Διεύρυνση στα Δυτικά Βαλκάνια χωρίς βαλκανοποίηση της Ε.Ε.

Του
Γιώργου Κύρτσου
ευρωβουλευτή της ΝΔ


Μιλώντας στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου την περασμένη Τετάρτη, στο Στρασβούργο, ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κ. Γιούνκερ παρουσίασε τα βασικά σημεία της στρατηγικής της Ε.Ε. έναντι των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων. Τάχθηκε υπέρ της ένταξής τους στην Ε.Ε. προειδοποίησε όμως για τις δυσκολίες του εγχειρήματος. 

Οι βασικές προϋποθέσεις
Ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θεωρεί ότι η ένταξη των Δυτικών Βαλκανίων στην Ε.Ε. θα δημιουργήσει μια νέα οικονομική δυναμική για την περιοχή και θα βοηθήσει στη σταθεροποίησή της. 
Κατά την άποψή του η διεύρυνση θα πάρει αρκετό χρόνο και το μόνο που μπορεί να γίνει στη διάρκεια της θητείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Γιούνκερ είναι η αναγνώριση του στρατηγικού στόχου. 

Ο κ. Γιούνκερ ζήτησε από τα κράτη των Δυτικών Βαλκανίων να αφήσουν πίσω τους τις συνοριακές, εδαφικές διαφορές γιατί με τέτοιες πολιτικές αποσκευές δεν μπορούν να γίνουν δεκτά στην Ε.Ε. Πράγματι όσο συνεχίζεται ο ιστορικός ανταγωνισμός Σέρβων και Αλβανών, για όσο διάστημα δεν υπάρχει η στοιχειώδης συνεννόηση στη Βοσνία – Ερζεγοβίνη και με τον αλυτρωτισμό των Σκοπίων να είναι επίσημη πολιτική, δεν έχει νόημα η προώθηση της διεύρυνσης της Ε.Ε. προς τα Δυτικά Βαλκάνια.

Ο κανόνας που έθεσε ο Γιούνκερ προσφέρει μια καλή ευκαιρία στην ελληνική διπλωματία να προσεγγίσει τα Σκόπια και να ζητήσει τις αναγκαίες αλλαγές στο Σύνταγμα και στον ορισμό της μακεδονικής εθνότητας από τη γειτονική χώρα για να μπει τέλος στον αλυτρωτισμό που μπορεί να οδηγήσει, όταν το επιτρέψουν οι συνθήκες, σε συνοριακές διαφορές και εδαφικές διεκδικήσεις.

Ο δεύτερος κανόνας του Γιούνκερ που είναι εξίσου σημαντικός με τον πρώτο είναι η θεσμική, δημοκρατική ωρίμανση των κρατών των Δυτικών Βαλκανίων ώστε να περιοριστούν τα φαινόμενα διαφθοράς, να υπάρξει επιτέλους ανεξάρτητη Δικαιοσύνη και ουσιαστικός έλεγχος της εξουσίας, να κατοχυρωθούν τα ανθρώπινα και δημοκρατικά δικαιώματα και να υπάρξει πρόοδος στην κατεύθυνση της δημιουργίας της κοινωνίας των πολιτών. 

Ο πρώην πρωθυπουργός της ΠΓΔΜ κ. Γκρουέφσκι είχε στήσει ένα σκληρό παρακράτος το οποίο εξακολουθεί να λειτουργεί. Στην Αλβανία η εκάστοτε κυβέρνηση επιμένει στον πλήρη έλεγχο της Δικαιοσύνης με μεθόδους που είναι πολύ πιο προωθημένες από εκείνες που χρησιμοποιούν η κυβέρνηση της Πολωνίας και σε μικρότερο βαθμό η κυβέρνηση Τσίπρα. 

Κατά την άποψή μου χρειάζεται δεκαετίες δημοκρατικής εξέλιξης για να αρχίσουν να μοιάζουν το Μαυροβούνιο, η Αλβανία, η ΠΓΔΜ, πολύ περισσότερο η Βοσνία – Ερζεγοβίνη με ευρωπαϊκές Δημοκρατίες. 

Εάν δεν λυθούν αυτά τα προβλήματα η διεύρυνση της Ε.Ε. προς τα Δυτικά Βαλκάνια θα χάσει το νόημά της γιατί αντί να συμβάλλει στη δημοκρατική εξέλιξη και την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη αυτών των χωρών θα οδηγήσει στη βαλκανοποίηση της Ε.Ε. ρίχνοντας το επίπεδο του ευρωπαϊκού περιβάλλοντος και περιορίζοντας την αποτελεσματικότητα της Ε.Ε. 

Τι πρέπει να κάνουμε
Κατά την άποψή μου η Ελλάδα πρέπει να κάνει τα αναγκαία διπλωματικά ανοίγματα προς όλα τα κράτη των Δυτικών Βαλκανίων χωρίς όμως να βιάζεται. 
Πρώτον, γνωρίζουμε ότι η διεύρυνση προς τα Δυτικά Βαλκάνια θα πάρει πολύ χρόνο και θα γίνει σταδιακά, για παράδειγμα η Σερβία μπορεί να προηγηθεί άλλων κρατών με μεγαλύτερα προβλήματα. 

Δεύτερον, η ένταξη των κρατών των Δυτικών Βαλκανίων στην Ε.Ε. είναι πολύ σημαντικότερη από ό,τι η ένταξή τους στο ΝΑΤΟ. Αυτό σημαίνει ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να κάνει καμία παραχώρηση στην ΠΓΔΜ σε ό,τι αφορά την ένταξή της στο ΝΑΤΟ που θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά για τα καλώς εννοούμενα συμφέροντά μας, τους όρους της μελλοντικής ένταξης της ΠΓΔΜ στην Ε.Ε. Η σπουδή που δείχνει η κυβέρνηση Τσίπρα να κλείσει εκκρεμότητες με τα Σκόπια πριν την επόμενη Σύνοδο Κορυφής των κρατών του ΝΑΤΟ βλάπτει σοβαρά την ελληνική διπλωματία. 

Τρίτον, πρώτα πρέπει να λυθεί το ζήτημα των συνοριακών, εδαφικών διεκδικήσεων και το θέμα του αλυτρωτισμού των «Μακεδόνων» της γειτονικής χώρας και στη συνέχεια να μπούμε σε συζήτηση για το όνομα. Η τάση της κυβέρνησης υπέρ μιας ονοματολογίας και των σχετικών υποχωρήσεων προτού προσδιοριστεί το γενικό πλαίσιο των σχέσεων Αθήνας – Σκοπίων και βελτιωθεί το κλίμα στα Δυτικά Βαλκάνια είναι και αυτή αντιπαραγωγική από  τη σκοπιά των καλώς εννοούμενων συμφερόντων μας.