Πανηγυρικός 7ης Μαρτίου 2018

Του Τάσου Χαμουζά
Καθ. Νομικών-Πολιτικών Επιστημών Δ.Ε. Υπ. Διδάκτορας Πανεπιστημίου Αιγαίου


Πέρασαν 70 και πλέον χρόνια ελευθερίας για τη Δωδεκάνησο, που σήμερα πάλι γιορτάζει με ρίγη συγκίνησης και άφατη χαρά την ενσωμάτωσή της με τη Μητέρα Πατρίδα. Οι καμπάνες χτυπούν χαρμόσυνα για να αναγγείλουν πως η ελευθερία καταυγάζει, σήμερα, φως αληθινόν!

Ήλιος της δόξας διαλύει θριαμβευτής το σκοτάδι της σκλαβιάς και στήνει υπέρλαμπρο το σκηνικό της σημερινής επετείου. Η θαυμαστή μας ηρωική πορεία προς τη λύτρωση, ύστερα από αιώνες αιώνων σκλαβιάς, είναι μοναδική.
Εκστατικοί στεκόμαστε σήμερα μπροστά στην ιστορία μας, σε τόπο ελληνικό και ηρωικό!
Κι αν ο χρόνος καλύπτει αργά-αργά με την αχλύ του κάθε μοναδικό και έξοχο έργο, τώρα, εδώ, μέσα στον πάνσεπτο αυτόν  χώρο, η μνήμη  κι η ελευθερία επικυρώνουν και πάλι ζωντανή την συμβολική, γνήσια αντίληψη τής ιστορίας μας.  Σαν σήμερα, η Πατρίδα, σταματά τη σκέψη, για να αφήσει τους ήχους της καρδιάς να παιανίσουν την αρμονία του ηρωισμού και της θυσίας της πολύπαθης Δωδεκανήσου.

Ποτέ,  κανένας αλαζόνας εχθρός,  ποτέ κανένας υπερφίαλος διαβολικός δυνάστης, απ’ όλους τους πολυποίκιλους κατακτητές δεν κατάφερε να κάμψει και να παραφθείρει με την βάρβαρη απειλή του το ελληνικό φρόνημα των Δωδεκανησίων.
Εδώ... σταματάμε για λίγο. Κλείνουμε τα μάτια, για να θυμηθούμε. Μόνο... να θυμηθούμε. Γιατί, στην μνήμη μας, τούτη τη στιγμή,  τιμώντας τους αθάνατους προγόνους μας... ακούμε τον  παιάνα της αλήθειας τού καρτερικού ηρωισμού τους...
 Είναι και δίκαιο και πρέπον να τους θυμόμαστε και να τους τιμάμε...
Άρξομαι...λοιπόν, από των προγόνων πρώτον.

Στα βάθη των αιώνων χάνεται η αθάνατη ιστορία μας. Στον τόπο αυτό οι προγονικές θυσίες καταφάσκουν, πάντα, το αμιγώς ελληνικό πρόσταγμα  της ελευθερίας. Κάθε ιδανικό της ιστορικής μας προέλευσης ήταν βαθιά στεριωμένο μέσα στην ψυχή των Δωδεκανησίων.
Η παράδοση και ο πνευματικός πολιτισμός μας έγινε ακατάλυτο κίνητρο και πόθος ελευθερίας στα εξακόσια και πλέον χρόνια της δουλείας και της εγκαρτέρησης, στα χρόνια που οι Δωδεκανήσιοι θεμελιώσαμε με αίμα και θυσίες- πλην πάντοτε άκαμπτοι και αγέρωχοι- την προνομιακή μας σχέση με την ιστορική δόξα. 

Έχουμε το δικαίωμα να βρισκόμαστε σήμερα, εδώ, ελεύθεροι, τρεις χιλιάδες χρόνια τώρα, ζωντανοί φορείς τού ελληνικού πολιτισμού, τού ελεύθερου ανθρώπου, αντλώντας όλα τα ένδοξα προγονικά μας κλέη από γενιά σε γενιά, με την αδάμαστη περηφάνια μας. Και «στο πείσμα των καιρών, στο πείσμα των εχθρών» ξανασηκωθήκαμε να πορευθούμε μέσα στο αδούλωτο φέγγος της ελευθερίας.

