Η Ευρωπαϊκή Ένωση αδιαφορεί για τις προκλήσεις της Τουρκίας

Έντονη κριτική για τη γενικότερη στάση της σήμερα, άσκησε στην Ευρωπαϊκή Ένωση ο πρόεδρος της γενικής συνομοσπονδίας επαγγελματιών βιοτεχνών εμπόρων Ελλάδας Γιώργος Καββαθάς, στο πλαίσιο της εκδήλωσης που πραγματοποιήθηκε χτες στη Ρόδο με θέμα τη «βελτίωση της αποτελεσματικότητας των πολιτικών της ΕΕ υπέρ των μικρομεσαίων επιχειρήσεων».

Ο κ. Καββαθάς ήταν ένας από τους ομιλητές της, ο οποίος εύστοχα επεσήμανε ότι ο στόχος να υπερβούμε την κρίση με ένα μείγμα πολιτικών που θα συνδύαζε οικονομική δυναμική και κοινωνική ισορροπία δεν επιτεύχθηκε είτε λόγω κάποιων συμφερόντων, είτε ανισορροπιών στην οικονομική ισχύ και την πολιτική εκπροσώπηση της κάθε χώρας και ιδιαίτερα της περιφέρειας.

Μάλιστα έκανε λόγο για άγνοια εκ μέρους της ΕΕ, αν όχι αδιαφορία στο να αντιμετωπιστούν οι ιδιαιτερότητες των περιφερειών, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι… ενιαία αγορά χωρίς ενιαία πολιτική άμυνας και ενίσχυση των ακριτικών χωρών είναι μία κενή υπόθεση.

Ο πρόεδρος της ΓΣΕΒΕΕ, έθεσε ξεκάθαρα από τη Ρόδο στα στελέχη της ευρωπαϊκής οικονομικής και κοινωνικής επιτροπής που παραβρέθηκαν ως διοργανωτές της εκδήλωσης, το θέμα των διαφόρων προκλήσεων στην περιοχή μας, λέγοντας «αναμένουμε μια περισσότερη ενεργητική στάση των εταίρων απέναντι στα φαινόμενα προκλητικότητας που παρατηρούνται από την άλλη πλευρά του Αιγαίου».

Παράλληλα αναρωτήθηκε πως μπορεί μία χώρα να αναπτυχθεί αν αναγκάζεται να δαπανά τεράστια ποσά σε αμυντικές δαπάνες τη στιγμή που οι γείτονές της χρησιμοποιούν ευρωπαϊκά κονδύλια για εξοπλισμούς;

Όπως επεσήμανε αν δε ληφθούν διασφαλίσεις σε ανώτατο ευρωπαϊκό επίπεδο για την ομαλοποίηση της κατάστασης και την εγγύηση των ευρωπαϊκών συνόρων, θα είναι σαν ανέκδοτο να συζητούμε για «πρωτογενή πλεονάσματα», διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, βελτίωση του επιχειρηματικού κλίματος.

Σύμφωνα με τον κ. Καββαθά, «στο πρόσφατο παρελθόν, ο τρόπος με τον οποίο επιχειρήθηκε η επίλυση θεμελιακών διαρθρωτικών προβλημάτων στην περιφέρεια της Ευρώπης μάλλον ήταν φοβικός και ως εκ τούτου αναποτελεσματικός. Σε μεγάλο βαθμό ενδεχόμενα έδωσε το έναυσμα για την ανάπτυξη φυγόκεντρων δυνάμεων στο εσωτερικό της Ευρώπης.

Χώρες και κοινωνίες που είχαν ενστερνιστεί το ευρωπαϊκό εγχείρημα άρχισαν να αποστασιοποιούνται, ενώ μεγάλη ήταν απογοήτευση στους πολίτες από την πρόκληση ενός διαρκούς bullying- εθνικού/ κοινωνικού αυτοματισμού και διχοτόμησης μεταξύ παραγωγικού Βορρά και ελλειμματικού Νότου.
Τα κοινωνικά αποτελέσματα έγιναν προφανή σε πολιτικό και περιφερειακό επίπεδο με την ανάδειξη των δυνάμεων του ευρωσκεπτικισμού και του φασισμού.

