηρέτηση των επισκεπτών και η υποβάθμιση των υπηρεσιών που φυσικά οδηγούν και θα οδηγήσουν περισσότερο στο μέλλον στην υποβάθμιση του τουριστικού προϊόντος του νησιού, στη μείωση των εσόδων και της καλά αμειβόμενης απασχόλησης.  

Η συνεχής μεγέθυνση ενός μόνο τομέα της οικονομίας, όπως ο τουριστικός με οποιοδήποτε κόστος, αποτελεί στρεβλή ανάπτυξη. Η απουσία νέου Ειδικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τον Τουρισμό και αναθεωρημένου/ επικαιροποιημένου Περιφερειακού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου συνέβαλε σε αυτό. Αρνητική είναι και η απουσία χωρικού σχεδιασμού σε επίπεδο Δήμου Ρόδου δηλαδή ενιαίου Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου για όλο το νησί της Ρόδου. Τα υπόβαθρα αυτά είναι σημαντικό να ολοκληρωθούν το συντομότερο δυνατό και φυσικά να υπάρχει συμπληρωματικότητα, συνάφεια και συμφωνία μεταξύ των τριών παραπάνω πλαισίων.  Σημαντικό ρόλο θα παίξει εδώ και η επίλυση των προβλημάτων του κτηματολογίου Ρόδου ενός σημαντικού εργαλείου για την ορθή ανάπτυξη του τόπου.  

Ειδικότερα οι πολιτικές τουριστικής ανάπτυξης που σχεδιάζονται για τη Ρόδο, προσδιορίζοντας το περιεχόμενο των χωρικών σχεδίων, πρέπει:
• να λαμβάνουν υπόψη ποια είναι η «φέρουσα ικανότητα» του τόπου, 

• να στοχεύουν όχι σε φθηνό και μαζικό αλλά σε ποιοτικό και μοναδικό τουριστικό προϊόν, υποστηρίζοντας και εμπλέκοντας υποχρεωτικά την ανάδειξη του πολιτισμού, του φυσικού χερσαίου και θαλάσσιου περιβάλλοντος, της αγροτικής οικονομίας, της γαστρονομίας

• να υποστηρίζουν σταθερή διασύνδεση με τον πρωτογενή (αγροτικά προϊόντα) και τον δευτερογενή - μεταποιητικό  (τρόφιμα /ποτά πιστοποιημένης ποιότητας) τομέα της τοπικής οικονομίας

• να προσελκύσουν τουρίστες πρόθυμους να απολαύσουν τη μοναδικότητα του τόπου τον πολιτισμό και το φυσικό περιβάλλον γεγονός που προϋποθέτει την ελαχιστοποίηση του συστήματος all-inclusive που έχει επιβληθεί σήμερα. 

• να προσελκύσουν επισκέπτες εκτός τουριστικής εποχής (Μάιος – Σεπτέμβριος)  που θα διαθέτουν υψηλότερα ποσά ανά ημέρα εφόσον ενσωματώνονται ειδικευμένες υπηρεσίες και δραστηριότητες

• να φροντίζουν  για την ικανοποίηση του τουρίστα/ επισκέπτη και του επιχειρηματία, αλλά και την ικανοποίηση του κατοίκου,

•  να διασφαλίζουν την αειφορία στο φυσικό περιβάλλον και την τοπική οικονομία

• να υπάρχει ρητή πρόβλεψη για επαρκή προσπελασιµότητα σε κάθε παραλία, για να μην συνεχιστεί η ιδιωτικοποίηση του παραθαλάσσιου χώρου και η οικοπεδοποίηση του παράκτιου χώρου,

• να αποθαρρύνουν ή και να απαγορεύουν ανάπτυξη νέων κλινών μαζικού τουρισμού και να ενισχύουν την αναβάθμιση (ενεργειακή, αισθητική, λειτουργική) των υφιστάμενων μονάδων, με την εφαρμογή συστημάτων ποιότητας,  προστασίας του περιβάλλοντος και τη χρήση από ειδικές ομάδες του πληθυσμού.

• να δίδονται κίνητρα για την απόσυρση και την αλλαγή χρήσης των παλαιών μονάδων που δεν επιδέχονται ουσιαστικό ποιοτικά εκσυγχρονισμό, για την διαφοροποίηση του τουριστικού παρεχόμενου προϊόντος, όπως ο αγροτουρισμός. 

• Να αποτραπεί  η δημιουργία μεγάλων τουριστικών επενδύσεων, μονοθεματικού και αδιαφοροποίητου χαρακτήρα καθώς οι επενδύσεις αυτές επιφέρουν σημαντικές και μη αναστρέψιμες αλλοιώσεις στο φυσικό περιβάλλον και στο νησιωτικό  τοπίο έχοντας ταυτόχρονα μικρό οικονομικό αποτέλεσμα για την τοπική οικονομία και μεγάλο περιβαλλοντικό αποτύπωμα. 

Εν κατακλείδι ζητάμε από τη σημερινή κυβέρνηση μαζί με τους  φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης και τους αναπτυξιακούς θεσμούς να κατανοήσουν τις αλλαγές που επιβάλλονται ώστε να οδηγηθούμε όχι σε μεγαλύτερο αριθμό επισκεπτών αλλά σε πιο ποιοτικό τουρισμό. 

Για να γίνει αυτό θα πρέπει η  ανάπτυξη  της τοπικής οικονομίας  να στηρίζεται στην έξυπνη και βιώσιμη ανάπτυξη, που είναι πράσινη, αειφορική, ανταγωνιστική και  αποτελεσματική στη χρήση των φυσικών πόρων. Η απλή αύξηση των μεγεθών απλά θα οδηγήσει σε οικονομική και περιβαλλοντική υποβάθμιση του τόπου.  Το προσεχές αναπτυξιακό συνέδριο θα πρέπει να αποτελέσει την αφετηρία ενός ειλικρινούς αλλά και αποτελεσματικού διαλόγου για να δρομολογηθούν οι διαδικασίες που θα μας οδηγήσουν το ταχύτερο δυνατόν σε ένα αειφορικό οικονομικό μοντέλο για το νησί της Ρόδου, τα υπόλοιπα Δωδεκάνησα και το Νότιο Αιγαίο”.