Καρκίνος: η “επάρατη νόσος”, η ιατρική επιστήμη και η πίστη των ανθρώπων

Γράφει ο  Κώστας Ε. Σκανδαλίδης

Εμείς οι Έλληνες και η Ελλάδα είμαστε όντως μια ξεχωριστή περίπτωση ως πολιτισμός, ως κουλτούρα -αν θέλετε-, ως νοοτροπία, ως ψυχοσύνθεση. Είμαστε, αν το καλοσκεφτούμε λίγο ψύχραιμα σε πάρα πολλά πράγματα, "διαφορετικοί" από όλους τους άλλους. Και μπαίνω αμέσως στο θέμα, για να μην παρερμηνευθώ και για να μην παρεξηγηθώ.

Ο καρκίνος σχεδόν στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης, αλλά και της Δύσης κυρίως, είναι μια λέξη που δεν τρομάζει κανένα ή τουλάχιστον δεν φοβούνται να τον βάλουν στο στόμα τους οι κοινοί θνητοί. Παραδείγματα οι χώρες της Αγγλίας, της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Σουηδίας, της Ολλανδίας, οι Η.Π.Α., ο Καναδάς κ.λπ. Αντίθετα εδώ στην Ελλάδα η λέξη καρκίνος όχι μόνο προκαλεί τον τρόμο και τον φόβο, αλλά υπάρχουν πολλοί που αναρωτιούνται αν είναι και μεταδοτικός. Το δε σύνηθες προσωνύμιο του είναι "η επάρατη νόσος", δηλαδή η καταραμένη αρρώστια, αφού έτσι κι αλλιώς ο χτυπημένος από τον καρκίνο θεωρείται μια "χαμένη υπόθεση".

Αλήθεια έχουμε αναρωτηθεί πόσοι καρκινοπαθείς ζουν σήμερα στον κόσμο; Υπολογίζεται λοιπόν πως περίπου 30.000.000 συνάνθρωποί μας έχουν προσβληθεί από κάποια μορφή καρκίνου και όμως εξακολουθούν να ζουν ανάμεσά μας. Αλλά και πέρα από αυτό, σήμερα πια ο καρκίνος είναι δεύτερη αιτία θανάτου στην Ευρώπη μετά τα καρδιακά νοσήματα, είναι μια ασθένεια που υπάρχει από τότε που υπάρχουν άνθρωποι, που όμως σήμερα μπορούμε να τον διαγνώσουμε πολύ πιο γρήγορα και με μεγαλύτερη ακρίβεια. Και μπορεί μεν ο καρκίνος να παρουσιάζει αυξητική πορεία, όμως οι αιτίες είναι πολλές, όπως π.χ. η αύξηση του μέσου όρου ζωής, ο τρόπος της ζωής μας, η διατροφή μας, η ατμοσφαιρική ρύπανση, το κάπνισμα κ.λπ.

Αλλά και η ανοδική πορεία στην εξέλιξη της ιατρικής επιστήμης έχει κάνει θαύματα με την πρόοδο της ανοσολογίας και της μοριακής βιολογίας, την έγκαιρη διάγνωση, αλλά και τα φάρμακα της νέας γενιάς με τις στοχευμένες θεραπείες.

Όμως εγώ θέλω να μιλήσω (πέρα από την πρόοδο και την εξέλιξη της ιατρικής επιστήμης, αλλά και του φόβου που κυριαρχεί στην ελληνική κοινωνία ακόμα και στην εκφορά της λέξης καρκίνος), για κάτι άλλο, πολύ πιο ανθρώπινο που έχει να κάνει με τη ψυχολογία τη δική μας. Να το πω απλά: δεν πρέπει "να σε πάρει από κάτω". Ε, λοιπόν, ναι. Αν έρθει μια μέρα ο καρκίνος στο σπιτικό σου, πρωτίστως δεν πρέπει να τον αφήσεις να σε βάλει από κάτω. Πρέπει να σηκωθείς, να μαζέψεις το κορμί και τη ψυχή σου και να συνομιλήσεις με τον εαυτό σου. Δεν πρέπει να φοβηθείς. Τη δύναμη θα τη βρεις μόνος σου. Θα σου τη δώσει η ανάγκη της επιβίωσης, η αγάπη για τη ζωή. Πάσα ανάγκη: πρέπει ν΄ αγαπάς τη ζωή.

Ο οργανισμός μας λειτουργεί και σωματικά και ψυχικά από κοινού. Συνυπάρχουν αυτά τα δύο. Το σώμα και η ψυχή. Και πρέπει να σταθείς όρθιος και να πιστέψεις πως εσύ θα είσαι ο νικητής. Κι από κει και πέρα η σκέψη σου θα περάσει από τον εγκέφαλο και από κει με τους νευροδιαβιβαστές θα γίνει η κινητοποίηση όλων εκείνων των οργάνων που θα πρέπει να αντισταθούν και να αντιπαλέψουν τον καρκίνο. Και να ξέρετε πως αυτή η αντίληψη περί επάρατης νόσου, είναι μια αντίληψη που απλώς και μόνο κουβαλάμε παραδοσιακά από γενιά σε γενιά.