Η άγνοια ή η αδιαφορία έναντι των περιφερειακών ιδιαιτεροτήτων οδήγησε μεγάλο μέρος των Ευρωπαίων πολιτών να αμφισβητούν την ευρωπαϊκή κοινή πορεία. Και σήμερα πρέπει να παραδεχτούμε ότι ενιαία αγορά, χωρίς ενιαία πολιτική άμυνας, ενίσχυση των ακριτικών χωρών κλπ είναι μια κενή υπόθεση».
Μιλώντας αναλυτικά για τις προκλήσεις και τη σημερινή κατάσταση είπε και τα εξής: «η νοτιοανατολική Μεσόγειος αποτελεί το θέατρο σήμερα των πιο βαθέων συγκρούσεων και μετασχηματισμών μετά την πτώση του ανατολικού μπλοκ.

Οι εθνικισμοί μετατρέπονται σε επιθετικές πολιτικές, ενώ οι κανόνες καλής γειτονίας και διπλωματίας μπαίνουν στο περιθώριο. Ο συνδυασμός μεταναστευτικών/ προσφυγικών ροών και στρατιωτικών επιχειρήσεων διαμορφώνει ένα εκρηκτικό μίγμα που επηρεάζει σημαντικά τις κοινωνίες και τις χώρες που επωμίζονται αυτό το βάρος.
Επιτρέψτε σε αυτό το σημείο την εξής παρέμβαση: η χώρα μας, αλλά και η Ευρώπη ως θεσμός και ως φορέας δημοκρατικών και φιλελεύθερων ιδεών υπερασπίστηκε με σθένος τις αρχές της ελευθερίας, των ατομικών δικαιωμάτων (παρά ορισμένες παραφωνίες που σημειώθηκαν). 

Στο διεθνές περιβάλλον που λειτουργούμε και παρά τις σημαντικές πιέσεις και κινδύνους που διατρέχουμε, έχουμε αποδείξει επανειλημμένα ότι είμαστε οι πρώτοι που τείνουμε κλάδο ελαίας στο μετανάστη, στον οδοιπόρο, σε άτομα διαφορετικής θρησκείας, στις οικογένειες που ξέφυγαν από τον πόλεμο και κακουχίες. Αυτό όμως δεν πρέπει να εκλαμβάνεται ως αδυναμία, ή ως παραχώρηση.

Οι εδαφικές αμφισβητήσεις, οι απειλές, οι εκβιασμοί, η κατάργηση του δικαίου δεν μπορούν και δεν πρέπει να γίνονται ανεκτές πρακτικές από μια δημοκρατική Ευρώπη, και δε γίνονται ανεκτές από μια δημοκρατική και αποφασισμένη Ελλάδα.

Και σε αυτό το σημείο, θα πρέπει να μεταφέρουμε στα κέντρα λήψης αποφάσεων στις Βρυξέλλες ότι αναμένουμε μια περισσότερη ενεργητική στάση των εταίρων απέναντι στα φαινόμενα προκλητικότητας που παρατηρούνται από την άλλη πλευρά του Αιγαίου. Στην Ελλάδα δεν είναι υπό διαπραγμάτευση ούτε τα κυριαρχικά δικαιώματα, ούτε η μοιρασιά της θάλασσας, ούτε το δικαιικό σύστημα, ούτε το δικαίωμα εξορύξεων πρώτων υλών. Είναι επόμενο ότι αν δε ληφθούν διασφαλίσεις σε ανώτατο ευρωπαϊκό επίπεδο για την ομαλοποίηση της κατάστασης και την εγγύηση των ευρωπαϊκών συνόρων, θα είναι σαν ανέκδοτο να συζητούμε για «πρωτογενή πλεονάσματα», διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, βελτίωση του επιχειρηματικού κλίματος.