Γι’ αυτό, και  μόλις υψώθηκε η γαλανόλευκη φωτίζοντας τον ουρανό μας σαν σήμερα, μόλις το εθνικό ρίγος και το πατριωτικό παραλήρημα από τους κυματισμούς της διαπέρασαν το είναι μας, νεκροί και ζωντανοί αντάμωσαν σε ξέσπασμα ανείπωτης χαράς, την επιστροφή στην αγκαλιά της Μεγάλης Πατρίδας.
Από τότε που το παρελθόν μας το όρθωναν και το στήριζαν οι θεοί κι η θάλασσα, στο σύμπλεγμα των νησιών μας, αυτό με τα «ανεμόδαρτα ρήματα», φάρος αριστείας και πρωτιάς της σκέψης, της προκοπής και του πνεύματος υπήρχε σταθερά η Δωδεκάνησος: 
Μέτρο και Λόγος, Γράμματα και Τέχνες, Εμπορία και Θεωρία, Δημιουργική Πνοή, Δίκαιο και Δημοκρατία.
Η αείποτε ελληνική Δωδεκάνησος!

Ο  Όμηρος, που θεωρούμε ότι έλκει την καταγωγή του από τα νησιά μας, αναφέρεται με δέος και σεβασμό στη ναυτική μας δύναμη, στα πλοία των αγερώχων Ροδίων, στη Λίνδο, στην Ιαλυσό και στην Κάμειρο. Και δεν παραλείπει στο εγερτήριο του Τρωικού Πολέμου να καταγράψει ιστορικά την Κω, την Κάρπαθο, τη Νίσυρο, την Κάσο, την Κάλυμνο.
Μόνοι εμείς λαμπρυνόμαστε με τα πρωτεία των περισσότερων  Ολυμπιονικών. Μόνο η Ρόδος -και το υπερτονίζουμε- έχει να επιδείξει τους πιο πολλούς Ολυμπιονίκες της αρχαιότητας στην Αρχαία Ολυμπία. Ο Πίνδαρος σπεύδει να εξυμνήσει τον Διαγόρα, τον Δωριέα, τον Ευκλή, τον Ακουσίλαο, μαζί τους και την Καλλιπάτειρα και όλους εκείνους, που στερέωσαν αιώνια την θαυμάσια και ζηλευτή τους φήμη.

Ο Θουκυδίδης, χρονολογεί τα ιστορικά του γεγονότα, δένοντάς τα με την  πανελλήνια φήμη των νικών τού Δωριέα, «Ήταν  η χρονιά της Ολυμπιάδας, που ο Δωριέας ο Ρόδιος, νικούσε για δεύτερη φορά!» (Γ. 8) 
Πρώτοι διδάσκουμε το «μέτρον άριστον» με τον Κλεόβουλο τον Λίνδιο, έναν από τους Επτά Σοφούς της αρχαιότητας. 
Μέσα στα Επτά Θαύματα του Κόσμου ο Χάρης ο Λίνδιος τοποθετεί με τη σμίλη του τον Κολοσσό της Ρόδου. Η γλυπτική μας ανυπέρβλητη τέχνη με τον Αγήσανδρο, τον Αθηνόδωρο και τον Πολύδωρο, γίνεται αιώνια σμιλεύοντας την Άπτερο Νίκη της Σαμοθράκης (σήμερα στο Λούβρο) και το Σύμπλεγμα του Λαοκόοντα (στο Βατικανό).  Η κεραμική και τα νομίσματά μας εκτίθενται στο Βρετανικό Μουσείο και στα Μουσεία της Βιέννης, του Βερολίνου, της Κοπεγχάγης.  Η επιστήμη μας επινοεί τον Αστρολάβο των Αντικυθήρων και εκπλήσσει σήμερα την επιστημονική κοινότητα για την απίστευτη τεχνολογική του αρτιότητα και την λειτουργική του ακρίβεια.