Όμως αυτή η κινητοποίηση του εαυτού μας χρειάζεται πρωτίστως την πίστη. Πρέπει να το πιστέψεις. Στο μυαλό δεν πρέπει να φτάσει μια ψεύτικη πίστη, μια δήθεν πίστη. Η πίστη είναι πίστη. Και δεν την εννοώ θρησκοληπτικά. Πρέπει να πιστέψεις και σωματικά και ψυχικά ότι εσύ θα είσαι ο τελικός νικητής. Και λέω ο τελικός, γιατί ο αγώνας που θα δώσεις είναι τιτάνιος, είναι ένας Γολγοθάς. Αλλά ένας Γολγοθάς έχει ως επακόλουθο τη δική σου ανάσταση.

Ακούστε λοιπόν τη δική μου πίστη, όπως την έζησα.

Βρέθηκα, έτσι στα ξαφνικά, να κουβαλώ τον καρκίνο στους πνεύμονές μου τον Σεπτέμβρη του ΄17. Η Αθήνα και ο Ευαγγελισμός ήταν το πρώτο στάδιο. Έτσι, μια μέρα κι αφού είχαμε πια την τελική διαπίστωση πως ναι ήταν καρκίνος που έπρεπε να χειρουργηθεί άμεσα και να ακολουθήσουν οι χημειοθεραπείες, κατηφορίζαμε την οδό Μαρασλή. Κάποια στιγμή βλέπω την Άρτεμη να σκύβει δίπλα από ένα κάδο σκουπιδιών και κάτι να πιάνει από το πεζοδρόμιο, την ώρα  κατά την οποία εγώ μονολογώντας παρακαλούσα την τελευταία μου ελπίδα που ήταν ο Χριστός να με βοηθήσει να συνεχίσω να ζω και μετά την περιπέτεια που με περίμενε. Ήταν ένα εικονισματάκι με διαστάσεις 1 εκ. Χ 1,5 εκ. που απεικόνιζε τον Χριστό! Όταν μου το έδειξε η Άρτεμη, κόπηκαν τα πόδια μου και κρύος ιδρώτας με περιέλουσε. Έχασα τα λόγια μου. Ήταν η πρώτη αντίδραση.

Όταν συνήλθα σε κλάσματα δευτερολέπτων, κατάλαβα πως η πίστη μου ήταν ισχυρή και πως θα τα κατάφερνα. Δεν έκανα άλλες σκέψεις. Δεν μπήκα σε ιατρικής φύσεως και επιμέρους λεπτομέρειες. Η σκέψη μου είχε πάρει τη σωστή κατεύθυνση. Έπρεπε να το πιστέψω. Να σχηματίσω εντός μου ένα μονόδρομο κινητοποίησης σωματικής και ψυχικής και να πω "ναι εγώ θα είμαι ο νικητής" απέναντι στο θηρίο, όπως παρουσιάζεται σήμερα ο καρκίνος στην Ελλάδα. Αλλά αυτός ο μονόδρομος της πίστης, με όπλισε και με κάτι άλλο. Την υπομονή. Ναι, αυτή με έβγαλε παλικάρι ίσαμε εδώ που βρίσκομαι σήμερα. Και δοξάζω την πίστη μου, ευχαριστώντας από καρδιάς όλους τους θεράποντες γιατρούς, που αρκετοί από όλους εμάς μάθαμε να τους πυροβολούμε ορισμένες φορές χωρίς κανένα βάθος στη σκέψη μας.

Έτσι μαζί με την πίστη μου, καταθέτω την αγάπη μου και την ευγνωμοσύνη μου στον θωρακοχειρούργο μου στον Ευαγγελισμό κ. Χαράλαμπο Ζήση, τη βοηθό του θωρακοχειρούργο Μαρία Κολοκοτρώνη μαζί με όλο το ιατρικό και νοσηλευτικό επιτελείο τους, τα  ανίψια μου στον Ευαγγελισμό, Πάνο Πρίγκουρη χειρούργο και Στέλλα Παπαδημητρίου-Πρίγκουρη προϊσταμένη του Τμήματος Πυρηνικής Ιατρικής, τη διοικήτρια του Νοσοκομείου Παναγιώτα Γκουλάκη-Μητσάκη, την ογκολόγο του Γενικού Νοσοκομείου Ρόδου Μαρία Παρασκευά μαζί με τις νοσηλεύτριες του Αιματολογικού Τμήματος, καθώς και τους βουλευτές Δημήτρη Γάκη, αγαπημένο φίλο από τα παλιά και τον Κώστα Γ. Σκανδαλίδη, αγαπημένο και ομοαίματο εξάδελφο.

Αυτονόητη θεωρώ την αγάπη μου προς τα παιδιά μου και τη γυναίκα μου για τον δικό τους αγώνα στο πλάι μου. Γιατί αυτή η αγάπη πρωτίστως είναι χρειαζούμενη σε δύσκολες ώρες.

Και να ξέρετε. Η πίστη είναι πολύ μεγάλο πράγμα.