Πώς άλλωστε δύναται μια χώρα να ορθοποδήσει οικονομικά και να περάσει σε αναπτυξιακή τροχιά όταν δαπανά το 2,7% του ΑΕΠ σε αμυντικές δαπάνες (2η χώρα στο ΝΑΤΟ), και όταν οι γείτονες της φέρονται να χρησιμοποιούν ευρωπαϊκά κονδύλια για τον εκσυγχρονισμού του εξοπλισμού τους και την επέκταση των στρατιωτικών τους επιχειρήσεων;

Πώς άλλωστε να ανταγωνιστεί μια επιχείρηση στη νησιωτική Ελλάδα μια αντίστοιχη στη Μεσόγειο ή στην κεντρική Ευρώπη όταν υφίσταται τους υψηλότερους φορολογικούς συντελεστές στην Ευρώπη (σε άμεσους και έμμεσους φόρους);   
Η ευρωπαϊκή οικογένεια άργησε αλλά έχει αρχίσει να συνειδητοποιεί τις φυσικές αλλά και προκλητές ανισορροπίες που έχουν διαμορφωθεί, και τουλάχιστον έχει αντιδράσει συντεταγμένα με θεσμικές και διαχειριστικές παρεμβάσεις.

Οι προτάσεις του Προέδρου Γιούνκερ για μια πιο ενωμένη Ευρώπη, η επιχειρηματολογία του Γάλλου Προέδρου Μακρόν για τη δημοσιονομική ένωση, ακόμη και η μερική στροφή της σιδηράς Γερμανίας ως προς το κοινό ευρωπαϊκό όραμα  είναι θετικά σημάδια.  Η ανάγκη διαμόρφωσης και εφαρμογής πολιτικών που θα κατατείνουν περισσότερο στην κατεύθυνση της κοινωνικής ενσωμάτωσης, της ολοκλήρωσης και της ενιαίας αντιμετώπισης κινδύνων, απειλών αλλά και ευκαιριών είναι ευεργετικές για το σύνολο του ευρωπαϊκού οικοδομήματος. Αλλά οι πολιτικές πρέπει να γίνουν περισσότερο δομημένες».

Τα παράλογα και οι τι πρέπει να γίνει
Όπως επεσήμανε ο κ. Καββαθάς, η ίδια η Ευρώπη έχει αναπτύξει ανισόρροπα τις πολιτικές στο εσωτερικό της έτσι ώστε να μην υπάρχουν οι αναγκαίες αντίρροπες συνθήκες. Για παράδειγμα έχει αναπτύξει το δίκαιο του ανταγωνισμού, αλλά στη φορολογική πολιτική υφίστανται δραματικές διαφορές. Έχει προωθήσει πολιτικές για την κλιματική αλλαγή, την ενεργειακή αναβάθμιση και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, αλλά αδυνατεί να διαμορφώσει μια στρατηγική ενιαίας ενεργειακής πολιτικής.

Υποστηρίζει τη διασφάλιση της διαγενεακής ισορροπίας, αλλά τα ασφαλιστικά συστήματα αντιμετωπίζονται με δημοσιονομικούς όρους, αποκομμένα από το δημογραφικό σχεδιασμό και την κοινωνική πολιτική. Δημιουργεί ατζέντα μείωσης των κόκκινων χαρτοφυλακίων, αλλά περιορίζει τους πόρους για επενδύσεις. Διατυμπανίζει την ανάγκη στήριξης της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας ως ραχοκοκαλιά της ευρωπαϊκής οικονομίας, αλλά οι περισσότερες φοροελαφρύνσεις και χρηματοδοτήσεις επενδυτικών σχεδίων αφορούν μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους, οι οποίοι μάλιστα με την πρώτη ευκαιρία αποσύρουν τα κεφάλαιά τους στο εξωτερικό.

