Μετά από  μια έκρηξη...

Γράφει η ψυχολόγος, Msc
Μαρία Καρίκη

Ο σύγχρονος άνθρωπος νιώθει συχνά πιεσμένος, καταπιεσμένος, εγκλωβισμένος, απογοητευμένος, αγχωμένος… Όλα αυτά τα συναισθήματα τον επηρεάζουν με τη σειρά τους στον τρόπο που φέρεται και αντιδρά. Έχει πολλά νεύρα, εκρήγνυται με το παραμικρό, ξεσπά ακόμα και σε ανθρώπους που δεν ευθύνονται σε κάτι. Όλα και όλοι του φταίνε. Η υπερένταση που νιώθει οφείλεται στα αδιέξοδα και τα διλήμματα που πιθανώς βιώνει. Δεν του αρέσει όπως έχει γίνει, αλλά δεν ξέρει και πώς να το σταματήσει. Νιώθει σαν να έχει χάσει την ταυτότητά του, σαν να έχει αλλοτριωθεί μέσα σε έναν κόσμο που συνεχώς απαιτεί κάτι από εκείνον. 

Ο εκνευρισμός, ο θυμός, η απελπισία, το άγχος είναι καθημερινά παρόντα και συνήθως καταλήγουν σε αλλεπάλληλες εκρήξεις. Εκρήξεις προς τους άλλους, προς το «σύστημα», προς το κατεστημένο, προς όσους τον απογοήτευσαν και τον πρόδωσαν. Ακόμα και προς τον ίδιο του τον εαυτό... Νιώθει σαν να βρίσκεται σε έναν συνεχή αγώνα επιβίωσης, όπου η αβεβαιότητα και η αστάθεια πρωτοστατούν. Ο σύγχρονος άνθρωπος νιώθει εξαντλημένος, καταρρακωμένος. Όσο κι αν προσπαθεί δεν βλέπει το αποτέλεσμα που θα ήθελε. Συχνά θέλει να τα παρατήσει…

Και κάπως έτσι έρχεται η έκρηξη. Σαν μια εκτόνωση προσωρινή. Μια κραυγή αγανάκτησης, μια οργή ενάντια στην όποια καταδυνάστευση, ένα «γιατί» απαρηγόρητο. Δεν είναι εύκολο να μένεις στάσιμος, καθηλωμένος, σχεδόν τιμωρημένος. Εξαγριώνεσαι περισσότερο. Όχι γιατί δεν έχεις όλα αυτά που θα ήθελες να έχεις, αλλά γιατί οι συνθήκες δεν σε αφήνουν να γίνεις όλα όσα εν δυνάμει θα μπορούσες να γίνεις. Οι «υποχρεώσεις» σε κρατούν δέσμιό τους και σου αφαιρούν από την ενέργεια, τη διαύγεια, το όραμά σου. Όλο και απομακρύνεσαι από τον εαυτό που κάποτε είχες ονειρευτεί…
Μετά την έκρηξη έρχεται η σιωπή. Η σιωπή της ενοχής, της συνειδητοποίησης. Δεν ξέρεις ωστόσο αν νιώθεις απαραίτητα καλύτερα…

Το μόνο σίγουρο είναι ότι η οργή ξαναέρχεται, τα αδιέξοδα ξαναεμφανίζονται… 
Δεν απαλλάσσεσαι από το άγχος ή τους φόβους σου. Σε ακολουθούν. Σαν να μην τα άγγιξε καθόλου σχεδόν η έκρηξή σου! Ήταν μια πρόσκαιρη εκτόνωση, μια αποφόρτιση από όλα όσα σε πνίγουν και σε αδικούν. Εύχεσαι μετά την έκρηξη πραγματικά να ήσουν καλύτερα με τον εαυτό σου. Μετά από λίγο, όμως, νιώθεις και πάλι κουρασμένος, και πάλι προδωμένος από τις ίδιες τις φρούδες ελπίδες σου, από τις ανεκπλήρωτες προσδοκίες σου.
Κι έρχεται η στιγμή που αναρωτιέσαι τι είναι αυτό που μπορεί να επιφέρει την αλλαγή. Η έκρηξή σου συμβολίζει την άρνηση, τη μη αποδοχή, την αποφυγή, την αντίθεσή σου σε ό,τι σε απομακρύνει από την ισορροπία, τη γαλήνη σου. Αναρωτιέσαι τι πονάει περισσότερο: ο συμβιβασμός ή η ανυμπόρια; Η καταπίεση ή η παραίτηση; Η στασιμότητα ή η απογοήτευση; Κι ενώ θυμώνεις, δεν αντιστέκεσαι όσο θα ήθελες. Γίνεσαι τοξικός απέναντι στον ίδιο σου τον εαυτό. Η ανοχή σου σε πληγώνει. Η αδράνειά σου σε ισοπεδώνει. Τα ακατάπαυστά σου παράπονα σε φθίρουν.

Κι έτσι ο σύγχρονος άνθρωπος δεν μπορεί να ησυχάσει, δεν μπορεί να ηρεμήσει. Τον «βαραίνουν» πολλά και δεν ξέρει πώς να «δεχτεί» ένα πεπρωμένο που άλλοι του προδιαγράφουν… Δεν του αρέσει που παλεύει χωρίς να βλέπει «φως στο τούνελ»… Δεν του αρέσει που έχασε την πίστη και την αισιοδοξία του. Τίποτα, ωστόσο, δεν θα αλλάξει αν εμείς οι ίδιοι δεν αλλάξουμε πρώτα. Αντί να είμαστε συνεχώς υπό έκρηξη, ας επαναπροσδιοριστούμε, ας αναστοχαστούμε, ας ανασυνταχθούμε. Δεν χρειάζεται να φωνάζουμε για να αποσυμπιεστούμε. Είναι η ώρα να σκεφτούμε πέρα και πάνω από τις συνθήκες. Να ξαναβρούμε τον εαυτό μας παρά τα δεδομένα που επικρατούν. Να αντισταθούμε στη μιζέρια, την απαισιοδοξία, την παθητικότητα, το θυμό. Ίσως αυτού του είδους η αντίσταση να είναι η μεγαλύτερη ψυχική επανάσταση που μπορεί να επιδιώξει κανείς! Τι πιο αυθεντικό και επαναστατικό, άλλωστε, από το να παραμένεις ο εαυτό σου και να διεκδικείς τα όνειρά σου ακόμα και στα πιο δυσοίωνα προγνωστικά…!