Στη Δωρική μας Εξάπολη γεννιέται ο πατέρας της ιστορίας, ο Ηρόδοτος και διαρθρώνεται πολιτικά η ομοσπονδία κρατών που παραπέμπει ακώλυτα στην υψηλή ιδέα της ευρωπαϊκής ενοποίησης.
Για μας αγορεύει με ήθος και πάθος ο Δημοσθένης στη Βουλή των Αθηναίων υπέρ της πολιτικής ελευθερίας μας.
Γιατί,  παρά τη δωρική καταγωγή μας, ως αταλάντευτοι σύμμαχοι της δημοκρατικής Αθήνας, συμπαραταχθήκαμε πολιτικά στο πλευρό της, τοποθετημένοι παραδοσιακά στην ελευθερία και τη δημοκρατία.  

Στη φήμη των Ροδίων σφενδονητών ο Μ. Αλέξανδρος  πριν από την μάχη  της Ισσού είπε απευθυνόμενος στο στράτευμά του αυτά τα λόγια: 
«Μακεδόνες,  πριν από 68 χρόνια πέρασαν από ’δω οι Έλληνες του Ξενοφώντα . οργανωμένοι ήταν μόνο οι Ρόδιοι και οι Κρήτες Σφενδονήτες»  ὅτι μὴ Κρητῶν ἢ Ῥοδίων ιστορεί ο Αρριανός στο έργο του «Αλεξάνδρου Ανάβασις».
Ιδρύσαμε πλήθος αποικιών στη Σικελία, στην Ιβηρική, στις Βαλεαρίδες Νήσους και προτάξαμε τη ναυτοσύνη, τον πολιτισμό και το επιχειρηματικό μας πνεύμα σε ολόκληρο τον κόσμο.
Με τον περίφημο Ναυτικό Νόμο των Ροδίων πρώτοι θεσπίσαμε ρυθμίσεις για τα πληρώματα, τη ναυσιπλοΐα, τις συμβάσεις και την ασφάλιση πολύτιμων αντικειμένων κατά τη θαλάσσια μεταφορά.
Η Ρώμη που θεσπίζει δίκαιο υποκλίνεται εκστασιασμένη στη Ρόδο.

 Αναγνωρίζει ανεπιφύλακτα την απόλυτη υπεροχή της δικής μας ναυτικής νομοθεσίας ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αντωνίνος, όταν με διάταγμά του ορίζει ρητά ότι για κάθε δυσεπίλυτο ζήτημα για το θαλάσσιο εμπόριο προκρίνεται νομικά ο ροδιακός ναυτικός νόμος, προς τον οποίο κανένας δικός του νόμος δεν είναι αντίθετος. Αργότερα,  ο Οκταβιανός Αύγουστος εφαρμόζει τον νόμο αυτό για ολόκληρη την Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Το ροδιακό δίκαιο γίνεται πια διεθνές!

Ο Κικέρωνας, ο Ιούλιος Καίσαρας και ο Πομπήιος διδάσκονται στη Ρόδο την ελληνική γλώσσα, Ρητορική, Νομική, Διπλωματία. Και ο λαμπρός ρήτορας Αισχίνης εδώ διδάσκει. Στο πρόσωπο του Μόλωνα του Απολλώνιου, δασκάλου του Κικέρωνα και του Καίσαρα, η ελληνική γλώσσα απολαμβάνει μια τιμή χωρίς προηγούμενο, όταν μέσα στη ρωμαϊκή σύγκλητο ο  πρεσβευτής της Ρόδου αγορεύει, ενώπιον των συγκλητικών,  στα ελληνικά!