Σύμφωνα με τον ίδιο βασική παράμετρος με αναπτυξιακά και παραγωγικά χαρακτηριστικά είναι η εφαρμογή μιας πολιτικής χρηματοδότησης με σύγχρονα επενδυτικά εργαλεία, στα οποία θα μπορούν να συμμετέχουν καινοτόμες μικρές επιχειρήσεις, που σήμερα είναι εγκλωβισμένες στο  παραδοσιακό τραπεζικό σύστημα.

Η φορολογία πρέπει να ακολουθήσει κανόνες λογικής και απλούστευσης.  Μόνο μέσα σε ένα δίκαιο και σταθερό φορολογικό περιβάλλον είναι δυνατός ο επενδυτικός προγραμματισμός. Διαφορετικά μιλάμε για μια οικονομία καζίνο,  όπου ο επενδυτής θα πρέπει εκτός από τον τομέα του να προβλέπει και τις μεταβολές της φορολογικής πολιτικής.

Οι δημόσιες επενδύσεις πρέπει να αποτελέσουν τον κύριο μοχλό τόνωσης της οικονομίας. Δε μιλάμε για αναβίωση του ξεπερασμένου μοντέλου κατανάλωσης, αλλά για στοχευμένες πολιτικές που θα δημιουργούν παραγωγικό πλεόνασμα, τεχνολογικές υποδομές, θα διευκολύνουν τη δημόσια διοίκηση. Επίσης, χρειαζόμαστε μια πολιτική ανταγωνισμού που θα ισορροπεί μεταξύ εξωστρέφειας για δυναμικούς κλάδους της οικονομίας αλλά και υποκατάστασης των εισαγωγών με ελληνικά καταναλωτικά προϊόντα, όπου αυτό είναι εφικτό.

Τέλος, η ενθάρρυνση των ΜΜΕ δεν πρέπει να περιορίζεται σε βραχύβια προγράμματα απασχόλησης, χωρίς να διαμορφωθούν δομές που θα αποτρέπουν την έντεχνη ολιγοπώληση της αγοράς μέσα από νόμους και διατάξεις, επιβαλλόμενες άνωθεν. Η καθιέρωση του ελέγχου επιπτώσεων για κάθε ρύθμιση η οποία θίγει θετικά και αρνητικά τις ΜΜΕ πρέπει να αποτελέσει καθολικό αίτημα των κοινωνικών εταίρων.

Ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ Βασίλης Κορκίδης
Από την πλευρά του ο πρόεδρος της ελληνικής συνομοσπονδίας εμπορίου και επιχειρηματικότητας Βασίλης Κορκίδης που ακολούθησε, πραγματοποιώντας την κεντρική ομιλία της εκδήλωσης υπογράμμισε ότι το παραδοσιακό λιανεμπόριο βρίσκεται σε φάση αναδιαμόρφωσης κάτι που προμηνύει ότι το περιβάλλον στο οποίο δραστηριοποιούνται οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις επηρεάζεται σημαντικά από τις ψηφιακές τεχνολογίες, καθώς αυτές προκαλούν αλλαγές σε δεξιότητες, διαδικασίες, επιχειρησιακά συστήματα και εργαλεία, επιχειρηματικά μοντέλα και οργανωτικές δομές.

Ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ υπενθύμισε στη συνέχεια ότι μέχρι τις αρχές Μαΐου 2018, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα υποβάλει την επίσημη πρότασή της για τον επόμενο προϋπολογισμό της ΕΕ. Το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο 2021-2027 θα αποτελέσει αποφασιστικό βήμα για το μέλλον της Ευρωπαϊκής πολιτικής για τις ΜμΕ, διότι θα καθορίσει τους διαθέσιμους χρηματοδοτικούς πόρους για τη στήριξη των ΜμΕ και την υλοποίηση δράσεων υπέρ αυτών. Είναι ταυτόχρονα κρίσιμο, διότι στις 30 Μαρτίου 2019 θα είμαστε μια Ένωση των 27, δεδομένου ότι στις 29 Μαρτίου 2019 το Ηνωμένο Βασίλειο αποχωρεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. «Ως εκ τούτου, η ΕΣΕΕ συστήνει το νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο να δώσει ιδιαίτερη έμφαση στο να

καταστεί η Ευρώπη αφενός, πιο ανταγωνιστική, αφετέρου δε, ένα καλύτερο μέρος για να ζήσει κάποιος, αντί να προσπαθήσει να προστατεύσει παλιές και αναποτελεσματικές δομές» είπε ο κ. Κορκίδης.
Ύστερα από τις διαβουλεύσεις της ΕΣΕΕ με τις ευρωπαϊκές ομοσπονδίες, την UEAPME και τη EuroCommerce οι προτάσεις που έχουν διαμορφωθεί είναι οι εξής:

1. Όσον αφορά στη χρηματοδοτική στήριξη των ΜμΕ: για δύο λόγους η ΕΣΕΕ προτιμά τα χρηματοδοτικά εργαλεία. Πρώτον, γιατί τα χρηματοδοτικά εργαλεία έχουν μεγαλύτερο αποτέλεσμα μόχλευσης και περισσότερες ΜμΕ μπορούν να υποστηριχθούν από τα χρήματα των φορολογούμενων και δεύτερον, γιατί τα χρηματοδοτικά εργαλεία προκαλούν λιγότερες στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό από ότι οι επιχορηγήσεις.

Επιπλέον, η ΕΣΕΕ υποστηρίζει την άποψη ότι χρειάζεται να υπάρξει εξορθολογισμός και απλούστευση στην τεράστια ποικιλία χρηματοδοτικών μέσων που υπάρχουν σήμερα και καθιστά αρκετά περίπλοκη την εφαρμογή και τη χρήση για όλους τους μεσάζοντες και τους δικαιούχους και επιπλέον δημιουργεί εμπόδια στην ανάμειξη πηγών από διαφορετικά προγράμματα σε συγκεκριμένες πρωτοβουλίες και μέσα.

2. Η ΕΣΕΕ στηρίζει πρωτοβουλίες για να καταστούν τα μελλοντικά προγράμματα των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων πιο διαφανή, πιο εύκολα προσβάσιμα και λιγότερο γραφειοκρατικά. Μεταξύ των βασικών βημάτων προς αυτή την κατεύθυνση είναι η εφαρμογή της αρχής «Προτεραιότητα στις μικρές επιχειρήσεις» και «Μόνον Άπαξ», η παροχή ενός κοινού συνόλου κανόνων όπου είναι δυνατόν, συμπεριλαμβανομένων των χρηματοδοτικών μέσων, και η βελτίωση της νομοθεσίας και των κανόνων της ΕΕ ώστε να γίνουν σαφέστεροι.

3. Το νέο πρόγραμμα COSME θα πρέπει να καλύπτει όλους τους τύπους επιχειρήσεων από όλους τους τομείς και να λαμβάνει υπόψη τον κύκλο ζωής ολόκληρης της επιχείρησης.

4. Σχετικά με το Ταμείο Συνοχής και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης: Οι προτεραιότητες της πολιτικής συνοχής αφορούν όλες τις περιφέρειες και πρέπει να εφαρμόζονται σύμφωνα με την οικονομική και κοινωνική τους πραγματικότητα. Αυτό απαιτεί μεγαλύτερη ευελιξία για τις περιφέρειες ώστε να εξασφαλίζεται η συνοχή των πολιτικών με την τοπική πραγματικότητα.

5. Σχετικά με το Πρόγραμμα - Πλαίσιο για την Έρευνα και την Καινοτομία: η ΕΣΕΕ συνιστά ένθερμα την περαιτέρω ενίσχυση της εστίασης στην καινοτομία και τη συμμετοχή των επιχειρήσεων.