Η πνευματική μας περιωπή θεμελιώνεται μεγαλοπρεπής μέσα στο τοπίο του Απόλλωνα, του θεού Ήλιου, της μουσικής και της ποίησης. Προσωπικότητες του πνεύματος μεγαλουργούν εδώ:  οι φιλόσοφοι Παναίτιος, Ποσειδώνιος, Ανδρόνικος, η ποιήτρια Ήριννα της Τήλου, ο  φιλόσοφος Δημόδοκος από τη Λέρο, ο πατέρας της αστρονομίας Ίππαρχος, ο διάσημος πολεοδόμος Ιππόδαμος. Στην Κω ο Ιπποκράτης, ο Πατέρας της Ιατρικής, πρώτος αναβιβάζει την ιατρική σε επιστήμη και τέχνη υπέρ του ανθρώπου και μέχρι σήμερα δίνουν τον όρκο του οι γιατροί σε όλη την οικουμένη.  Στο ιερό νησί της Πάτμου ο Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος γράφει την Αποκάλυψη.

Μετά την άλωση της Πόλης γινόμαστε ο προμαχώνας των χριστιανών Ιπποτών. Στις Οκτώ Γλώσσες των Ιπποτών της Ρόδου ένα νέο ευρωπαϊκό πνεύμα διατρέχει τον κόσμο και διαπλάθει μια πρώτη ευρωπαϊκή ένωση κοινών πεποιθήσεων και αξιών.
Στην εθνεγερσία του ‘21 από την Πάτμο και ιδιαίτερη πατρίδα του ο Εμμανουήλ Ξάνθος προετοιμάζει τη Φιλική Εταιρεία για την Επανάσταση του Γένους. Ο  Παναγιώτης Ρόδιος συνομιλεί με τον Κοραή για τον διαφωτισμό και πολεμά στη μάχη του Πέτα και στο Ναύπλιο. Ο Ρόδιος ως υποστράτηγος και μετά υπουργός στρατιωτικών με τον Καποδίστρια είναι ο Δωδεκανήσιος πολιτικός που προωθεί για πρώτη φορά στην ελληνική ιστορία την ίδρυση της Σχολής Πολέμου του Ναυπλίου, που εξελίσσεται μετέπειτα στην πρώτη Σχολή Ευελπίδων! Συμμετέχει στην Εθνοσυνέλευση της 3ης Σεπτεμβρίου του 1843 ως μέλος της Συντακτικής Επιτροπής του Συντάγματος.

Ολοκαύτωμα γίνεται η Κάσος το Εικοσιένα και οι επαναστατημένοι Έλληνες συγκλονίζονται από τη θυσία της μαζί με τα Ψαρά και τις Σπέτσες.
Το Καστελλόριζο ακολουθεί κι αυτό αργότερα την τύχη των ηρωικών τόπων που γίνονται ολοκαύτωμα. Η μοναδικά κομβική στρατηγική θέση του ανάμεσα στην Ελλάδα και την Κύπρο το μετατρέπει στον ζωντανό εθνικό μύθο που μεγαλώνει την Ελλάδα προς ανατολάς και επαληθεύει τα πεπρωμένα μας.
Η θρυλική Κυρά της Ρω λίγο πιο πέρα υψώνει την σημαία μας για 40 ολόκληρα χρόνια. 
Στα νεότερα χρόνια, στους τελευταίους αγώνες, η  Χάλκη λαμπρύνεται με τον πρώτο πεσόντα Έλληνα αξιωματικό στον πόλεμο του ’40 ,τον υπολοχαγό Αλέξανδρο Διάκο και τον λοχαγό Διογένη Φανουράκη. Ο κατακτητής δεν καταφέρνει να κάμψει το φρόνημα των κρατουμένων Δωδεκανησίων στο στρατόπεδο συγκέντρωσης, στο κοντσεντραμέντο της τάφρου, στις 28 Οκτωβρίου του ’40. 