6. Σχετικά με το Πρόγραμμα για το Περιβάλλον και την Κλιματική Δράση (LIFE): Το πρόγραμμα LIFE πρέπει να προσαρμοστεί καλύτερα στην πραγματικότητα των ΜμΕ. Η κλίμακά της δεν εξυπηρετεί τις μικρές και τις πολύ μικρές επιχειρήσεις, παρά τη σημασία των προτεραιοτήτων της για τις ΜμΕ, όπως η πρόληψη και διαχείριση των αποβλήτων ή η κυκλική οικονομία. Το LIFE είναι ένα κεντρικά διαχειριζόμενο πρόγραμμα με έργα μεγάλης κλίμακας που περιλαμβάνουν πολλούς εταίρους και δεν είναι εύκολα προσβάσιμα από τις ΜμΕ.

Η βασική πρόκληση δεν είναι η κεντρική διαχείριση, αλλά οι διαδικασίες που θα πρέπει να απλουστευθούν περαιτέρω, να απαιτούν λιγότερους εταίρους και να διευκολύνουν έργα μικρότερης κλίμακας, επιτρέποντας στις ΜμΕ να επωφεληθούν άμεσα από τη χρηματοδότησή τους για να καταστούν πιο πράσινες, πιο ενεργειακά αποδοτικές και να κάνουν τη μετάβαση από γραμμικά σε κυκλικά επιχειρηματικά μοντέλα.

7. Τέλος, όσον αφορά στο Erasmus+: η ΕΣΕΕ θεωρεί ότι είναι ένα από τα πιο επιτυχημένα προγράμματα για την προώθηση της κινητικότητας των σπουδαστών και των εκπαιδευομένων στην επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση (VET- Vocational Education and Training), καθώς και την κινητικότητα των εκπαιδευτικών και των εκπαιδευτών. Δεν υπάρχει ανάγκη αναθεώρησης του αποκεντρωμένου συστήματος διαχείρισης με εθνικούς οργανισμούς.

Σημαντικότερο είναι να ληφθεί καλύτερα υπόψη η ιδιαιτερότητα της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης που βασίζεται στην εργασία με τη συμμετοχή των ΜμΕ στους μαθητευόμενους. Το πρόγραμμα Erasmus + θα πρέπει να συνεχιστεί με πρόσθετη χρηματοδότηση. Απαιτείται περαιτέρω απλούστευση των διοικητικών και δημοσιονομικών κανόνων για την καλύτερη αντιμετώπιση των μικρότερων σχεδίων κινητικότητας των μαθητευόμενων που απασχολούν μικρές επιχειρήσεις.

Άλλες επισημάνσεις
Στην εκδήλωση μεταξύ άλλων παρευρέθηκαν και απηύθυναν χαιρετισμό ο περιφερειάρχης Γιώργος Χατζημάρκος, ο δήμαρχος Ρόδου Φώτης Χατζηδιάκος ο πρόεδρος του επιμελητηρίου Γιάννης Πάππου και ο πρόεδρος της ομοσπονδίας εμπορικών συλλόγων Δωδεκανήσου Παναγιώτης Καραγιάννης.

Ειδικότερα ο περιφερειάρχης δήλωσε μεταξύ άλλων ότι οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις ήταν η κινητήριος δύναμη για να επιτευχθεί το θαύμα της Δωδεκανήσου και ζήτησε να εμπιστευθεί η κυβέρνηση τα επιμελητήρια ώστε να φτάσουν τα ευρωπαϊκά χρήματα άμεσα στις επιχειρήσεις αυτές για τη βελτίωση και την ανάπτυξή τους.

Από την πλευρά του ο δήμαρχος Ρόδου, αφού δήλωσε ότι μεγάλο μέρος από τους πόρους της ΕΕ δεν απορροφήθηκαν από τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις λόγω… γραφειοκρατίας, τόνισε ότι κανένα μέτρο δεν θα καλύψει τις απώλειες από την κατάργηση του μειωμένου ΦΠΑ στα νησιά.