Αμέτρητοι οι νεκροί ήρωες για τα Δωδεκάνησα:  Ο Παπαλουκάς και η Ανθούλα Ζερβού από το Παραδείσι, ο Νικόλαος Σάββας από το Καστελλόριζο, ο Γιώργος Κυρμιχάλης από τη Σορωνή, ο Μιχάλης Βρούχος από τη Ρόδο, ο Καζώνης ,ο Μάγγος από την Κάλυμνο , ο ηγούμενος Χρύσανθος Μαρουλάκης από τα Καλαβάρδα, ο Καπίρης από την Κω.
Και πολύ  πρόσφατα οι νεκροί στα Ίμια, ο υποπλοίαρχος Χριστόδουλος Καραθανάσης, ο υποπλοίαρχος Παναγιώτης Βλαχάκος και ο αρχικελευστής Έκτορας Γιαλοψός.

Στην Κάρπαθο ο Σμηναγός Κωνσταντίνος Ηλιάκης…
Στο προσκλητήριο αυτό των νεκρών γονατίζουμε ευλαβικά στην αιώνια μνήμη τους.
Καθώς σήμερα απολαμβάνουμε σε ζηλευτή περίσσεια το προνόμιο της ελευθερίας, ακαταμάχητη, μα όχι ανομολόγητη βούληση των αιώνων, νιώθουμε εδώ στα Δωδεκάνησα το δίχως άλλο βαρύτατη την ευθύνη να γνωρίζουμε την ιστορία μας.

Νιώθουμε πως οι φωνές των νεκρών προγόνων μας από τους τάφους, όπου σήμερα καταθέτουμε στεφάνι τιμής, κελεύουν διαρκή επαγρύπνηση και ομοψυχία και όχι υπερβασίες που μας αποδομούν ως ενωμένο λαό και έθνος.
Διατηρούμε το μεγαλείο που κληρονομήσαμε από τους πεσόντες ως τον φάρο που φωτίζει το μέλλον μας. Κρατώντας στο ένα χέρι το κλαδί  της ελιάς και στο άλλο το  διεθνές δίκαιο πορευόμαστε έντιμα για την δικαιοσύνη και την ειρήνη, ωστόσο βρισκόμαστε σε διαρκή επαγρύπνηση, πανέτοιμοι να πλήξουμε αποτελεσματικά κάθε επιβουλή, όποτε παραστεί ανάγκη.

Καθώς ο διχασμός με το αποτρόπαιο πρόσωπό του καραδοκεί να μας αφανίσει, όλοι μαζί, ηγεσίες και λαός βαρυνόμαστε με την ευθύνη να συσπειρωνόμαστε με ηθική αλκή μπροστά στους κινδύνους. Σήμερα ως αναντίρρητη ιστορική και πολιτική προεπιλογή προτείνουμε και προκρίνουμε την προσήλωση στο μέτρο, την ευπρέπεια στον πολιτικό λόγο και στην πολιτική πράξη την ομοψυχία, αλλά και την πραότητα και τον αυτοσεβασμό στην άσκηση πολιτικής εξουσίας, μακριά από την αλαζονεία, την ενδοστρέφεια, την αυθαιρεσία και τον αυταρχισμό.

Διαρρηγνύοντας τον ιστό της αντιπαλότητας, του ατομισμού και του φανατισμού, εξουδετερώνοντας τις ακρότητες, τον διχασμό και τα μοιραία πάθη στα επικρεμάμενα  διάπυρα νέφη τού προκλητικού μας ορίζοντα στην ομοψυχία και στην συνεργασία όλων μας, ας  πορευόμαστε, ενωμένοι, νηφάλιοι και αμετακίνητοι στις ηθικές δυνάμεις τού έθνους.  
Και με ζωντανό ρόλο κάτω από την ασπίδα της Ε.Ε. ας θεμελιώσουμε κραταιά την δύναμη της Δημοκρατίας μας και ας καταστήσουμε βαθύ, μέσα και έξω από τα σύνορά μας, τον σεβασμό προς την ελευθερία μας.
Αυτό απαιτεί, σήμερα,  η φωνή της Πατρίδας μας!
 Ζήτω το Έθνος!  Ζήτω τα ΕΛΛΗΝΙΚΑ Δωδεκάνησα!